19 Meh 2018

Efallai bod cyfarfodydd misol traddodiadol a grwpiau Facebook yn ymddangos yn wahanol iawn, ond dyma’r dulliau y mae dwy gymuned yn Sir Gaerfyrddin yn eu defnyddio i gadw eu cymdogion yn ddiogel.

Fel rhan o Wythnos Gwarchod Cymdogaeth, mae grŵp Glan-y-môr, sydd wedi’i hen sefydlu, a grŵp Llwynhendy a Pemberton, sy’n fwy newydd, wedi rhannu eu cyfrinachau i’w llwyddiant – boed hynny drwy gyfarfodydd traddodiadol neu gyfryngau cymdeithasol.

Helpodd Jason Hart i sefydlu grŵp Gwarchod Cymdogaeth Llwynhendy a Pemberton yn ystod yr haf llynedd yn dilyn cyfres o fyrgleriaethau yn yr ardal. Er ei fod yn cyfaddef bod pethau’n araf ar y cychwyn, ar ôl sefydlu grŵp Facebook, cynyddodd poblogrwydd y grŵp.

“Rydyn ni dal yn cynnal cyfarfodydd misol, ond rydyn ni wedi canfod ein bod ni’n cael mwy o effaith ar gyfryngau cymdeithasol,” meddai. “Sefydlom y grŵp Facebook, ac o fewn ychydig wythnosau, roedd gennym dros 400 o aelodau. 

“Mae llawer o bobl yn gweithio, neu mae plant ganddynt, felly nid oes modd iddynt ddod i’n cyfarfodydd. Mae Facebook yn ddelfrydol ar eu cyfer.”

Mae aelodau’n cael eu cymeradwyo cyn ymuno, ac yna cânt bostio ar linell amser y grŵp. Esboniodd Mr Hart ei fod yn rhoi cyfle i bobl godi unrhyw faterion neu bryderon os nad oes modd iddynt fynd i’r cyfarfodydd hwyrol.

“Maen nhw’n postio am bethau megis cerbydau amheus yn yr ardal, neu os ydynt wedi gweld rhywun yn ceisio agor drysau ceir, a byddwn ni’n rhoi gwybod i’r heddlu amdano,” meddai. “Hefyd, rydyn ni’n rhoi gwybodaeth iddynt gan yr heddlu os oes rhywbeth wedi digwydd, ac mae pobl yn rhoi gwybod i ni os ydyn nhw wedi gweld neu glywed rhywbeth.”

Mae’r grŵp mor llwyddiannus fel bod pobl yn y gymuned gyfagos, Bryn, wedi gofyn i’r grŵp ehangu.

Dywedodd Mr Hart: “Byddwn ni’n eu gwahodd i’n cyfarfodydd i weld sut mae hynny’n gweithio, ac os oes digon o ddiddordeb, medrant ffurfio eu grŵp eu hunain. Mae’n dda o beth bod pobl yn teimlo bod y grŵp yn gweithio ac eisiau ei weld yn cynnwys eu hardal nhw hefyd.”

Cynhelir grwpiau o 5y.h. yng Nghlwb Cymdeithasol Bryn a Thrallwm ar drydydd dydd Gwener pob mis, a cheir hyd i’r grŵp Facebook drwy chwilio am grŵp Gwarchod Cymdogaeth Llwynhendy a Pemberton.

Draw ar ochr arall Llanelli y mae grŵp Gwarchod Cymdogaeth Glan-y-môr – grŵp sydd wedi ei hen sefydlu. Mae’r grŵp yn cynnwys Teras Nelson, Teras Richmond, Llys yr Orsaf, Llys y Gof a rhan o Heol y Bryn. Ni ddefnyddir cyfryngau cymdeithasol. Yn hytrach, cynhelir cyfarfodydd misol. 

Dywedodd Cydlynydd y Grŵp, John Jones: “Bu llawer o helynt yn yr ardal ar y pryd, ac roedd pawb yn achwyn wrthyf gan fy mod i’n ynad. Penderfynom mai’r ffordd orau ymlaen oedd sefydlu cynllun Gwarchod Cymdogaeth fel bod pobl yn medru cwrdd yn rheolaidd a thrafod unrhyw broblemau yn y gymuned.

“Dyna oedd y man cychwyn, ac rydyn ni dal yma 17 mlynedd yn ddiweddarach.

“Mae nifer y bobl sy’n bresennol yn dibynnu pa broblemau sydd bob mis, ond mae aelodaeth graidd sy’n dod i bob cyfarfod. Rydyn ni’n anelu i ymdrin â materion yn syth.”

Cynhelir cyfarfodydd yn y Cambrian am 6.30 o’r gloch ar nos Lun cyntaf pob mis – heblaw am wyliau banc, pan fydd yn cael ei gynnal y nos Lun ganlynol.

Dywedodd y Rhingyll Dawn Fencot-Price o Dîm Lleihau Niwed a Throsedd Heddlu Dyfed-Powys: “Hoffem ddiolch i’r ddau grŵp Gwarchod Cymdogaeth am eu cefnogaeth o ran cadw ein cymunedau’n ddiogel.

“Mae’n wych gweld pobl yn cydweithio fel hyn, gan rannu negeseuon atal trosedd a gofalu am ei gilydd.

“Rydyn ni o hyd yn edrych am ffyrdd arloesol ar gyfer cadw’n cymunedau’n ddiogel. Os oes gennych ddiddordeb mewn sefydlu grŵp Gwarchod Cymdogaeth, neu os oes gennych syniad a allai weithio yn eich ardal yn eich tyb chi, cysylltwch â’ch Tîm Plismona Bro ar 101.”