Plismona Gwledig

Oherwydd natur wledig yr ardal hon, mae nifer o heriau unigryw yn wynebu’r heddlu. Rhaid ystyried pethau y mae heddluoedd eraill o bosib yn cymryd yn ganiataol, e.e. y pellter sy’n rhaid teithio i ddigwyddiadau yn ogystal â natur y cymunedau sy’n cael eu gwarchod gennym. Mae’n golygu hefyd bod gennym y lefelau isaf o droseddu yn unlle ar draws Cymru a Lloegr, a’n bod yn gallu rhoi ein cymunedau wrth galon yr hyn a wnawn.

Mae gennym nifer o gynlluniau ar y gweill i ddarparu cyngor atal trosedd perthnasol, e.e. Gwarchod Ffermydd a Cheffylau. Rydym hefyd yn cydweithio’n agos gyda Chyngor Cefn Gwlad Cymru ac mae gennym swyddog bywyd gwyllt penodol.

Mae’r holl waith rydyn ni'n gwneud er mwyn gwella’r ffordd rydyn ni’n diogelu’n cymunedau gwledig yn cael ei ddwyn ynghyd yn ein Strategaeth Plismona Gwledig newydd. Datblygwyd y strategaeth mewn ymgynghoriad ag undebau ffermwyr, grwpiau cymunedol amrywiol, elusennau a phobl eraill sydd wedi mynegi diddordeb mewn plismona ardaloedd gwledig.

Mae’n canolbwyntio ar bedwar maes – atal, cudd-wybodaeth, gorfodi a sicrwydd. Mae gan bob un rhestr o bethau fydd yn cael eu gwneud sy’n cynnwys: - pecynnau atal trosedd â gwybodaeth am yr hyn y gall pobl wneud er mwyn cadw eu hunain a’u heiddo’n ddiogel; gwell defnydd o gynlluniau gwarchod megis Gwarchod Ffermydd a Gwarchod Cymdogaeth; gwell defnydd o gyfryngau cymdeithasol a rhannu mwy o straeon â’r cyfryngau lleol a’r gymuned yn uniongyrchol; mynd i lefydd lle y mae pobl yn ymgasglu a siarad â nhw yn ogystal â chynnal cyfarfodydd yn swyddfeydd unedau amaethwyr, grwpiau a busnesau lleol, a gwell defnydd o orsafoedd heddlu symudol newydd.

Medrwch lawrlwytho’r strategaeth yma: Dyfed-Powys Strategaeth Plismona Gwledig 2014 - 17

Amcanion Gwarchod Ffermydd

  • Lleihau’r cyfleoedd i gyflawni troseddau
  • Cryfhau’r ysbryd cymunedol a chael pawb i gydweithio er mwyn diogelu eu heiddo
  • Gwella cyswllt rhwng y gymunded amaethyddol a’r heddlu
  • Riportio digwyddiadau amheus pan fyddant yn digwydd.

Beth yw Gwarchod Ffermydd?

Partneriaeth yw Gwarchod Ffermydd rhwng y gymuned ffermio a’r heddlu. Mae’n hyrwyddo gwyliadwriaeth a chyswllt, nid yn unig rhwng y ffermwyr ond â’r heddlu hefyd.

Mae natur busnes amaethyddol yn golygu bod gennych gryn dipyn o arian wedi’i fuddsoddi dros ddarn eang o dir. Yn aml, mae’ch asedau yn symudol, e.e. anifeiliaid ac offer, ac felly yn hawdd eu dwyn. Efallai nad oes modd gwneud eich fferm yn hollol ddiogel ond, dyma rai
mesurau, nad ydynt yn rhy gostus, y gallwch eu cymryd i leihau’r risg o ddioddef troseddau.

Sut I Gychwyn Cynllun

Y peth cyntaf i’w wneud yw canfasio ffermwyr cyfagos i ganfod eu diddordeb mewn sefydlu cynllun. Yn ein profiad ni, mae 10 – 15 aelod yn nifer hwylus i weithio gyda nhw. Y cam nesaf yw trefnu cyfarfod rhwng yr aelodau a’r heddlu er mwyn trafod y fframwaith ar gyfer eich Cynllun Gwarchod Ffermydd yn ogystal â’r materion atal troseddau cysylltiedig.

