Beth i’w wneud os ydych chi’n dyst i drosedd

  • Galwch 999 mewn argyfwng, os oes trosedd yn digwydd ar y pryd, os oes bywyd mewn perygl, pobl wedi’u hanafu, troseddwyr gerllaw, neu mae angen gweithredu di-oed.
  • Galwch 101 i roi gwybod i’r heddlu am ddigwyddiad difrys. Os oes trosedd eisoes wedi digwydd, neu er mwyn rhoi gwybodaeth am drosedd.
  • Adroddwch ar-lein - hyperddolen i’r dudalen ar gyfer adrodd am drosedd
  • Rhowch wybod i swyddog heddlu mewn gorsaf neu ar y stryd

Bydd angen i’r swyddog sy’n ymdrin â’ch achos wybod:

  • Yr union leoliad y mae angen yr heddlu
  • Pam fod angen yr heddlu
  • Eich enw (nid oes rhaid i chi ei roi)
  • Eich rhif ffôn

Cofiwch nad yw’r un drosedd yn rhy fân i roi gwybod i’r heddlu amdani. Efallai na fydd trosedd sy’n ymddangos yn fân i chi yn ymddangos yn fân i’r dioddefydd. Gall hyd yn oed troseddau sy’n ymddangos fel na pe bai ganddynt ddioddefwyr, megis fandaliaeth neu graffit, gael effaith negyddol ar y gymuned.

Os oes ofn dod ymlaen arnoch

Os ydych chi wedi gweld trosedd yn digwydd, efallai’ch bod chi’n teimlo’n gynhyrfus neu’n ofidus. Efallai bod gennych amheuon ynghylch dod ymlaen i’r heddlu neu roi tystiolaeth mewn llys.

Does dim cyfraith sy'n dweud bod yn rhaid i chi adrodd am drosedd neu roi tystiolaeth, ond cofiwch, drwy ddod ymlaen, fe allech ddwyn troseddwr i gyfiawnder. Hefyd, fe allech atal yr un peth rhag digwydd i eraill.

Medrwch gysylltu â Gwasanaeth Tystion a Dioddefwyr Goleudy, a fydd yn cynnig cymorth emosiynol ac ymarferol sy’n bersonol i chi. Mae’n bosibl y byddant hefyd yn rhoi gwybod i chi am wasanaethau arbenigol eraill sydd ar gael i’ch helpu.

Gwneud datganiad

Efallai bydd yr heddlu’n gofyn i chi wneud datganiad tyst. Cyfrif ysgrifenedig neu un wedi’i recordio ar fideo yw hwn o’r hyn ddigwyddodd. Gall gael ei ddefnyddio fel tystiolaeth mewn llys, er, fel arfer, mae tystion sy’n rhoi tystiolaeth mewn treial yn gwneud hynny’n bersonol.

Efallai bydd datganiadau plant o dan 17 oed, tystion bregus sy’n oedolion a thystion sydd wedi’u dychrynu yn cael eu recordio ar fideo. Yn y rhan fwyaf o achosion, bydd y swyddog heddlu’n ysgrifennu cyfrif o’r hyn rydych chi wedi dweud, a gofynnir i chi ei lofnodi.

Os yw’r drosedd newydd ddigwydd, efallai y gofynnir i chi fynd o gwmpas yr ardal gyda swyddog i’w helpu i adnabod y troseddwr. Efallai bydd y swyddog yn gofyn i chi edrych ar ffotograffau er mwyn gweld pa un ai a yw’r drwgdybiedig yn droseddwr hysbys.

Ar ôl i chi roi’ch datganiad, fe’ch cyfeirir at swyddog gofal tystion a fydd yn eich helpu os oes rhaid i chi fynd i’r llys i roi tystiolaeth.

Dywedwch wrth yr heddlu os ydych chi’n cael eich bygwth

Mae’n anghyfreithlon dychrynu tyst neu unrhyw un arall sy’n helpu’r heddlu.

Os ydych chi’n teimlo dan fygythiad mewn unrhyw ffordd, ar unrhyw adeg, dywedwch wrth eich swyddog gofal tystion neu’r swyddog heddlu sydd â gofal dros yr achos. Galwch 999 os ydych chi’n cael eich bygwth yn ddifrifol.

Medrwch gael cymorth ychwanegol os yw’r troseddwr wedi ei ddal, ei garcharu, ei ryddhau ar fechnïaeth neu ei euogfarnu. Gall y llys wneud gorchymyn i’w atal rhag dod yn agos atoch, eich bygwth neu’ch brawychu eto. Os yw’n parhau, gall wynebu trosedd arall, ac fe allai gael ei garcharu.

Gall yr heddlu a Gwasanaeth Erlyn y Goron warchod eich hunaniaeth yn ystod yr ymchwiliad a dyddiau cynnar treial. Mewn rhai achosion, gallant hyd yn oed warchod eich hunaniaeth yn ystod y treial ei hun.