Mae camfanteisio’n rhywiol ar blant yn drosedd sy’n medru effeithio ar unrhyw blentyn, waeth pa beth bynnag yw ei gefndir cymdeithasol neu ethnig. Gall ddigwydd unrhyw le, ar unrhyw adeg, ar-lein neu wyneb yn wyneb.

Mae’n ymwneud â throseddwyr yn paratoi pobl ifainc i bwrpas rhyw a defnyddio eu pŵer i’w cam-drin yn rhywiol. Gall ddigwydd ar sawl ffurf, boed hynny mewn perthynas sy'n ymddangos fel pe bai'n gydsyniol rhwng rhywun ifanc a chariad hŷn, neu unigolyn ifanc yn cael rhyw yn gyfnewid am sylw, anrhegion, alcohol neu sigarennau.

Mae camfanteisio rhywiol gyfwerth â cham-drin plant, ac er nad ydynt o bosibl yn sylweddoli hynny, gall niweidio iechyd corfforol, emosiynol a seicolegol dioddefwyr ifainc.

Nid yw llawer o bobl sy’n cael eu cam-drin yn sylweddoli eu bod nhw mewn perygl, ac ni fyddant yn galw am help. Efallai y byddant yn ystyried eu bod yn cymryd rhan o’u gwirfodd, ond mewn gwirionedd, nid yw eu hymddygiad yn gydsyniol o bell ffordd.

Does dim un math penodol o ddioddefydd, ond mae patrymau ymddygiad ac arwyddion a allai olygu eu bod nhw’n dioddef camfanteisio rhywiol.

  • A yw’r unigolyn ifanc wedi derbyn anrhegion neu arian heb esboniad?
  • Ydyn nhw’n defnyddio eu ffôn symudol yn gyfrinachol?
  • A oes ganddynt ffrindiau sydd yn llawer hŷn na nhw?
  • A oes rhywun nad ydych chi’n ei adnabod wedi eu casglu o adref neu’r ysgol?
  • Ydyn nhw mewn cysylltiad â phobl ifainc eraill rydych chi’n gwybod sy’n agored i niwed neu’n dioddef camfanteisio?
  • Ydyn nhw wedi dechrau chwarae triwant o’r ysgol neu redeg i ffwrdd o adref yn aml?
  • Ydyn nhw wedi dioddef haint a drosglwyddir yn rhywiol?
  • Ydyn nhw’n hunan-niweidio?
  • A yw eu hymddygiad wedi newid?

Os ydych chi’n poeni eich bod chi, un o’ch ffrindiau neu aelod o’r teulu’n dioddef camfanteisio rhywiol, rhowch wybod i ni drwy alw 101, neu galwch Taclo’r Tacle yn ddienw ar 0800 555 111. Mewn argyfwng, galwch 999 bob tro.

Cynllun Datgelu Troseddwyr sy’n Cam-drin Plant yn Rhywiol

Mae’r cynllun cenedlaethol yn golygu y gall unrhyw un ofyn i’r heddlu wirio pa un ai a yw unigolyn sydd â mynediad at blant wedi cyflawni unrhyw droseddau rhywiol yn erbyn plant. Datblygwyd y Cynllun Datgelu Troseddwyr sy’n Cam-drin Plant yn Rhywiol, a gychwynnodd yn 2008, mewn ymgynghoriad â Sarah Payne, hyrwyddwr cyn-ddioddefwyr, ynghyd â’r heddlu ac elusennau plant.

Mae datgelu’n digwydd os oes gan yr unigolyn hwnnw euogfarnau ar gyfer troseddau rhywiol yn erbyn plant ac mae achos rhesymol i gredu bod plentyn mewn perygl o ddioddef niwed difrifol. Bydd manylion am euogfarnau blaenorol yn cael eu datgelu i’r person sydd yn y sefyllfa orau i amddiffyn y plentyn.

Ffoniwch 101 i ddarganfod sut i wneud cais.