Yn dilyn pyderon a godwyd mewn cyfarfod o’r Bwrdd Cofleidio Amrywiaeth (cyfarfod cydraddoldeb strategol yr Heddlu a gadeiriwyd gan y Prif Gwnstabl Cynorthwyol Liane James) yn gynnar yn 2016 gan Rwydwaith Staff LHDaTh yr Heddlu yn dilyn cynhadledd genedlaethol, cydnabuwyd nad oedd gan yr Heddlu’r adnoddau eto i gefnogi ei weithiwr trawsryweddol. Gan hynny, mae angen edrych ar sut y gall addysgu a pharatoi’r gweithlu a’r gweithle ar gyfer hyn. Mae angen hefyd sicrhau ein bod yn darparu gwasanaeth o safon uchel i aelodau o’n cymuned sydd yn drawsrywiol yn ogystal â’r rhai sydd yn adnabod eu hunain yn rhywiau anneuaidd. Mae angen deall sut y gellid gwasanaethu’r aelodau o’r cyhoedd hynny, yn enwedig o ran pwynt cyswllt cyntaf a’r ddalfa.

Er mwyn delio â’r pryderon hyn, sefydlwyd y Gweithgor Adnabod Rhyw mewnol i ystyried amryw o  faterion gan gynnwys arferion Adnoddau Dynol, polisïau a gweithdrefnau, casglu data rhyw ar wahanol ffurfiau a systemau yn ogystal ag arweiniad a hyfforddiant er mwyn ennyn gwell dealltwriaeth o sefyllfa’r heddlu. Cafodd y grŵp hwn ei arwain gan Hyrwyddwr Amrywiaeth Hunaniaeth o Ran Rhywedd yr Heddlu, gyda phenaethiaid adrannau perthnasol yn bresennol. Yn ogystal â chyflawni arolygon mewnol, cysylltwyd â’n cymuned trawsrywioler mwyn adeiladu perthnasau a deall eu hanghenion a’u profiadau’n well. Gofynnwyd am wybodaeth ac arweiniad gan gyrff eraill fel Stonewall i sicrhau bod unrhyw argymhellion a roddir o flaen y Bwrdd Cofleidio Amrywiaeth yn wybodus ac wedi’i seilio ar dystiolaeth.

Wedi’r gwaith a wnaed gan Y Gweithgor Adnabod Rhyw, rhoddwyd anghymhellion o flaen y Bwrdd Cofleidio Amrywiaeth i’w hystyried.  Gwelir  copi o’r adroddiad sydd yn cynnwys yr Argymhellion yma.

Derbyniwyd yr argymhellion hynny gan y Bwrdd Cofleidio Amrywiaeth ar yr 8fed o Chwefror 2017, ac erbyn hyn mae’r Prif Gwnstabl Mark Collins wedi arwyddo cynllun cyflwyno ar gyfer cyrraedd hyn dros y flwyddyn nesaf.

Argymhelliad 1: Cyflwyno cyfleusterau niwtral o ran rhyw i bob safle ar draws y portffolio ystadau lle bo’n ymarferol, a’u labelu felly. Rhoi ystyriaeth benodol i gyflwyno cyfleusterau niwtral o ran rhyw fel rhan o’r adnewyddiadau sydd wedi’u trefnu ar draws yr Heddlu.

Argymhelliad 2: Adolygu dalfeydd gyda golwg ar sicrhau bod pob cell yn niwtral o ran y rhywiau ac nad oes unrhyw wahaniaethau rhwng celloedd ar gyfer dynion a chelloedd ar gyfer menywod.

Argymhelliad 3: Adolygu’r polisi lifrai gyda golwg ar ddileu unrhyw wahaniaethau o ran cyflwyniad lifrai sydd yn benodol o ran y rhywiau (e.e. dweud y dylai dyn wisgo un peth ac y dylai menyw wisgo rhywbeth arall).

Argymhelliad 4: Ystyried defnyddio Gweithredu Cadarnhaol o ran recriwtio pobl Drawsryweddol, fel rhan o strategaeth Gweithredu Cadarnhaol yr Heddlu.

Argymhelliad 5: Diwygio ffurflenni ymuno a ddefnyddir adeg recriwtio er mwyn darparu ar gyfer ymgeiswyr fel eu bod nhw’n medru nodi pa un ai a oes ganddynt anghenion ychwanegol sy’n gysylltiedig â’u hunaniaeth o ran rhywedd. Rhoi system mewn grym ar gyfer trosglwyddo’r wybodaeth hon i’r rheolwr llinell (gyda chaniatâd yr unigolyn) cyn bod ymgeisydd llwyddiannus yn cychwyn ar ei swydd er mwyn sicrhau bod mesurau priodol mewn grym cyn eu bod nhw’n cychwyn.

Argymhelliad 6: Gofyn i swyddogion LHDaTh gynnal cymorthfeydd o fewn eu cymunedau sydd wedi’u hanelu at ymgysylltu â’r gymuned LHDaTh yn benodol.

Argymhelliad 7: Cyflwyno tudalen LHDaTh ar wefan yr heddlu sydd wedi’i hanelu’n benodol at gyfathrebu’n hymrwymiad i’r gymuned LHDaTh.