Mae rhannau helaeth o ardal Dyfed Powys yn brydferth, heddychlon a hyfryd ac yn cynnwys cynefinoedd bywyd gwyllt amrywiol a chyfoethog. Fodd bynnag, mae heddlu’r ardal dan bwysau sylweddol sy’n cynnwys delio â throseddau yn erbyn ein bywyd gwyllt. Gwasanaeth yr heddlu sy’n gyfrifol am orfodi’r cyfreithiau sy’n diogelu ein bywyd gwyllt.

Yr Hyn Rydym ni’n ei Wneud

Mae gennym swyddogion cyswllt bywyd gwyllt hyfforddedig yn gweithio ar hyd a lled ardal yr Heddlu a’u rôl nhw yw ymchwilio i droseddau yn erbyn bywyd gwyllt a’r amgylchedd. Er bod gorfodaeth yn rhan bwysig o’r gwaith hwn, mae addysg hefyd yn chwarae rôl allweddol, er enghraifft, annerch ffermwyr a thirfeddianwyr ac ymgynghori â’r cyhoedd ynglŷn â materion sy’n ymwneud â’r yfraith. Mae hon yn agwedd hollbwysig o’r gwaith, sydd, yn aml, yn golygu bod problemau ac anghydfodau potensial yn cael eu datrys cyn iddynt fynd yn rhy ddrwg.

Beth Allwch Chi Wneud i’n Helpu

Yn yr un modd ag unrhyw fath arall o droseddu, rydym yn dibynnu ar gymorth y cyhoedd ac asiantaethau eraill i’n galluogi i ddatrys
troseddau bywyd gwyllt ac erlyn y troseddwyr. Gallwch ein helpu trwy weithredu fel ein llygaid a’n clustiau yn y gymuned. Riportiwch ddigwyddiadau amheus. Mae’r bobl sy’n cyflawni troseddau yn erbyn bywyd gwyllt yn aml yn gysylltiedig â throseddau eraill. Gallai eich galwad chi ein harwain at bob math o weithgareddau anghyfreithlon.

Os gwelwch rywun yn cyflawni troseddau yn erbyn bywyd gwyllt, peidiwch â pheryglu eich hun – cysylltwch â’r heddlu yn ddi-oed. Peidiwch â chyffwrdd ag abwyd gwenwynig - gallai eich lladd. Marciwch y lleoliad a gadewch ef i’r heddlu.

Os dewch chi ar draws unrhyw enghraifft o fywyd gwyllt neu gynefinoedd bywyd gwyllt yn cael eu difetha, cysylltwch â’ch gorsaf heddlu leol neu Crimestoppers ar 0800 555 111. Nid oes raid i chi roi eich enw a gallech gael gwobr ariannol am y wybodaeth.

Gwahanol Fathau o Droseddau Bywyd Gwyllt

Mae troseddau yn erbyn bywyd gwyllt yn gallu cymeryd sawl ffurf ac, mewn rhai achosion, mae creaduriaid yn dioddef creulondeb eithafol.  Mae Swyddogion Cyswllt Bywyd Gwyllt Heddlu Dyfed-Powys yn brwydro’n galed i atal y gweithgareddau anghyfreithlon hyn, sy’n cynnwys:

  • Herwhela gêm
  • Gwenwyno, trapio a saethu bywyd gwyllt
  • Dwyn wyau
  • Trapio adar byw
  • Marchnata rhywogaethau sydd mewn perygl o gael eu colli
  • Baetio moch daear
  • Dwyn planhigion gwyllt
  • Difrodi a niweidio cynefinoedd

Mae droseddau bywyd gwyllt gellir yn fras eu rhannu’n dri prif ddosbarth:

1. Y farchnad anghyfreithlon mewn rhywogaethau sydd mewn perygl o gael eu colli

Mae’r farchnad ryngwladol mewn anifeiliaid prin a’u sgil-gynnyrch yn fygythiad enfawr i nifer o rywogaethau. Mae nifer o eitemau yn cael eu gwerthu i dwristiaid fel swfenîr o’u gwyliau ac nid oes modd gwybod yn iawn pa eitemau sy’n gyfreithlon i’w prynu. Felly, os nad ydych yn siŵr – peidiwch â phrynu! Gallai’r nwyddau gael eu hatafaelu gan Swyddogion Tollau Tramor a Chartref EM a
gallech chi wynebu cyfnod o dan glo a dirwy drom.

