Rhaglen Ysgolion

Llwyddodd rhaglen ysgolion yr heddlu i ddiffinio cyfraniadau’r Heddlu trwy ganolbwyntio ar faterion atal a lleihau troseddu, sef meysydd arbenigedd yr heddlu. Er mwyn cyflwyno rhaglen realistig i ysgolion sy’n cydymffurfio â Fframwaith ACCAC, rhaid oedd strwythuro a diffinio’r gwaith a wneir gan y swyddogion heddlu yn yr ysgolion.

Ein sialens i’r dyfodol yw adeiladu ar y llwyddiant a gafwyd. Ein bwriad yw cwrdd â gofynion newidiol yr ysgolion a’r cymunedau ehangach o ran addysg atal a lleihau troseddu.

Nod ac Amcanion

Gweithio, trwy gyfrwng addysg, i leihau Troseddu ac Anhrefn ymhlith ein cymunedau ifanc.

Gwneir hyn gan yr Heddlu gyda chefnogaeth amryw o asiantaethau eraill. Mae’r bartneriaeth hon yn rhoi strategaeth gadarn i’r ysgolion gan roi cyfle i bob disgybl i ehangu a gwella eu gwybodaeth, dealltwriaeth, ymddygiad, agweddau, gwerthoedd a’u sgiliau mewn perthynas ag:

  • Addysg am Sylweddau,
  • Ymddygiad Gwrthgymdeithasol
  • Diogelwch Personol

Mae’n anochel y bydd hyn yn hybu egwyddorion dinasyddiaeth gadarnhaol – yn yr ysgol ac yn y gymuned ehangach.

"Mae cynnwys y cyflwyniadau yn addysgiadol, mae’r swyddog yn darparu amgylchedd diogel lle gall y disgyblion siarad yn agored am yr hyn y maent eisoes yn ei wybod yn ogystal â dysgu mwy a chwalu unrhyw gamsyniadau sydd ganddynt."

Athro

"Dulliau gweithredu positif iawn – trwy fod yr athrawon a’r heddlu’n cydweithio’n strwythurol ni ellir cael dim llai na chanlyniad cadarnhaol. Bydd yn cael dylanwad ar ABCh trwy’r ysgol gyfan."

Cydlynydd ABCh

"Credaf fod y rhaglen yn enghraifft ardderchog o ymagwedd aml-asiantaethol tuag at y gwaith pwysig o baratoi disgyblion i fod yn ddinasyddion deallus sy’n gallu gwneud dewisiadau doeth yn eu bywydau."

Dr. Sue Lyle, Athrofa Abertawe

"Addysgiadol iawn gyda’r disgyblion yn cymeryd rhan mewn gweithgareddau oedd yn dysgu sgiliau iddynt a allai achub eu bywydau… Roedd y gweithfannau yn gyfrwng gwych o ran meithrin brwdfrydedd ac yn annog y disgyblion i feddwl cyn ateb. Diolch."

Pennaeth Ysgol

"Cefais amser gwych yn dysgu sut i fod yn saff a sut i helpu pobl, fel fy ffrindiau, pe bai nhw mewn perygl."

Disgybl

"Mae’r gwersi eisoes wedi cael effaith ar y disgybliongan helpu i godi ymwybyddiaeth am eu cyfrifoldebdros eu hunain ac eraill. Yn sicr, mae hwn ynbrosiect gwerth chweil ac mae iddo le pwysig yngnghwricwlwm ein hysgolion."

Athro

"Mae’r bartneriaeth sy’n bodoli rhwng HEI, chi a’chcydathrawon a’r swyddogion heddlu yn enghraifftwych o gyd-hyfforddi y gallwn ymfalchïo ynddo."

Dr. Sue Lyle Athrofa Abertawe

"Mae’r Rhaglen Graidd ar gyfer Cymru Gyfan wedihelpu’r Awdurdod Addysg Lleol i gyrraedd eiamcanion strategol i ddarparu addysg gydlynol achyson am gamddefnyddio cyffuriau i blant a phoblifanc ar hyd a lled y Bwrdeistref."

