06 Chw 2018

Mae ymchwiliad a gynhaliwyd ledled y wlad i 120 dioddefydd posibl o baratoi i bwrpas rhyw ar-lein, a arweiniwyd gan Heddlu Dyfed-Powys, wedi arwain at ddyn 43 oed yn cael ei garcharu am 10 mlynedd.

Cynhaliodd yr heddlu ymchwiliad digidol dwys i broffiliau cyfryngau cymdeithasol a sefydlwyd gan Neil Antony Derrick Payne o Fronwydd, Caerfyrddin, a esgusodd mai bachgen yn ei arddegau ydoedd ar-lein er mwyn hudo merched ifainc i weithgarwch rhywiol.  

Arestiwyd Payne ar ôl i ferch yn ei harddegau adrodd ei bod wedi bod mewn cysylltiad â dyn a esgusodd mai bachgen 17 oed ydoedd ar Facebook. Atafaelwyd cyfrifiaduron o’i gartref ac fe’u harchwiliwyd gan yr Uned Cyfathrebu Digidol a Seiberdroseddu (UCDS).

Dangosodd archwiliad fforensig o ddyfeisiau a atafaelwyd wrth Payne ei fod wedi sefydlu 11 proffil gwahanol dros Facebook, WhatsApp, Skype, Oovoo, Snapchat a Kik. Roedd ei broffiliau ffug yn cynnwys ffotograffau o fechgyn ifainc 15 – 17 oed.

Byddai Payne yn treillio’r rhyngrwyd am gysylltiadau ac yn targedu ffrindiau ei ffrindiau. Gan ddefnyddio’r cyfrifon ffug hyn, bu’n anfon ceisiadau ffrind at ferched ar draws y DU am oddeutu 18 mis. Ar Facebook yn unig, derbyniodd 172 o bobl ei gais.  

Tynnwyd delweddau, fideos a sgyrsiau testun, yn ogystal â gwybodaeth o broffiliau cyfryngau cymdeithasol a ddefnyddiwyd er mwyn nodi sawl un o’r merched y tu ôl i’r 500 enw defnyddiwr oedd yn ddioddefwyr posibl.

Fformatiodd dadansoddydd UCDS 15,000 o linellau o destun dros bob rhwydwaith cyfryngau cymdeithasol i mewn i sgyrsiau unigol rhwng Payne a’r merched ddaeth yn ffrindiau â nhw. Sefydlodd batrwm yn gyflym, gyda’i agorwr sgwrs fwyaf cyffredin yn cael ei ddefnyddio 119 o weithiau. Byddai’n dweud bod ganddynt ffrindiau yn gyffredin, neu ei fod wedi symud i’r ardal yn ddiweddar a’i fod eisiau cwrdd â phobl.

Dywedodd y Ditectif Ringyll Mathew Davies o Dîm Archwilio Ar-lein yr Heddlu: “ Ei fwriad oedd anfon neges dorfol at ferched ifainc gan ddefnyddio’r llinellau rheolaidd hyn. Roedd Payne mewn cysylltiad â channoedd o bobl dros ei gyfrifon amrywiol. Byddai’n dechrau drwy anfon ceisiadau ffrind at bobl amrywiol, ac yna’n edrych trwy eu rhestr ffrindiau nhw er mwyn ychwanegu mwy.

“Tynnodd ein dadansoddydd sgyrsiau â phob merch allan, felly hyd yn oed pe bai’n symud pobl i wahanol blatfformau er mwyn sgwrsio, byddai dal modd i ni dracio’r hyn a ddywedwyd rhyngddynt. Roedd ganddo batrwm sgwrs, a byddai’n ceisio symud y merched ymlaen i Snapchat neu Skype, gan ddweud bod ei ewythr yn unig ac angen ffrindiau. Yna, byddai’n esgus mai ewythr y bachgen hwn ydoedd ar y cyfrifon hyn.”