2. Troseddau’n ymwneud â rhywogaethau cynhenid sydd mewn perygl o gael eu colli neu sy’n cael eu gwarchod

Mae pob planhigyn cynhenid sy’n tyfu’n wyllt yn y wlad hon yn cael ei ddiogelu rhag cael eu diwreiddio heb ganiatâd gan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981. Caiff rhai planhigion gwyllt eu diogelu hefyd gan Reoliadau Cadwraeth (Cynefinoedd Naturiol) 1994 oherwydd eu bod o bwys Ewropeaidd. Gall euogfarn am drosedd yn erbyn cynefinoedd y planhigion hyn arwain at ddirwy o hyd at £5,000 neu chwe mis yn y carchar.

Yn ogystal, mae bob aderyn Prydeinig, eu nythod a’u hwyau yn cael eu gwarchod gan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981. Gall troseddwyr wynebu dirwy o hyd at £1,000. Mae rhai rhywogaethau yn destun gwarchodaeth arbennig ac, mewn achosion felly, gall troseddwyr gael eu dirwyo hyd at £5,000.

3. Erlid neu achosi creulondeb i rywogaethau penodol

Mae rhai deddfau yn diogelu rhywogaethau penodol e.e Deddf Gwarchod Moch Daear 1992 a Deddf Ceirw 1991. Mae Deddf (Gwarchod)
Mamaliaid Gwyllt 1996 yn diogelu mamaliaid gwyllt trwy anghyfreithloni rhai gweithgareddau penodol sy’n achosi creulondeb diangen. Mae’r troseddau hyn yn cynnwys baetio moch daearmaglu anghyfreithlonherwhela,gwenwyno a hela. Caiff moch daear a’u setiau eu diogelu o dan gyfraith. Gall unrhyw un sy’n lladd, anafu neu’n mynd â mochyn daear, neu’n ymyrryd â’i set, gael ei garcharu am chwe mis neu wynebu dirwy o hyd at £5,000.

Gweithio Mewn Partneriaeth

Nod partneriaeth PAW (Partnership for Action against Wildlife Crime) Cymru yw creu cyfleoedd i gydweithio er mwyn atal troseddau yn erbyn bywyd gwyllt yng Nghymru.

Mae’r bartneriaeth hon, sy’n cynnwys Llywodraeth Cynulliad Cymru, Cyngor Cefn Gwlad Cymru, DEFRA (Adran yr Amgylchedd, Bwyd a Materion Gwledig), yr RSPCA, yr RSPB, Asiantaeth yr Amgylchedd, Tollau Tramor a Chartref EM, i enwi ond ychydig, yn gweithio i hyrwyddo materion sy’n ymwneud â throseddau yn erbyn bywyd gwyllt.

Dyma ddewis o daflenni atal trosedd sy’n rhoi cyngor defnyddiol a gwybodaeth am gamau y medrwch eu cymryd a phethau fedrwch wneud i atal trosedd ar eich tir, ac o gwmpas eich ardal. Lawrlwythwch a rhannwch y taflenni hyn gyda theulu, ffrindiau a chydweithwyr.

Os hoffech dderbyn unrhyw gyngor arall ynghylch atal trosedd sy’n benodol ar gyfer ardaloedd gwledig, cysylltwch â pressoffice@dyfed-powys.pnn.police.uk

Rydyn ni’n ddiolchgar iawn i Warchod Cefn Gwlad Swydd Warwick a roddodd ganiatâd i ni ddefnyddio peth o’u gwybodaeth yn ein taflenni. http://www.warwickshireruralwatch.co.uk/advicesheets.html