Argymhelliad 8: Gwasanaethau Pobl i dderbyn hyfforddiant ar Ymwybyddiaeth Trawsrywedd er mwyn codi ei ymwybyddiaeth ynghylch yr ystyriaeth sydd angen wrth greu a gweithredu polisïau a gweithdrefnau, yn ogystal ag anghenion penodol gweithwyr trawsryweddol yn y gweithle. Bydd hyfforddiant o’r fath yn cael ei gynnwys mewn hyfforddiant staff parhaus sydd wedi’i drefnu er mwyn sicrhau bod pob aelod staff yn ei dderbyn.

Argymhelliad 9: Cyflwyno hyfforddiant Ymwybyddiaeth Trawsrywedd i staff dalfeydd fel blaenoriaeth er mwyn sicrhau bod ein cymunedau trawsryweddol yn derbyn lefel gwasanaeth briodol, yn rhydd rhag gwahaniaethu. Dylid cynnwys hyfforddiant o’r fath mewn hyfforddiant staff parhaus sydd wedi’i drefnu er mwyn sicrhau bod pob aelod staff yn ei dderbyn.

Argymhelliad 10: Holl aelodau staff Canolfan Gyfathrebu’r Heddlu i dderbyn hyfforddiant ymwybyddiaeth trawsrywedd, gyda ffocws penodol ar nodi rhyw pobl drawsryweddol ar y ffôn yn anghywir. Dylid cynnwys hyfforddiant o’r fath mewn hyfforddiant staff parhaus sydd wedi’i drefnu er mwyn sicrhau bod pob aelod staff yn ei dderbyn.

Argymhelliad 11: Staff yr Adran Safonau Proffesiynol a’r Swyddfa Gwasanaeth Cyhoeddus i dderbyn hyfforddiant ymwybyddiaeth trawsrywedd, gyda ffocws penodol ar nodi rhyw pobl drawsryweddol ar y ffôn yn anghywir, ymwybyddiaeth o’r hunaniaethau gwahanol o ran rhyw, a dealltwriaeth o’r elyniaeth a’r gwahaniaethu y mae pobl drawsryweddol yn wynebu. Dylid cynnwys hyfforddiant o’r fath mewn hyfforddiant staff parhaus sydd wedi’i drefnu er mwyn sicrhau bod pob aelod staff yn ei dderbyn.

Argymhelliad 12: Datblygu podlediad ynghylch trawsrywedd i’w ddefnyddio gan bob swyddog ac aelod staff er mwyn gwella eu hymwybyddiaeth gyffredinol ynghylch materion trawsrywedd.

Argymhelliad 13: Lle bo’n ymarferol, datblygu systemau er mwyn caniatáu ar gyfer cofnodi teitlau a rhywiau anneuaidd.

Argymhelliad 14: Datblygu ein system AD (Trent) fel bod dewis yn cael ei gynnwys i staff a swyddogion hunan ddatgan eu hunaniaeth o ran rhywedd fel rhan o’r wybodaeth sensitif a gesglir ar y system.

Argymhelliad 15: Gofyn i berchnogion polisïau AD y barnwyd eu bod yn y dosbarth Melyn o fewn y polisi asesiad CMG i ddiwygio’r iaith o fewn y polisi a sicrhau ei bod yn niwtral o ran y rhywiau. Bydd y dasg hon yn cael ei chyflawni wrth adolygu pob polisi.

Argymhelliad 16: Perchnogion polisïau eraill sydd wedi’u nodi’n bolisïau Melyn o fewn yr asesiad polisi CMG i sicrhau eu bod nhw’n niwtral o ran rhyw. Dylid cyflawni’r dasg hon wrth adolygu pob polisi.

Argymhelliad 17: Cyfathrebu ymrwymiad yr Heddlu mewn perthynas â chynnwys pobl drawsryweddol, yn fewnol ac yn allanol, a sicrhau ein bod ni’n rhoi cyhoeddusrwydd i’r gwaith sy’n digwydd er mwyn datblygu’r Heddlu.

Argymhelliad 18: Ymgysylltu pellach i’w gynnal gyda’r gymuned drawsryweddol yn ystod tymor y gwanwyn 2018 er mwyn adolygu cynnydd yn erbyn yr argymhellion.

Fel y sonnir uchod, mae cynlluncyflwyno  ar gyfer cyflawni argymhellion yr Adroddiad erbyn hyn wedi cael ei arwyddo gan y Prif Gwnstabl Mark Collins. Caiff y cynllun ei gyflwyno ar gyfer cyflawni’r argymhellion hyn ei fonitro’n chwarterol gan y Bwrdd Cofleidio Amrywiaeth.

Dilynwch ni ar Twitter a Facebook am fanylion am y cynnydd a wneir yn erbyn yr Argymhellion hyn yn ystod y flwyddyn nesaf.

Os oes cwestiynau gyda chi am y gwaith hwn, neu os oes gyda chi awgrymiadau am Argymhellion pellach y dylem eu hystyried fel Heddlu, peidiwch ag oedi cyn cysylltu â’r Rheolwr Cydraddoldeb, Amrywiaeth a’r Iaith Gymraeg ar 01267 226134  neu equalityanddiversity@dyfed-powys.pnn.police.uk