Cydlynydd Camddefnyddio Sylweddau

"Mae ysgolion yn troi fwyfwy at sefydliadau allanolac arbenigwyr ymweliadol i gyflwyno rhai elfennauo’r addysg bersonol a chymdeithasol, yn enwedig llebo’r rheiny’n cael eu hystyried yn bynciau sensitifneu arbenigol. Mae hyn yn gwella safon yddarpariaeth addysg bersonol a chymdeithasol yn ymwyafrif o ysgolion."

Estyn, 2001, Ansawdd a Safonau ABCh yng Nghymru

"Credaf fod rhaglen addysg gynnar, sy’n codiymwybyddiaeth ac yn dysgu plant sut i ddelio agamrywiaeth o sefyllfaoedd peryglus, yn bwysig iawnyn y gymdeithas sydd ohoni."

Disgybl

"Roedd y wers yn ddiddorol a difyr. Rwy wedi dysgullawer am beryglon cyffuriau - cyfreithiol acanghyfreithiol."

Disgybl

"Honna yw’r wers orau dwi erioed wedi’i chael."

Disgybl
Arferion Da Rhaglen Cymru Gyfan yr Heddlu
Dylid monitro a gwerthuso addysg am gamddefnyddio sylweddau (17/02) Dylai fod dulliau monitro, cofnodi ac adrodd cadarn mewn lle i asesu effeithiolrwydd mewnbwn yr heddlu i’r ysgolion (ACPO, 2002) Mae gan y rhaglen broses werthuso hollgynhwysfawr. Mae’r swyddogion yn cydweithio â’r athrawon gan werthuso pob gwers a gyflwynir. Ymgynghorir hefyd â’r disgyblion. Mae hyn yn cydymffurfio â’r arfer da - ‘dylai plant a phobl ifanc fod yn gysylltiedig â dylunio rhaglenni addysgiadol’ (17/02). Defnyddir y gwerthusiadau hyn yn sail i ddatblygiad blynyddol y rhaglen, i ateb anghenion yr ysgolion a gwasanaeth yr heddlu ac i sicrhau bod y wybodaeth a gyflwynir yn gyfoes ac yn gywir. Mae’r broses hon yn cael ei hyrwyddo trwy gyfrwng asesiad allanol gan Brifysgol Caerdydd.
Dylai canlyniadau dysgu’r addysg am gamddefnyddio sylweddau gynnwys elfennau allweddol y fframwaith ABCh. (17/02) Dyluniwyd pob gwers i gyfateb canlyniadau dysgu’r fframwaith ABCh. Mae’r rhaglen ar ffurf cynllun sbiral sy’n cyfateb y cyfnodau addysgol allweddol 1 – 4 (5 - 16 oed)
Mae mesurau atal effeithiol yn cychwyn yn gynnar. Dylai eu gwybodaeth am sylweddau a’u heffaith dyfu a datblygu trwy gydol cyfnod addysg plant a phobl ifanc (17/02) Mae’r gwersi yn cydweddu â’r cwricwlwm ABCh gan atgyfnerthu’r gwaith da a wnaed eisoes gan athrawon. Mae’r dull sbiral yn galluogi’r swyddogion i gefnogi’r ysgolion a’r disgyblion dros gyfnod o 11 mlynedd. Bydd hyn yn gwella’r berthynas â’r ysgolion a’r disgyblion wrth i’r swyddogion heddlu ddod yn wynebau cyfarwydd a datblygu’n esiampl o ymddygiad da i’r disgyblion yn ystod eu blynyddoedd ffurfiannol gan gynnwys y newid o ysgol gynradd i ysgol uwchradd
Hyfforddiant parhaol yn rhan hanfodol o addysg camddefnyddio sylweddau effeithiol (17/02) “Lle y bo swyddogion heddlu yn gweithredu fel addysgwyr rhaid iddynt gyrraedd y safonau angenrheidiol y swydd honno..” (ACPO) Er mwyn cynyddu effeithiolrwydd y rhaglen mae’r swyddogion yn dilyn cwrs hyfforddi ôlraddedig achrededig gyda Phrifysgol Cymru am ddwy flynedd. Ategir hyn yn rheolaidd gan hyfforddiant am bynciau sy’n berthnasol i’r rhaglen i sicrhau eu bod yn rhoi gwybodaeth berthnasol, gywir a chyfoes. O ganlyniad, crëwyd tîm o arbenigwyr a chanddynt y sgiliau a’r ddealltwriaeth addysgiadol angenrheidiol i roi cyflwyniadau effeithiol yn y dosbarth.
