18 Mai 2018

O heddiw (Dydd Gwener, Mai 18 2018) bydd swyddogion heddlu rheng flaen ar draws Sir Gaerfyrddin, Ceredigion, Sir Benfro a Phowys yn cael giardiau poeri a brathu fel rhan o’u hoffer.

Mae giardiau poeri, sydd wedi eu gwneud o ddeunydd rhwyllog ysgafn a llac, yn cael eu gosod am ben unigolyn i helpu lleihau’r perygl o glefydau ac anafiadau sy’n gysylltiedig â brathu a phoeri.

Mae hyn yn golygu os bydd rhywun yn poeri neu’n brathu, neu’n bygwth poeri neu frathu, fod gan swyddogion ddarn newydd o offer i ddiogelu eu hunain ac eraill.

Meddai’r Prif Gwnstabl Cynorthwyol Richard Lewis: “Mathau o ymosodiad arbennig o annymunol yw poeri a brathu, ac ni ddylai unrhyw un eu hystyried yn rhan dderbyniol o’r swydd. Mae ffigurau’n dangos y cafwyd 77 digwyddiad o boeri a brathu yn erbyn swyddogion a staff Heddlu Dyfed-Powys yn 2017 yn unig – mwy na chwech y mis ar gyfartaledd.

“Gall ymosodiadau drwy boeri a brathu gael goblygiadau hirdymor a thrallodus i swyddogion sydd weithiau’n gorfod cymryd meddyginiaeth am nifer o wythnosau’n dilyn yr ymosodiad er mwyn atal haint.

“Mae tactegau defnyddio grym, fel giardiau poeri a brathu, yno nid yn unig i ddiogelu’r cyhoedd ond hefyd er diogelwch ein swyddogion, sy’n wynebu sefyllfaoedd peryglus bob dydd.

“Mae’n hanfodol ein bod yn defnyddio tactegau cymesur a phriodol ym mhob sefyllfa rydym yn ei hwynebu er mwyn cyflawni ein hamcan pennaf, diogelu’r cyhoedd.

“Mae ein swyddogion yn cyflawni hyfforddiant trwyadl a pharhaus ar dactegau a ystyrir gan y Swyddfa Gartref yn ddefnydd o rym. Mae swyddogion yn cael eu hyfforddi i safon uchel er mwyn defnyddio grym yn gymesur, yn gyfreithiol a dim ond pan mae’n angenrheidiol.

“Mae tîm y Prif Swyddogion wedi gwrando ar bryderon a godwyd gan swyddogion a hefyd wedi ystyried argymhellion gan Gyngor Cenedlaethol Prif Swyddogion yr Heddlu, ac wedi penderfynu y bydd giardiau poeri’n cael eu rhoi i bob swyddog rheng flaen ar draws yr heddlu, yn unol â 25 heddlu arall ar draws Prydain.”

Meddai Comisiynydd Heddlu a Throseddu Heddlu Dyfed-Powys, Dafydd Llywelyn: “Mae swyddogion yn gwneud yr hynny a fedrant i gynnig gwasanaethau amhrisiadwy i’r cyhoedd, bob dydd, waeth beth yw’r amgylchiadau. Nid yw’n iawn eu bod yn cael eu cam-drin wrth gyflawni eu dyletswyddau. Mae’n ddyletswydd arnom ni fel Swyddogion Cyhoeddus i ddiogelu’r rhai hynny sy’n ymdrechu i’n cadw ni’n ddiogel ac i’n hatal rhag cael ein  niweidio.

“Ym mis Mawrth 2018, ysgrifennais at Aelodau Seneddol i’w hannog i gefnogi Bil Ymosodiadau ar Weithwyr y Gwasanaethau Brys (Troseddau) drwy Dŷ’r Cyffredin. Amcan y fenter bwysig hon yw ceisio tanlinellu pwysigrwydd diogelu gweithwyr y gwasanaethau brys rhag ymosodiad a chamdriniaeth fel poeri a chnoi, ac y mae’n gam arwyddocaol wrth dynnu sylw at ein cydsafiad ar y mater hwn. Y mae’n eithriadol o bwysig ein bod yn cymryd camau i ddiogelu gweithwyr ein gwasanaethau brys.”

Dwedodd y Coleg Plismona: “Mae giardiau poeri er diogelwch y swyddog sy’n arestio, personél eraill y gwasanaethau brys a’r cyhoedd.

“Cydnabyddir y gall yr angen i ddefnyddio giardiau poeri neu efynnau wrth atal unigolyn achosi trallod iddyn nhw ac i’r rhai hynny sy’n dyst i’r arestiad.

"Fodd bynnag, yn ogystal â bod yn offer diogelu i’r swyddog, cydnabyddir hefyd, wrth ddileu’r perygl o ddioddef rhywun yn poeri, brathu neu drosglwyddiad clefydau heintus, y gellid lleihau’r angen am ataliaeth corfforol.

