Mae defnyddio'r rhyngrwyd yn rhan o'n bywydau bob dydd bellach. Mae safleoedd cyfryngau cymdeithasol fel Facebook, Twitter, Instagram, Snapchat a WhatsApp yn boblogaidd gan bobl fel ffordd o sgwrsio â ffrindiau a chwrdd â phobl newydd sydd â diddordebau tebyg. Fodd bynnag mae natur anhysbys sgwrsio ar-lein, neu'r potensial i gelu pwy ydych go iawn, yn golygu na allwch fod yn siŵr bob amser â phwy yr ydych yn siarad.

Beth ydych yn ei ddweud wrth bawb?

Efallai nad ydych yn sylweddoli hynny, ond yn ôl pob tebyg mae eich proffil rhwydwaith cymdeithasol yn cynnwys llawer iawn o wybodaeth bersonol, hyd yn oed os nad ydych yn credu mai chi eich hun sydd wedi ei chyhoeddi. Er enghraifft, mae cuddio eich dyddiad geni'n gam gwag os yw nifer o'ch ffrindiau  yn postio neges "Pen-blwydd Hapus" ar eich 'wal' ar yr un dyddiad bob blwyddyn.

Drwy edrych ar ffotograffau, postiadau wal, diweddariadau statws, negeseuon 'Trydar', a gwybodaeth a rennir gan apiau trydydd parti (megis meddalwedd tracio ffitrwydd), mae'n hawdd iawn canfod:

  • Eich cyfeiriad;
  • Eich dyddiad geni;
  • Eich gweithle;
  • Eich ysgol neu goleg;
  • Ysgol neu goleg eich plant;
  • Pryd a gwedd eich plant;
  • Enwau a manylion eraill aelodau'r teulu;
  • Pryd rydych chi'n mynd i fod ar wyliau;
  • Y man lle rydych yn mynd i gymdeithasu fel arfer;
  • Pa lwybr rydych yn ei ddefnyddio os ydych yn mynd i gerdded neu redeg yn aml;

Pan fydd rhywun yn gwneud cais am fod yn 'ffrind' neu 'gysylltai' ar y rhwydwaith cymdeithasol, gofynnwch i chi'ch hun:  A fyddech yn hapus i ysgrifennu'r holl wybodaeth hon i lawr a'i rhoi yn llaw'r person hwnnw?  A ydych yn ei adnabod ac yn ymddiried digon ynddo? Oherwydd os nad ydych – NI ddylech dderbyn ei gais.

Dylech hefyd dalu sylw i'r amodau a'r telerau rydych yn cytuno arnynt wrth ymuno â rhwydwaith cymdeithasol. Bydd y rhan fwyaf ohonynt yn cynnwys cymal sy'n nodi eich bod, drwy lwytho unrhyw ddelweddau i'ch proffil, yn rhoi caniatâd i'r rhwydwaith cymdeithasol hwnnw ddefnyddio neu ailddosbarthu'r delweddau yn ôl eu gofynion marchnata eu hunain. Gwnewch yn siŵr eich bod yn hapus â'r trefniant hwn cyn cytuno.

Cynigion a Chystadlaethau

  • Mae llawer o fusnesau'n defnyddio grym y rhwydweithiau cymdeithasol i hysbysebu, ac yn aml maent yn cynnal cystadlaethau sy'n gofyn i'r cystadleuwyr 'hoffi' neu 'rannu' delwedd neu bostiad. Nid yw pob un o'r cystadlaethau hyn yn rhai dilys, a gall fod yn anodd gwahaniaethu rhwng yr hyn sy'n go iawn a'r hyn sy'n ffug. 
  • Yn gyffredinol cadwch at y rheol hon; os yw rhywbeth yn swnio'n rhy dda i fod yn wir, yn ôl pob tebyg - dyna'n union fel mae.
  • Mae tudalennau â chamgymeriadau sillafu neu ychydig iawn o hanes yn debygol o fod yn ffug, a pheidiwch byth â chlicio ar ddolen sy'n mynd â chi'r tu allan i'r rhwydwaith cymdeithasol er mwyn cymryd rhan mewn cystadleuaeth. Mae bron yn sicr y bydd dolenni o'r fath yn rhoi bod i faleiswedd ar eich cyfrifiadur.

Chwarae Gemau Ar-lein

  • Gall gemau ar-lein fod yn wych i blant, yn enwedig dros y gwyliau, ond cyn pen dim gallant gymryd drosodd yn llwyr a pheth digon hawdd yw i rieni golli synnwyr o'r hyn mae eu plant yn ei wneud.
  • Mae ymchwil ddiweddar yn dangos bod gan lawer o rieni bryderon am chwarae gemau ar-lein, a'u bod yn poeni bod eu plentyn wedi datgelu gwybodaeth bersonol, wedi bod yn siarad â phobl ddieithr neu wedi cael eu bwlio ar-lein.
  • Mae gan Get Safe Online gyngor gwych ar sut mae lleihau'r risgiau sy'n gysylltiedig â chwarae gemau ar-lein - bwriwch olwg ar eu gwefan.