Pan fyddwch chi adrodd am drosedd

Unwaith y byddwch chi wedi adrodd am drosedd, byddwch chi’n derbyn rhif cyfeirnod trosedd. Gwnewch nodyn o’r rhif hwn, ynghyd ag enw a rhif y swyddog y siaradoch ag ef, y dyddiad yr adroddoch chi am y drosedd ac enw a rhif y swyddog sy’n ymdrin â’r digwyddiad os mai rhywun gwahanol ydyw.

Os yw’r wybodaeth rydych chi wedi rhoi’n ddigon, bydd ymchwiliad cychwynnol yn cael ei lansio. Bydd y swyddog yn dechrau chwilio am dystion eraill, tystiolaeth megis ffilm teledu cylch cyfyng, ac os yw’r troseddwr yn hysbys, bydd y swyddog yn dod o hyd iddo ac yn siarad ag ef.

Gan ddibynnu ar natur y drosedd, pa mor ddifrifol yw’r drosedd, a pha un ai a oes tebygolrwydd y bydd yr unigolyn yn cyflawni trosedd arall – neu’ch bod chi mewn perygl o niwed – mae’n bosibl y bydd y troseddwr yn cael ei arestio a’i gwestiynu’n eithaf cyflym. Mewn rhai achosion, gall gymryd amser eithaf hir i adnabod y troseddwr, neu ddod o hyd iddo.

Byddwch chi’n derbyn llythyr dioddefydd trosedd, a byddwch chi’n rhoi datganiad tyst.

Bydd eich bregusrwydd a’ch anghenion cychwynnol yn cael eu hadnabod, a bydd Gwasanaeth Tystion a Dioddefwyr Goleudy’n cysylltu â chi er mwyn cynnig cymorth emosiynol ac ymarferol sy’n bersonol i chi.

Hefyd, cewch gynnig cwblhau datganiad personol dioddefydd i esbonio sut mae’r drosedd wedi effeithio arnoch. Gellir gwneud hyn unrhyw adeg yn ystod y broses hyd at yr adeg pan fydd y troseddwr yn cael ei ddedfrydu yn y llys.

Beth sy’n digwydd os nad oes digon o dystiolaeth?

Mewn rhai achosion, does dim digon o dystiolaeth i symud ymlaen ac mae’r achos yn cael ei gau. Os yw hyn yn digwydd, byddwch chi’n cael gwybod pam, a bydd yr heddlu’n sicrhau bod gennych chi gymorth a chefnogaeth.

Gofynnir i chi pa un ai a ydych chi eisiau cael gwybod am adolygiadau pellach o’r achos.

Beth sy’n digwydd os oes rhywun yn cael ei arestio?

Byddwch chi’n cael gwybod os oes rhywun yn cael ei arestio.

Lle bo’n briodol, cynigir cyfiawnder adferol. Mae hyn yn rhoi cyfle i ddioddefwyr gwrdd â throseddwyr, neu gyfathrebu â nhw, ac esbonio gwir effaith trosedd. Mae’n rhoi llais i ddioddefwyr ac yn dal troseddwyr i gyfrif am yr hyn maen nhw wedi gwneud. Nid yw’n effeithio ar y broses cyfiawnder troseddol, ac mae wedi’i ddangos ei fod yn helpu dioddefwyr i ymdopi ag effaith trosedd a lleihau’r tebygolrwydd o aildroseddu.

Bydd yr heddlu’n cwestiynu’r drwgdybiedig ac yn penderfynu pa un ai a oes digon o dystiolaeth i’w gyhuddo.

Bydd yr heddlu’n cwestiynu’r drwgdybiedig ac yn penderfynu pa un ai a oes digon o dystiolaeth i’w gyhuddo.

Beth sy’n digwydd os oes rhywun yn cael ei gyhuddo?

Unwaith y bydd yr heddlu wedi gorffen â’u cwestiynau, mae’n rhaid iddynt benderfynu pa un ai a oes digon o dystiolaeth i gyhuddo’r unigolyn. Gan ddibynnu ar ddifrifoldeb y drosedd, mae’r heddlu’n penderfynu pa un ai a allant osod cyhuddiadau, neu a oes rhaid i Wasanaeth Erlyn y Goron (GEG) wneud hyn.

Gall y troseddwr gael ei gosbi y tu allan i’r llys?

Efallai bydd y drwgdybiedig yn derbyn gwarediad y tu allan i’r llys. Mae hyn yn golygu bod y troseddwr yn cael ei gosbi gan yr heddlu a GEG heb fynd i’r llys. Gall y rhain gynnwys:

  • Rhybudd: Rhybudd ffurfiol i beidio â chyflawni trosedd eto, gydag un amod neu fwy ynghlwm. Os yw’r troseddwr yn torri unrhyw un o’r rhain, efallai bydd yn rhaid iddynt fynd i’r llys. Mae’n rhaid i’r troseddwr gyfaddef ei fod wedi cyflawni’r drosedd ac arwyddo papur yn derbyn yr amodau cyn y gellir rhoi rhybudd amodol.
  • Iawndal: Gall hyn gynnwys y troseddwr yn trwsio neu’n amnewid rhywbeth y gwnaethant dorri, difrodi neu ddwyn, neu roi arian i’r dioddefydd. Mae’n bosibl y penderfynir y gall y troseddwr helpu i wneud iawn am ei ddrwgweithredoedd drwy wneud rhywbeth dros y gymuned.
  • Hysbysiad cosb am anhrefn: Mae hysbysiad cosb am anhrefn yn debyg i ddirwy. Gellir ond ei ddefnyddio ar gyfer mân droseddau, ac nid mewn achosion lle mae llawer o ddifrod wedi’i achosi i eiddo neu bobl. Gall troseddwr wrthod ei dderbyn a gofyn am gael mynd i’r llys. Yna, mae’n rhaid i’r heddlu benderfynu pa un ai a yw cyhuddiad amgen yn bosibl. Gall hysbysiad cosb am anhrefn amrywio o £60 i £90.