08 Ebr 2019

Mae ymgyrch genedlaethol i godi ymwybyddiaeth o system i helpu pobl hysbysu’r heddlu pan fyddant mewn perygl dybryd ond yn methu siarad yn cael ei lansio gan y Swyddfa Annibynnol Ymddygiad yr Heddlu (IOPC) heddiw (8fed Ebrill 2019).

Mae’r system Ateb Tawel yn galluogi rhywun sy'n ffonio 999 o ffôn symudol ond sydd â gormod o ofn gwneud sŵn, neu siarad, i wasgu 55 pan gaiff ei ysgogi – i roi gwybod i’r heddlu ei fod mewn argyfwng gwirioneddol.

Mae’r system wedi ei hen sefydlu yn y Deyrnas Unedig, ond dim ond os yw’r cyhoedd yn gwybod a deall sut mae’n gweithio all fod yn effeithiol. Mewn amgylchiadau eithafol, gallai o bosibl achub bywyd.

Mae’r ymgyrch ‘Cael Eich Clywed’ dan arweiniad yr IOPC yn cael ei lansio yn ystod Wythnos Genedlaethol Ymwybyddiaeth o Stelcio (8fed – 12fed Ebrill), gyda chymorth gan deulu Kerry Power yn dilyn ei llofruddiaeth, Cymorth i Fenywod a Chymorth i Fenywod Cymru, a’r Cyngor Cenedlaethol Penaethiaid Heddlu.

Cyn ei llofruddiaeth, credai Kerry pe byddai'n gwneud galwad 999 fud na fyddai angen iddi siarad na gwneud sŵn er mwyn i’r heddlu anfon cymorth. Yn anffodus cafodd ei galwad ei therfynu ac ni aeth trwodd i ystafell reoli'r heddlu gan nad oedd yn gwybod y dylai ddefnyddio'r system Ateb Tawel.

Nid yw’n wir y bydd yr heddlu yn mynychu'n awtomatig os byddwch yn gwneud galwad 999 fud. Mae angen i alwyr wrando ac ymateb i gwestiynau a chyfarwyddiadau, yn cynnwys trwy beswch neu daro’r set llaw os yn bosibl, neu os ydynt yn defnyddio ffôn symudol, wedi cael ei ysgogi gan y system Ateb Tawel awtomataidd, trwy wasgu 55.

Os nad ydych chi fedru gwrando ar y cyfarwyddiadau gan y system, dylech wastad taro'r set llaw neu wastad gwasgu 55 i helpu’r system adnabod y galwad fel argyfwng.


Mae’r system yn hidlo miloedd o alwadau tawel 999 damweiniol neu ffug a wneir yn ddyddiol. Mae tua 50 o alwadau argyfwng o ffonau symudol yn cael eu trosglwyddo'n ddyddiol gan gysylltydd BT i heddluoedd yn y Deyrnas Unedig o ganlyniad i rywun yn gwasgu 55 pan y’i hysgogir, gan alluogi’r heddlu i gyflawni ymchwiliadau brys i ymateb.

Meddai Cyfarwyddwr Rhanbarthol yr IOPC, Catrin Evans: “Mae’n well siarad gyda pherson o'r heddlu sy'n delio â galwadau os yn bosibl, hyd yn oed trwy sibrwd, ond os ydych chi'n creu perygl i chi’ch hun neu rywun arall trwy wneud sŵn, mae yna rywbeth y gallwch chi ei wneud.
“Gallwch gael eich clywed trwy besychu, taro’r set law neu ar ôl cael eich ysgogi gan y system awtomataidd, trwy wasgu 55.

“Rydyn ni wedi canfod o’n hymchwiliad i gyswllt yr heddlu gyda Kerry bod yna ddiffyg ymwybyddiaeth ymysg y cyhoedd o’r system Ateb Tawel, ac rydym yn awyddus i rannu'r wybodaeth bwysig yma mor eang â phosibl. Gallai o bosibl achub bywyd.”

