26 Tach 2014

Wrth i fwy a mwy o bobl bregus gael eu dylanwadu drwy gyfryngau cymdeithasol, mae’r heddlu’n galw ar i rieni, gofalwyr, ffrindiau a chydweithwyr i fod yn effro i arwyddion o eithafiaeth.

Wrth i’r heddlu barhau a’i ymgyrch yr wythnos hon i godi ymwybyddiaeth ynghylch sut y gall pobl gyffredin helpu i gadw Cymru’n ddiogel rhag gwrthderfysgaeth, dywedodd Lee Porter, Arweinydd Cymru ar gyfer y Rhaglen Prevent:

“Ni all yr heddlu fod mewn pob mosg, coleg neu adeilad cymunedol arall i fonitro beth sy’n cael ei drafod a’i annog. Nid ydym chwaith am i Gymru fod yn genedl o’r fath. Rydym yn galw ar rieni, ysgolion, partneriaid, ffrindiau a chydweithwyr i fod yn wyliadwrus o unrhyw arwyddion sy’n dangos bod rhywun yn cael ei ddylanwadu gan eithafwyr a chael yr hyder i adrodd hyn yn ôl i’r heddlu. Edrychwch am unrhyw newid mewn ymddygiad; os yw rhai diniwed yn cychwyn mynegi barn wleidyddol eithafol neu yn cydymdeimlo gyda gweithredoedd o frawychiaeth. Neu os yw rhywun yn newid eu grŵp o ffrindiau neu’n treulio llawer iawn o amser ar ben ei hun neu ar y we.” 

Gall unrhyw un sydd â phryderon ynghylch lles unigolyn ifanc geisio cymorth gan yr heddlu, gwasanaethau cymdeithasol, neu’r ysgol neu goleg. Os oes pryderon fod unrhyw un yn gysylltiedig â therfysgaeth neu’n bwriadu teithio i ardal ryfel, yna cysylltwch â’r Llinell Gymorth Gwrthderfysgaeth. Bydd pob pryder yn cael ei ymchwilio’n sensitif a phriodol, ac fe ellir achub bywydau.

Mae strategaeth gwrthderfysgaeth ‘Prevent’ y DU yn canolbwyntio ar ddarparu cymorth ymarferol i helpu i atal pobl rhag cael eu tynnu i mewn i derfysgaeth. Mae’r strategaeth yn cynnwys pob math o derfysgaeth, gan gynnwys eithafiaeth de eithafol a rhai agweddau o derfysgaeth ddi-drais. Yna, mae pobl sydd mewn perygl o radicaliaeth yn cael cynnig cymorth drwy’r broses Sianel, sy’n cynnwys sawl asiantaeth yn cydweithio i roi mynediad i unigolion at wasanaethau megis iechyd, addysg, mentora arbenigol a gweithgareddau dargyfeiriol. Rhwng 2007 a 2014, bu 3934 cyfeiriad i’r broses Sianel.

Dywedodd y Prif Gwnstabl Syr Peter Fahy, Arweinydd Plismona Cenedlaethol ar gyfer y Rhaglen ‘Prevent’:

“Bu llawer o gwestiynu ynglŷn ag effaith y rhaglen ‘Prevent’. Pob blwyddyn, mae asiantaethau sy’n cydweithio’n dargyfeirio pobl ifainc i ffwrdd o droseddu a gangiau, ac rydyn ni’n cymryd yr un ymagwedd ar gyfer ‘Prevent’. Craidd ‘Prevent’ yw diogelu sylfaenol, gydag athrawon, gwasanaethau cymdeithasol, sefydliadau ieuenctid a gweithwyr iechyd yn gweithredu ar y cyd er mwyn adnabod a chefnogi’r rhai sydd mewn perygl.”

Mae Swyddogion Ymgysylltu ‘Prevent’ yn gweithredu mewn heddluoedd ledled Cymru, gan ffurfio perthnasau da ledled y gymuned fel eu bod nhw’n medru gweithio gyda’i gilydd i ffurfio dealltwriaeth ddyfnach o unrhyw bryderon neu faterion.

Pob dydd, mae’r Uned Gyfeirio Gwrthderfysgaeth ar y Rhyngrwyd (CTIRU) yn dileu llawer iawn o ddeunydd terfysgol anghyfreithlon o’r we, ond mae angen mwy o gefnogaeth arni gan ddarparwyr rhyngrwyd a’r cyhoedd. Ers ffurfio’r uned ym mis Chwefror 2010, mae’r CTIRU wedi dileu dros 65,000 darn unigol o gynnwys terfysgol ar-lein o’r rhyngrwyd, ac ar hyn o bryd, mae’n dileu tua 1,000 o ddarnau’r wythnos er mwyn helpu i fynd i’r afael â radicaliaeth ar-lein.
Mae Syr Peter yn croesawu penderfyniad y llywodraeth i wneud ‘Prevent’ yn ddyletswydd statudol oherwydd mae’n gosod rhwymedigaethau clir ar asiantaethau cyhoeddus i gydweithio. Meddai: 

“Mae hyn yn hanfodol ar gyfer mynd i’r afael ag ideolegau eithafol sy’n hyrwyddo casineb ac eithafiaeth dreisgar. Mae ymdrech ar y cyd yn hanfodol, gan gynnwys ysgolion, sefydliadau ieuenctid, mannau addoli, a rhieni’n arbennig.

“Dros y blynyddoedd diwethaf, mae natur y bygythiad i’n pobl ifainc wedi newid wrth i’r ideoleg eithafol ledaenu drwy gyfryngau cymdeithasol a deunydd arall ar y we. Bellach, mae’n cyrraedd eu hystafelloedd gwely ac, yn wir, ble bynnag y gellir cael mynediad i’r we; gan ei gwneud hi’n llawer anoddach i rieni ac ysgolion ddiogelu’r rhai a allai gael eu denu gan ymdrechion i fawrygu trais eithafol.

“Er siom, rydyn ni wedi gweld nifer o achosion lle y mae pobl ifainc wedi’u gyrru i adael eu cartrefi a’u teuluoedd a rhoi eu hunain mewn perygl drwy deithio i Syria, wedi’u cymell yn llwyr gan yr hyn maen nhw wedi’i weld ar y we.”