Dylai athrawon barhau i fod yn rhan o’r gwersi. (17/02) Mae’r rhaglen yn annog y swyddogion a’r athrawon i gydweithio wrth gyflwyno a gwerthuso’r gwersi.
Gall pobl o sefydliadau y tu allan i’r ysgol wella ac ehangu’r rhaglen camddefnyddio sylweddau (17/02) Nid yw’r rhaglen yn ceisio dominyddu’r cwricwlwm ABCh ond yn hytrach i’w gefnogi a’i atgyfnerthu trwy gynnig cyfraniadau arbenigol gan swyddogion. Mae’r rhaglen yn cynnwys 15 gwers dros gyfnod o 11 mlynedd. Mae hyn yn sicrhau cyswllt cyson ag ysgolion a disgyblion ac yn hyrwyddo perthynas sefydlog.
Dylai pob disgybl dderbyn cwricwlwm ehang a chytbwys (Deddf Addysg 1996) Mae’r rhaglen yn cymeryd i ystyriaeth yr angen am gwricwlwm cytbwys a fydd yn helpu i ddatblygu plentyn cyflawn. Yn ogystal â chamddefnydd cyffuriau, sydd yn un rhan yn unig o ABCh, mae’r rhaglen yn cynnwys gwersi i godi ymwybyddiaeth am ymddygiad cymdeithasol, materion cymunedol a diogelwch personol, sydd bob un yn bynciau perthnasol o ran atal a lleihau troseddu.
ACPO’n cynnig bod y rhaglen yn cwmpasu cyfraith a gweithdrefn, adnabod cyffuriau, canlyniadau troseddol camddefnyddio cyffuriau, cymorth a dlew yrchu hun i ddatblygu polisïau cyffuriau a delio a digwyddidau yn yr ysgol. (2002) Dylai’r pynciau fod o fewn arbenigedd yr ymwelydd (17/02) Mae pob gwers yn tynnu ar brofiad ac arbenigedd y swyddogion gan fod ymchwil wedi dangos bod y plant yn eu hystyried yn arbenigwyr ym materion y gyfraith. Mae cynnwys y gwersi yn adlewyrchu hyn. Yn achos addysg gyffuriau maent yn trafod y gwahanol fathau o gyffuriau, sut i’w hadnabod a chanlyniadau camddefnyddio cyffuriau. Disgrifir y rôl fel 80% - cyflwyno gwersi ac 20% - gwasanaeth plismona cefnogol i’r ysgolion. Mae’r 20% hwn yn eu galluogi i ddelio â digwyddiadau yn yr ysgol ac i fod yn gefn i gymuned yr ysgol, hynny yw, rhieni, disgyblion, staff a llywodraethwyr. Maent felly yn cyfrannu at ethos yr ysgol tra’n darparu presenoldeb gweladwy a rhoi tawelwch meddwl i’r gymuned gyfan.
Ein nod yw sicrhau bod pob person ifanc yn cael y cyfle i ddysgu Cymraeg ac i gael ei addysgu trwy gyfrwng y Gymraeg. (BEST 1997) Cyflwynir y rhaglen gan swyddogion trwy gyfrwng y Gymraeg a’r Saesneg ac mae’r holl dudalennau gwaith perthnasol ar gael yn y ddwy iaith.
Angen gwybodaeth am gamddefnyddio sylweddau ar blant a phobl ifanc; dylai’r wybodaeth hon gynyddu o ran manylder ac ehangder gydag amser. Dylai eu gwybodaeth dyfu a datblygu trwy gydol eu haddysg (17/02) Ni chyflwynir y rhaglen fel un talp mawr ond yn hytrach trwy ddull sbiral, sy’n datblygu gwybodaeth a dealltwriaeth y disgybl trwy gydol oes y rhaglen. Mae felly yn ategu ac atgyfnerthu gwaith yr athrawon ac yn graddol gynyddu eu gwybodaeth. Mae atgyfnerthu yn elfen hanfodol mewn addysg.