Gwnaeth Kerry ei galwad 999 fud yn oriau mân 14 Rhagfyr 2013 pan oedd ei chyn bartner yn ei stelcio gan dorri i mewn i’w chartref. Ni wnaeth ymateb i gyfarwyddiadau’r cysylltydd BT ac fe drosglwyddwyd ei galwad i’r system Ateb Tawel. Gan na wasgwyd 55, cafodd yr alwad ei therfynu ac ni chafodd Heddlu Dyfnaint a Chernyw wybodaeth am alwad Kerry. Ffoniodd ei chyn bartner David Wilder yr heddlu yn hwyrach y bore hwnnw i adrodd ei fod wedi ei chrogi'n farw.

Meddai teulu Kerry: “Mae hapus, hwyliog ac ystyrlon oll yn eiriau y gallech ddefnyddio i ddisgrifio Kerry, ond yr un peth y byddai pawb yn ei grybwyll cyn dim arall oedd ei bod yn fam gampus.

“Yn dilyn gwahanu oddi wrth dad ei mab ac ychydig flynyddoedd anodd, roedd pethau'n gwella, a Kerry yn ôl i fod yn hi ei hun ac yn edrych i'r dyfodol. Yn anffodus, daeth hyn oll i ben gyda gweithred greulon ei chyn bartner yn Rhagfyr 2013.

“Wedi wythnosau o stelcio ac ymddygiad amhriodol, fe dorrodd i mewn i dŷ Kerry gydag allwedd yr oedd wedi gwneud copi ohoni'n flaenorol, yn gwrthod derbyn ei phenderfyniad i derfynu’r berthynas. Wrth i bethau waethygu, dechreuodd Kerry boeni am ei diogelwch ei hun a’i mab, a oedd yn cysgu i fyny’r grisiau, a ffoniodd 999.

“Er na allai siarad oherwydd ei bod yn poeni am hysbysu’r ymwthiwr beth oedd wedi ei wneud, dilynodd y cyngor a roddwyd iddi gan swyddog yr heddlu yn ystod ymweliad cynharach; y gallai ffonio a pheidio siarad, oherwydd bod gan yr heddlu gofnod o’i manylion byddent yn cael eu hysbysu ac yn galw yno.

“Yn ddiarwybod i Kerry, nid oedd hyn yn wir ac ni ddaeth unrhyw un…… yn fuan wedi’r alwad, cafodd ei chrogi.”

Ni allai ein hymchwiliad nodi’r union eiriau a ddefnyddiodd y swyddog heddlu wrth gynghori Kerry am wneud galwad frys, fodd bynnag roedd yn amlwg nad oedd yn gwybod y byddai angen iddi wasgu 55 wrth gael ei hysgogi gan y system Ateb Tawel.

Dywedodd Tina Reece, Pennaeth Ymgysylltu â Chymorth i Fenywod Cymru: "Rydym yn falch iawn o fod yn rhan o godi ymwybyddiaeth o'r ymgyrch "Cael Eich Clywed", gan roi gwybod i unigolion am yr opsiwn i wasgu 55, i hysbysu'r heddlu eich bod mewn argyfwng go iawn ond ei bod yn rhy beryglus i siarad. Trwy godi ymwybyddiaeth o'r ymgyrch hon, gobeithiwn y bydd mwy o oroeswyr yn gallu derbyn y cymorth a'r gefnogaeth sydd eu hangen arnynt a gobeithio y bydd mwy o fywydau'n cael eu hachub. "

Meddai Arweinydd Rheoli Cyswllt Cyngor Prif Swyddogion yr Heddlu ACC Alan Todd: “Un o rolau sylfaenol yr heddlu yw helpu pobl mewn argyfwng. Mae’r heddlu'n derbyn 12 miliwn o alwadau 999 y flwyddyn ac mae nifer fechan o alwyr angen defnyddio’r ‘Ateb Tawel’ gan na allant ddefnyddio eu llais yn ystod digwyddiad.

“Mae’r datrysiad hwn yn sicrhau y gall y rhai sydd angen cymorth gael eu clywed trwy broses syml a didrafferth.”

Yn rhan o’r ymgyrch Cael Eich Clywed, mae'r IOPC wedi cynhyrchu deunydd graffeg, poster a ‘Chanllaw Sut i...’, y gobeithiwn fydd yn cael eu rhannu'n eang i godi ymwybyddiaeth o’r system Ateb Tawel a chwalu'r chwedl y bydd galwad fud ynddi ei hun yn dod â chymorth yn awtomatig.