Cyflawnwyd tasg enfawr gan y swyddogion ac aelodau o’r UCDS ar gyfer adnabod dioddefwyr posibl paratoi at bwrpas rhyw ac anogaeth o’r delweddau, fideos, sgyrsiau testun a chyfryngau cymdeithasol. Casglwyd tystiolaeth gan y Ditectif Ringyll Siân Davies, a oruchwyliodd yr ymchwiliad cyfan, a rhoddwyd dros 90 pecyn cudd-wybodaeth a diogelu at ei gilydd. Dosbarthwyd y rhain ar draws y DU gyda chymorth heddluoedd eraill.

Dywedodd y Ditectif Arolygydd Jayne Butler o CID Caerfyrddin: “Mewn sawl achos, dim ond enwau defnyddiwr ar-lein oedd gyda ni ar gyfer ceisio dod o hyd i’r bobl roedden ni angen siarad â nhw a chysylltu â nhw. Cynhaliwyd nifer o ymholiadau er mwyn ceisio canfod lle’r oeddent yn byw, gyda heddluoedd ledled y wlad yn helpu i gysylltu â nhw.”

Wrth i’r ymchwiliad fynd rhagddo, derbyniodd Heddlu Dyfed-Powys adroddiad am anogaeth ym mis Hydref 2017, a oedd yn gysylltiedig â Payne. O fewn dau ddiwrnod, cafodd ei arestio. Cafodd ei gyhuddo ag wyth trosedd – cwrdd â merch o dan 16 oed ar ôl ei pharatoi at bwrpas rhyw, pum achos o achosi neu annog merch 13 i 15 oed i gymryd rhan mewn gweithgarwch rhywiol, a dau achos o feddu ar ffotograffau anweddus neu ffotograffau ffug o blentyn.

Ym mis Rhagfyr 2017, plediodd Payne yn euog i’r wyth trosedd yn Llys y Goron Abertawe. Ar ddydd Mercher 31 Ionawr, cafodd ei ddedfrydu i 10 mlynedd o garchar, gyda phum mlynedd arall ar drwydded.

Dywedodd y Ditectif Arolygydd Butler: “Rydyn ni’n fodlon â’r ddedfryd a roddwyd i Payne ar gyfer y troseddau ysglyfaethus hyn. Esgusodd mai bachgen yn ei arddegau ydoedd er mwyn targedu merched ifainc ar-lein, gan ennill eu ffydd cyn ceisio eu paratoi i bwrpas rhyw.  

“Mae ymchwiliad cymhleth a oedd yn ymestyn dros sawl heddlu arall wedi arwain at ei roi dan glo, ac rwy’n gobeithio bod hynny’n rhoi rhywfaint o gysur i’w ddioddefwyr. Mae’r ddedfryd hon yn dangos na all pobl guddio tu ôl i ffugenwau er mwyn cyflawni’r hyn maen nhw’n credu sy’n droseddau anhysbys drwy gyfryngau cymdeithasol.

Yr hyn sy’n ofidus yw pa mor barod yw pobl ifainc i sgwrsio â dieithriaid ar y rhyngrwyd. Hoffwn annog rhieni pobl ifainc yn eu harddegau – bechgyn neu ferched – i fod yn ymwybodol o bwy mae eu plant yn siarad â nhw.

“Efallai ei fod yn anodd, ond ceisiwch ddod o hyd i ffordd o siarad â nhw am beryglon posibl cyfryngau cymdeithasol. Anogwch nhw i aros a meddwl os ydyn nhw’n derbyn cais gan rywun dieithr i fod yn ffrind - mae’n bosibl fod y person hwn yn dweud celwydd am bwy ydyw.

“O’r un ymchwiliad hwn, gwyddwn fod pobl ifainc yn eu harddegau’n barod i dderbyn ceisiadau ffrind gan bobl nad ydynt yn eu hadnabod ac nad ydynt erioed wedi cwrdd â nhw, sydd â’r potensial i’w rhoi mewn perygl o niwed.”

Byddai Heddlu Dyfed-Powys yn annog unrhyw ddioddefydd troseddau rhyw i gael hyder i ddod ymlaen ac adrodd am y drosedd. Mae pob adroddiad yn cael ei drin yn ddifrifol a sensitif. Gellir adrodd am droseddau drwy alw 101.  

Am ragor o wybodaeth ynglŷn â helpu i gadw’ch plant yn ddiogel ar-lein, galwch heibio i www.ceop.police.uk neu www.parentzone.org.uk