26 Chw 2018

Mae Heddlu Dyfed-Powys yn uno â phrosiect cam-drin domestig o’r enw Dewis, a leolir yng Nghanolfan Astudio Heneiddio, Cam-drin ac Esgeuluso yn Ysgol y Gyfraith Aberystwyth. Trwy Goleudy, ein gwasanaeth ar gyfer dioddefwyr a thystion, byddwn ni’n cyfeirio pobl at y prosiect Dewis, a fydd wedyn yn rhoi mwy o ddewisiadau ar gyfer cael mynediad at gyfleoedd am gyfiawnder i ddioddefwyr sydd wedi goroesi cam-drin pobl hŷn gan bartneriaid agos a/neu aelodau o’r teulu. Byddant hefyd yn archwilio i ddewisiadau sy’n hyrwyddo lles. Bydd dioddefwyr sydd wedi goroesi’n derbyn cyngor a chynllunio diogelwch sy’n medru helpu i leihau’r peryglon maen nhw’n wynebu, ac annog gwell ymdeimlad o gyfiawnder ar gyfer yr unigolyn.

Mae’r prosiect Dewis yn gweithio gyda phobl 60 oed neu hŷn, sy’n byw yn Sir Gaerfyrddin neu yn ninas Caerdydd, sydd wedi profi cam-drin yn eu cartref eu hun gan aelod o’r teulu neu bartner agos. Bydd Gweithiwr Cymorth Dewis hyfforddedig yn gweithio gyda chleientiaid sydd wedi’u cyfeirio at y prosiect Dewis am hyd at 12 mis. Bydd y Gweithiwr Cymorth Dewis yn trafod y dewisiadau sydd ar gael iddynt gyda chleientiaid i’w helpu i leihau a, lle bo’n bosibl, atal y cam-drin - boed hynny’n fesurau lles, sifil neu droseddol, neu ymagweddau sy’n seiliedig ar y teulu ynghyd â chymorth gan y trydydd sector a’r sector statudol i ddarparu cymorth lles. 

Yn Sir Gaerfyrddin a dinas Caerdydd, mae gwasanaeth cymorth cofleidiol a’r ymyrraeth yn anelu i ddarparu pecyn cyfiawnder holistig, gyda phwyslais ar ddiogelwch a darparu amryw o ddewisiadau cyfiawnder.

Mae cam-drin domestig yn cynnwys cam-drin rhywiol, corfforol ac emosiynol, yn ogystal ag esgeulustod, ecsbloetiaeth ariannol a rheolaeth drwy orfodaeth. Mae rhai pobl hŷn yn profi’r mathau hyn o gam-drin yn eu cartrefi eu hunain gan bartner neu berthynas. Yn aml, mae pobl yn teimlo nad ydynt yn medru siarad am hyn na gwneud dim yn ei gylch oherwydd dydyn nhw ddim yn gwybod ble i droi am gymorth a chefnogaeth. Bydd y Gweithiwr Cymorth Dewis profiadol yn medru helpu pobl hŷn yn y sefyllfa hon drwy drafod y dewisiadau sydd ar gael iddynt gyda chleientiaid er mwyn helpu i leihau’r cam-drin, a’i atal lle bo’n bosibl. 

Er mwyn cael ei ystyried ar gyfer cyfeiriad at brosiect Dewis, dylai’r unigolyn sy’n cael ei gam-drin fod:

  • Yn 60 oed neu hŷn ac yn breswylydd parhaol yn Sir Gaerfyrddin
  • Wedi profi cam-drin neu esgeulustod wrth law aelod o’r teulu neu bartner agos
  • Yn byw yn ei gartref ei hun, neu, os yw’n byw mewn cartref gofal, mae’n rhaid i’r troseddwr honedig fod yn aelod o’r teulu, ac NID aelod staff
  • Mae Dewis yn medru gweithio gyda chleientiaid sydd â diffyg gallu, a bydd yn eu helpu i gael mynediad at Eiriolwr Gallu Meddyliol Annibynnol a chael cymorth ganddynt

Y Gweithiwr Cymorth Dewis ar gyfer Sir Gaerfyrddin yw Lynn Rees, a fu’n Arolygydd gyda Heddlu Dyfed-Powys. Mae ganddo flynyddoedd lawer o brofiad o weithio yn y meysydd diogelu a cham-drin domestig. 

Dywedodd y Ditectif Brif Arolygydd Ifan Charles: “Mae’n dda iawn gennym weithio gyda’r prosiect Dewis er mwyn mynd i’r afael â cham-drin henoed a’i atal. Amcangyfrifir bod dros 40,000 o bobl hŷn yng Nghymru’n cael eu cam-drin yn eu cartrefi bob blwyddyn – mae hyn yn annerbyniol. Rydyn ni’n trin cam-drin henoed o ddifrif, a byddwn ni’n ymdrin ag adroddiadau am gam-drin yn sensitif a phriodol. Bydd Goleudy, ein gwasanaeth ar gyfer dioddefwyr a thystion, nawr yn medru cyfeirio achosion priodol at Dewis, lle y bydd dioddefwyr sydd wedi goroesi’n cael y cymorth a’r gefnogaeth iawn, a fydd yn ei gwneud hi’n bosibl torri’r cylch cam-drin, gyda nifer o ddewisiadau ar gael i bobl sy’n cael eu cam-drin. Os ydych chi’n cael eich cam-drin, neu eisiau helpu rhywun rydych chi’n gwybod, neu’n amau, sy’n cael ei gam-drin, mae angen i chi weithredu nawr – galwch 101. Os ydych chi’n credu’ch bod chi neu rywun arall mewn perygl sylweddol o niwed difrifol yn y dyfodol agos, cysylltwch â’r heddlu drwy alw 999.

Ychwanegodd Lynn Rees, Gweithiwr Cymorth Dewis: “Mae hwn yn brosiect pwysig sy’n mynd i’r afael â cham-drin pobl hŷn mewn sefyllfaoedd domestig, sy’n broblem sy’n aml yn cael ei chuddio. Rwy’n edrych ymlaen at weithio gyda’n sefydliadau partner yn Sir Gaerfyrddin er mwyn gwneud gwahaniaeth, a sicrhau bod dioddefwyr sydd wedi goroesi cam-drin yn cael mynediad at y gwasanaethau cymorth cam-drin domestig sydd ar gael iddynt ac yn mynd ar ôl y dewisiadau cyfiawnder sy’n addas iddynt. Mae’n rhaid i ni ddiogelu a chefnogi pobl fregus mewn sefyllfaoedd fel hyn.”