A depressed-looking man and a woman with a mobile phone.

Mae ‘llinellau sirol’ yn fater cenedlaethol, lle bydd gangiau troseddau trefnedig o ddinasoedd fel Llundain, Lerpwl a Birmingham yn gosod plant ac oedolion agored i niwed rhyngddynt hwy eu hunain a’r perygl o gael eu darganfod drwy roi pwysau arnynt i gludo a gwerthu cyffuriau.

Anfonir ‘rhedwyr’ ar draws ffiniau sirol i ardaloedd fel Llanelli, Y Drenewydd a Hwlffordd i ddanfon a/neu werthu cyffuriau Dosbarth A ar ben arall y llinell.

Rydym yn codi ymwybyddiaeth o’r bygythiad hwn i bobl ifanc ac oedolion agored i niwed.

Mae’r elusen annibynnol Crimestoppers Cymru yn darparu llwybr dienw i roi gwybodaeth am droseddau, ac mae’n cynnig gwasanaeth wedi ei deilwra ar gyfer pobl ifanc o’r enw Fearless. Drwy Fearless, ein nod yw addysgu ac ymgysylltu gyda phobl ifanc sy’n agored i drosedd llinellau sirol neu’n gysylltiedig â hyn.

Ei riportio

Ydych chi’n ei weld? Riportiwch ef. Ffoniwch 101 neu 999 mewn argyfwng neu ei riportio'n ddienw adrodd wrth Crimestoppers.

Gweld yr arwyddion

Ydych chi’n rhiant, gofalwr, athro/athrawes, gweithiwr iechyd? Gallai’r arwyddion a nodir isod olygu bod person ifanc yr ydych chi’n ei adnabod yn cael ei ddefnyddio gan gang:

  • perthynas gyda theulu a ffrindiau yn dirywio
  • cyfarfod gyda/cyswllt gan oedolion anhysbys
  • mynd ar goll o’r ysgol neu’r cartref
  • dirywiad mewn safon gwaith ysgol
  • newid mewn ymddygiad yn cynnwys troseddoldeb
  • rhoddion heb eglurhad
  • dillad ac eiddo newydd
  • mae ganddo ef neu hi ragor o arian i’w wario
  • teithio ar ei ben ei hun
  • ar y ffôn yn amlach
  • defnyddio cyffuriau ac alcohol
  • cario arf neu gyllell
  • cariad newydd
  • arwyddion o niwed corfforol yn cynnwys yn rhywiol
  • arwyddion o niwed emosiynol – hunan-niweidio, ymddygiad hunanladdiol
  • mae fel petai’n ofnus

Cuckooing

Mae gangiau yn dod yn ffrindiau gyda phobl sy’n agored i niwed ac yn meddiannu eu cartrefi fel canolfan ar gyfer delio cyffuriau. Yr enw ar hyn yw ‘cuckooing’.

Gallai hyn fod gyda sêl bendith y preswylydd, ond yn fwy aml bydd o ganlyniad i drais neu fygythiad trais. Mewn rhai achosion, gall y preswylydd hefyd gael ei roi dan bwysau i werthu cyffuriau.

Gallai gweithgareddau anarferol sy’n gysylltiedig â ‘cuckooing’ gynnwys:

  • llawer o wahanol bobl yn mynd a dod o gyfeiriad
  • pobl yn mynd a dod ar adegau anarferol o’r dydd a’r nos
  • arogleuon amheus yn dod o’r adeilad
  • ffenestri wedi’u gorchuddio neu’r llenni ar gau drwy’r amser
  • ceir yn aros wrth neu’n agos i’r tŷ am gyfnod byr
  • cynnydd mewn ymddygiad gwrthgymdeithasol o amgylch yr adeilad

Rydym yn gofyn am eich cymorth i ganfod cuckooing.

Os byddwch yn sylw ar unrhyw rai o’r uchod gyda’ch cymydog neu denant, gallai fod oherwydd bod eu cartref wedi’i feddiannu gan gang delio cyffuriau.

Nid ydym yn gofyn i chi ddarparu tystiolaeth neu hyd yn oed fod yn hollol sicr am yr hyn rydych wedi’i weld neu ei brofi.

Os oes gennych unrhyw amheuon, riportiwch ef.

Datganiad y Ditectif Brif Uwch-arolygydd

Meddai Shane Williams:

Ein prif flaenoriaeth yw diogelu pobl agored i niwed, ac mae hyn yn cynnwys plant, a allai fod mor ifanc â 12 oed, a’r oedolion agored i niwed y mae y mae gangiau trefol yn camfanteisio arnynt mewn modd mor ddidostur i’w cael i wneud eu gwaith brwnt. Yn y pen draw ein bwriad yw gwneud ardal Dyfed-Powys yn amgylchedd digroeso i grwpiau troseddau trefnedig, gan atal pob math o niwed a gysylltir gyda’r gangiau hyn.

Gall unrhyw blentyn neu oedolyn agored i niwed gael ei effeithio gan hyn, ac mae’n bwysig cydnabod y gallai fod yn achos o gamfanteisio hyd yn oed os yw’n ymddangos yn gydsyniol.

Ein bwriad yw taflu goleuni ar y camfanteisio hwn, a thrwy gydweithio gydag ystod eang o asiantaethau partner, gan gynnwys awdurdodau lleol, asiantaethau trydydd sector, asiantaethau tai, gweithredwyr trenau a bysiau, adnabod cam-drin yn fwy buan fel y gallwn ymyrryd a chadw pobl agored i niwed yn ddiogel.

Sut mae camfanteisio’n gweithio

Bydd grwpiau troseddau trefnedig yn paratoi ac yn cam-fanteisio’n ddidostur ar blant mor ifanc â 12 oed ac yna’n eu masnachu ar draws siroedd yn cludo cyffuriau, arfau ac arian.

Gallai rhywun fod yn agored i ddioddef cam-fanteisio gan grwpiau troseddau trefnedig am nifer o resymau, ond yn ddieithriad mae’r grym yn anghytbwys o blaid y rheini sy’n gwneud y cam-fanteisio.

Mae ffactorau yn cynnwys:

  • oedran
  • rhyw
  • gallu gwybyddol
  • ynysu cymdeithasol

Fodd bynnag, ffactor gyson mewn camfanteisio llinellau sirol yw rhyw fath o gyfnewid rhwng y dioddefwr a’r cyflawnwr.

Yn gyfnewid am gyflawni tasg, efallai y bydd y troseddwr yn addo neu’n rhoi rhywbeth y bydd y dioddefwr am ei gael. Gallai hwn fod yn rhywbeth diriaethol fel arian, cyffuriau neu ddillad neu’n bethau haniaethol fel diogelwch, statws, dangos cariad neu gyfeillgarwch ymddangosiadol.

Gall atal rhywbeth negyddol hefyd fod yn gyfystyr â chyfnewid, sy’n golygu y gallai person ifanc neu oedolyn agored i niwed gyflawni gweithgaredd oherwydd ofn trais neu ddial.

Lawrlwytho