"Yn sgil hynny, mae’r perygl o niwed corfforol difrifol i’r unigolyn sy’n cael ei arestio hefyd yn lleihau.

"Mae’r Coleg yn ddiweddar wedi arwain arolwg cenedlaethol o’r Hyfforddiant Diogelwch Personol a roddir i swyddogion, sy’n cynnwys adran ar giardiau poeri a goblygiadau meddygol eu defnyddio.

"Fel ym mhob achos o ddefnyddio grym, dyletswydd y swyddog sy’n arestio fydd cyfiawnhau ei weithredoedd ym mhob achos unigol. Mae argaeledd a defnydd offer fel giardiau poeri’n parhau’n benderfyniad lleol i bob prif gwnstabl.

 

Cwestiynau ac Atebion

Beth yw giardiau poeri?

Darn o offer diogelu personol (PPE) yw giardiau poeri. Maent yn cael eu defnyddio i orchuddio pen ac wyneb unigolyn sy’n poeri neu’n bygwth poeri ar swyddogion, aelodau o’r cyhoedd neu unrhyw un arall sy’n agos iddynt. Maent wedi eu gwneud o ddeunydd ysgafn y gall y gwisgwr weld ac anadlu drwyddynt ar bob amser. Mae pob giard poeri i’w ddefnyddio untro a bydd yn cael ei waredu wedi iddo gael ei ddefnyddio.

Pam defnyddio giardiau poeri?

Mae giardiau poeri’n diogelu swyddogion, aelodau o’r cyhoedd a phersonél eraill y gwasanaethau brys rhag dioddef rhywun yn poeri arnynt. Math o ymosodiad yw hwn sydd nid yn unig yn eithriadol o annymunol ond a all hefyd fod yn beryglus iawn gyda’r potensial o drosglwyddo feirysau a gludir yn y gwaed fel Hepatitis C. Wrth ddefnyddio’r giardiau hyn gall swyddogion leihau’r siawns ohonyn nhw eu hunain a phobl eraill yn dioddef rhywun yn poeri arnynt, ac felly gostwng y perygl o drosglwyddo clefydau heintus. 

Ym mha sefyllfaoedd fydd giardiau poeri’n cael eu defnyddio?

Bydd giardiau poeri ond yn cael eu defnyddio gan swyddogion sy’n ymateb i ddigwyddiad lle mae unigolyn yn poeri neu lle mae bygythiad credadwy bod rhywun ar fin poeri. Diffinnir gosod giard poeri fel ‘defnyddio grym’. Fel ym mhob achos o ddefnyddio grym, bydd angen i’r swyddog gyfiawnhau ei weithredoedd ym mhob digwyddiad unigol yn unol â’r Model Penderfyniadau Cenedlaethol a’r Cod Moeseg.

Sut fydd giardiau poeri’n cael eu defnyddio?

Pan fydd bygythiad o boeri’n cael ei nodi bydd y giard poeri’n cael ei osod am ben yr unigolyn gyda’r swyddog yn rhoi esboniad llawn o’r rheswm dros ei ddefnyddio. Bydd yr unigolyn yn cael ei fonitro ar bob amser pan fydd yn gwisgo’r giard ac ni fydd yn cael ei adael heb oruchwyliaeth ar unrhyw adeg. Bydd y sefyllfa’n parhau i gael ei asesu a bydd y giard poeri ond yn parhau yn ei le cyhyd â bod ei angen i leihau’r perygl o boeri.

Pa fesurau rheoli sydd mewn lle pan mae swyddogion yn defnyddio giardiau poeri a sut fydd hyn yn cael ei fonitro?

Mae gan swyddogion ddyletswydd gofal tuag at unrhyw un y maent yn defnyddio grym yn eu herbyn. Bydd pob swyddog sy’n derbyn giard poeri wedi cwblhau hyfforddiant ar sut i’w defnyddio’n ddiogel a byddant yn llwyr atebol am eu gweithredoedd.

Fel ym mhob achos o ddefnyddio grym ac yn unol â chanllawiau Cyngor Cenedlaethol Prif Swyddogion yr Heddlu, bydd gofyn i swyddogion gofnodi pob digwyddiad lle defnyddir giard poeri ar unigolyn. Bydd defnydd o’r giard poeri’n cael ei gofnodi drwy gyflwyno adroddiad ‘defnyddio grym’. Bydd defnyddio grym yn cael ei adolygu yn unol â chyfarwyddyd Cyngor Cenedlaethol y Prif Swyddogion sy’n cael ei gwblhau ar hyn o bryd.

 

 

NODYN Y GOLYGYDD

Crynodeb o droseddau a digwyddiadau poeri a brathu yn erbyn staff a swyddogion Heddlu Dyfed-Powys yn 2017:

 

 

Trosedd (ymosodiad)

Adroddiad Iechyd a Diogelwch

Brathu

20

9

Poeri

40

8