Mae gan ddioddefwyr hawl i ofyn am adolygiad o benderfyniad i beidio ag erlyn rhywun a ddrwgdybir.

Achosion cymwys

Bydd VRR yr Heddlu ond yn berthnasol ar gyfer achosion lle y mae rhywun a ddrwgdybir wedi’i adnabod ac yn cael cyfweliad dan rybudd, naill ai ar ôl arést neu drwy drefniant gwirfoddol. Mae ‘cyfweliad’ yn y cyd-destun hwn yn ymwneud â sefyllfaoedd lle y cyflwynir honiad go fanwl i rywun a ddrwgdybir yn hytrach na chwestiynu cyfyngedig a allai ddigwydd yn syth ar ôl digwyddiad, megis gweithdrefn stopio a chwilio.

Bydd VRR yr Heddlu ond yn berthnasol ar gyfer penderfyniadau a wnaed ar 1 Ebrill 2015 neu wedi hynny. 

NID yw’r achosion canlynol yn syrthio o dan gwmpas Hawl Dioddefwyr i Adolygiad yr Heddlu:

  1. Achosion lle nad oes rhywun a ddrwgdybir wedi’i ei adnabod a’i gyfweld, er enghraifft, ymchwiliadau sy’n cael eu ffeilio yn y ffynhonnell
  2. Achosion lle y mae cyhuddiadau’n cael eu dwyn mewn perthynas â rhai honiadau (ond nid pob un ohonynt) a wnaed yn erbyn rhai drwgdybiedigion posibl (ond nid pob un ohonynt)
  3. Achosion lle y mae cyhuddiad yn cael ei ddwyn sy’n ymwneud â’r mater achwynodd y dioddefydd amdano ond mae’r drosedd y cyhuddwyd yr unigolyn o’i chyflawni’n wahanol i’r drosedd a gofnodwyd; er enghraifft, os yw’r unigolyn a amheuir yn cael ei gyhuddo o ymosodiad cyffredin ond trosedd o wir niwed corfforol sydd wedi’i chofnodi
  4. Achosion sydd wedi dod i ben drwy ddull gwarediad y tu allan i’r llys
  5. Achosion lle y mae’r dioddefydd yn tynnu ei gwyn yn ôl neu’n gwrthod cydweithredu â’r ymchwiliad ac felly penderfynir peidio â chyhuddo/peidio â chyfeirio’r achos i GEG ar gyfer penderfyniad cyhuddo

Mae VRR yn ymwneud yn benodol â phenderfyniadau i beidio ag erlyn ac nid yw’n cynnwys penderfyniadau o ran cofnodi troseddau neu benderfyniadau i beidio â pharhau ag ymholiadau.

Pwy all wneud cais?

Mae gan unrhyw ddioddefydd mewn achos cymwys lle y gwneir penderfyniad i beidio erlyn hawl i geisio adolygiad o’r penderfyniad hwnnw.

Diffinnir dioddefydd yn unol â’r Cod Ymarfer i Ddioddefwyr Troseddau 2013 (Cod Dioddefwyr): ‘person sydd wedi dioddef niwed, gan gynnwys niwed corfforol, meddyliol neu emosiynol neu golled economaidd a achoswyd yn uniongyrchol gan ymddygiad troseddol.

Mae hyn yn cynnwys:

  • perthnasau agos person y mae ei farwolaeth wedi ei hachosi’n uniongyrchol gan ymddygiad troseddol
  • rhieni neu warcheidwaid lle mae'r prif ddioddefwr yn blentyn neu'n berson ifanc dan 18 oed;
  • swyddogion yr heddlu sy'n ddioddefwyr trosedd;
  • llefarwyr teulu dioddefwyr sydd ag anabledd neu sydd wedi eu hanafu mor ddrwg fel nad ydynt yn gallu cyfathrebu; a
  • Busnesau, ar yr amod eu bod yn rhoi cyswllt a enwir.

Medrwch wneud cais am adolygiad ar-lein drwy gyflwyno’r ffurflen hon.

Trwy e-bost, gan nodi enw’r dioddefydd, enw’r drwgdybiedig (os yw’n hysbys), y drosedd a’r rhif cyfeirnod achos, at victimsreview@dyfed-powys.pnn.police.uk

Yn ysgrifenedig at:

Hawl Dioddefwyr i Adolygiad
Adran Cyfiawnder Troseddol 
Heddlu Dyfed-Powys 
Blwch Post 99 
Llangynnwr
Caerfyrddin
SA31 2PF

Pan mae dioddefydd yn gofyn am adolygiad o benderfyniad, dylid cydnabod y cais o fewn 10 diwrnod gwaith.

Dylid caniatáu i ddioddefwyr wneud cais am adolygiad o fewn 3 mis o gael eu hysbysu bod yr achos yn cael ei ffeilio, gan mai hwn yw’r cyfnod y cânt ofyn am adolygiad barnwrol.

Ble bynnag y bo modd, bydd yr heddlu’n cwblhau'r adolygiad ac yn cyfleu'r penderfyniad i'r dioddefydd o fewn amserlen gyffredinol o 30 diwrnod gwaith (h.y. 6 wythnos o dderbyn y cais gan y dioddefwr).

Os yw'r achos yn arbennig o gymhleth neu sensitif, efallai na fydd yn bosibl darparu penderfyniad VRR o fewn y terfynau amser arferol. Mewn achosion o'r fath, bydd yr heddlu’n hysbysu'r dioddefydd yn unol â hynny ac yn darparu diweddariadau rheolaidd ynglŷn â chynnydd yr adolygiad.

Mae chwe chanlyniad posibl ar gyfer adolygiad:

  1. Mae’r penderfyniad gwreiddiol i beidio â chymryd unrhyw gamau gweithredu pellach yn cael ei gynnal;
  2. Mae’r penderfyniad gwreiddiol yn cael ei wrthdroi a gweithredir yn erbyn yr un a ddrwgdybir, h.y. mae’n cael ei gyhuddo/gwysio;
  3. Mae’r penderfyniad gwreiddiol yn cael ei wrthdroi ac ymdrinnir â’r un a ddrwgdybir drwy warediad y tu allan i’r llys;
  4. Mae’r penderfyniad gwreiddiol yn cael ei wrthdroi ac mae’r achos yn cael ei gyfeirio at GEG ar gyfer penderfyniad cyhuddo;
  5. Pennir fod angen cwblhau ymholiadau pellach cyn y gall y swyddog adolygu ddod i benderfyniad;
  6. Mae’r penderfyniad gwreiddiol yn cael ei wrthdroi ond mae’r achos yn rhwystr statud ac ni ellir cychwyn achos.

Caiff dioddefydd sy’n parhau i fod yn anfodlon â phenderfyniad yr heddlu ac sy’n dymuno ei herio ymhellach wneud cais i'r Uchel Lys am adolygiad barnwrol.

Mae’n bosibl y caiff dioddefydd apelio yn erbyn penderfyniad yr heddlu i beidio ag erlyn gan arwain at y penderfyniad hwnnw’n cael ei wrthdroi a’r mater yn cael ei gyfeirio at GEG ar gyfer penderfyniad cyhuddo. Gallai GEG benderfynu peidio â chymryd camau gweithredu pellach a byddai hawl gan y dioddefydd ofyn am adolygiad o benderfyniad GEG o dan gynllun VRR GEG a chyfeirio’r mater ar gyfer adolygiad barnwrol yn y pen draw.