Beth yw twyll eiddo?

Fel arfer eiddo yw'r ased mwyaf gwerthfawr y mae rhywun yn berchen arno. Gellir ei werthu a'i forgeisio i gael arian ac felly gall fod yn darged atyniadol i dwyllwyr. Y math o dwyll a welwn fel arfer yw hwnnw lle mae twyllwyr yn dwyn eich hunaniaeth ac yna'n gwerthu neu'n morgeisio eich eiddo drwy esgus mai chi yw nhw. Os na ddeuir i wybod am y twyll hwn yn gyflym, gallech chi, perchennog dilys yr eiddo, ganfod bod eich eiddo wedi cael ei drosglwyddo neu ei werthu yn ddiarwybod i chi. Mae unioni'r sefyllfa a chael unrhyw forgais wedi ei thynnu oddi ar eich cofrestr yn gallu achosi gofid a bod yn broses lafurus a chostus.

Pa mor gyffredin yw hyn?

Diolch byth, mae'r math hwn o dwyll eiddo yn eithaf prin, ond os mai chi yw'r un anlwcus, gall yr effeithiau fod yn ofnadwy. Dyna pam mae atal sefyllfa o'r fath rhag codi llawer yn well na gorfod ei hunioni.

Beth all pobl ei wneud i ddiogelu eu hunain?

Mae sawl opsiwn:

  • Sicrhewch fod eich eiddo wedi ei gofrestru, ac os cewch eich twyllo a dioddef colled ariannol yn sgil hynny, mae'n bosibl y cewch iawndal. Os nad yw eich eiddo wedi ei gofrestru, nid oes iawndal yn daladwy. Dysgu am gofrestru tir
  • Ar ôl cofrestru, sicrhewch fod eich manylion cyswllt wedi'u diweddaru fel y gellir cysylltu â chi'n hawdd. Gallwch gael hyd at dri o gyfeiriadau ar y gofrestr gan gynnwys cyfeiriad e-bost neu gyfeiriad tramor. Os nad yw eich manylion wedi eu diweddaru, mae'n bosibl na chewch lythyr neu e-bost y Gofrestrfa Tir os ceisir cysylltu â chi.
  • Ymunwch â gwasanaeth 'Property Alert' arobryn y Gofrestrfa Tir sy'n helpu perchnogion i ddiogelu eu heiddo rhag twyll. Byddant yn anfon rhybudd drwy'r e-bost atoch pan fydd gweithgarwch penodol yn achos yr eiddo sy'n cael ei fonitro e.e. os oes rhywun yn ceisio codi morgais Os cewch rybudd, gallwch ystyried wedyn a yw'r gweithgarwch yn amheus a cheisio cyngor pellach – gov.uk/property-alert
  • Gall perchnogion sy'n barnu bod eu heiddo mewn perygl posibl osod cyfyngiad ar eu heiddo. Bwriad y cyfyngiad yw atal gweithgarwch rhag digwydd yn achos eich eiddo, megis trosglwyddiad neu forgais, oni bai bod trawsgludwr neu gyfreithiwr yn cadarnhau mai chi wnaeth y cais. Ni chodir ffi ar berchnogion am osod y cyfyngiad hwn, cyhyd ag nad ydynt yn byw yn yr eiddo maent am ei ddiogelu. Gwneud cais am gyfyngiad

Pwy sydd fwyaf mewn perygl o dwyll eiddo?

Mae mwy o berygl os yw eich eiddo:

  • yn cael ei rentu
  • yn wag, gan fod y perchennog dramor neu mewn cartref gofal er enghraifft
  • yn ddi-forgais
  • heb ei gofrestru â'r Gofrestrfa Tir

Os ydych yn meddwl efallai eich bod yn ddioddefwr twyll eiddo, dylech:

  • Cysylltu â'r llinell twyll eiddo ar 0300 006 7030 (Llun-Gwener 8.30am i 5pm) neu e-bostio reportafraud@landregistry.gov.uk
  • Cysylltu â gweithiwr proffesiynol ym maes y gyfraith megis cyfreithiwr neu Cyngor ar Bopeth ac Action Fraud (police.uk)

I gael rhagor o wybodaeth: www.gov.uk/gwarchod-eich-tir-ach-eiddo-rhag-twyll