24 Mai 2019

Mae’r heddlu’n annog aelodau o’r cyhoedd o bob cwr o Sir Gaerfyrddin, Ceredigion a Sir Benfro a Phowys i’w helpu i atal rêfs anghyfreithlon rhag cael eu cynnal yn eu cymunedau.

Fel rhan o’r ymgyrch, sef #YmgyrchFlamenco, rydyn ni’n gofyn i bobl sy’n byw mewn ardaloedd gwledig, gan gynnwys ffermwyr a pherchnogion tir, i roi gwybod i Heddlu Dyfed-Powys am unrhyw beth amheus.

Byddai’r wybodaeth yn helpu’r heddlu i ymateb yn gyflym wrth i rêfs anghyfreithlon ddod i’r amlwg a’u hatal rhag digwydd, neu o leiaf caniatáu i’r heddlu ymateb cyn iddynt fynd rhy bell.

Dywedodd yr Uwch-arolygydd Jon Cummins, Pennaeth Gweithrediadau Arbennig Heddlu Dyfed-Powys:

“Gall rêfs anghyfreithlon achosi cryn bryder i’r gymuned, ac os nad ymdrinnir â hyn yn gyflym, maent yn anodd eu stopio neu eu rheoli mewn ffordd arall, yn aml o ganlyniad i niferoedd mawr y bobl sy’n rhan ohonynt .

“Mae’r crynoadau anghyfreithlon hyn o bobl hefyd yn achosi pryderon gwirioneddol i’r gwasanaethau brys gan fod pobl sy’n mynd iddynt yn cymryd risgiau na fyddent fel arfer yn eu cymryd. Rydym yn ymdrin â materion fel gyrru dan ddylanwad alcohol neu gyffuriau a phan yn gysglyd – y mae pob un ohonynt yn cynyddu’r perygl o ddioddef gwrthdrawiad – a phobl yn cymryd sylweddau anghyfreithlon ac yn yfed yn ormodol. Yn anaml y ceir unrhyw wasanaeth meddygol, sy’n gadael pobl mewn perygl o salwch difrifol pan mae pethau’n mynd o le.

“Mae hefyd pryderon ynghylch diogelwch y swyddogion sy’n dod i chwalu’r digwyddiadau hyn.

“Fel heddlu, rydyn ni’n gweithredu’n syth ar ôl cael gwybod bod digwyddiad yn cael ei drefnu. Byddwn ni’n parhau i ymateb yn gyflym i adroddiadau am rêfs anghyfreithlon, a byddwn ni’n erlyn y rhai sy’n gyfrifol amdanynt lle bo’n briodol er mwyn diogelu ein cymunedau.

“Fodd bynnag, mae’r mathau hyn o ddigwyddiadau anghyfreithlon yn cael eu cydlynu’n ofalus er mwyn osgoi denu sylw’r heddlu, a bydd trefnwyr bob amser yn ceisio dod o hyd i ffyrdd newydd o osgoi cael eu dal.

“Rydyn ni’n dibynnu ar gymorth cymunedau i adrodd am unrhyw weithgarwch amheus yn syth, fel bod modd gweithredu i darfu ar rêfs anghyfreithlon yn gyflym.

“Byddwn yn annog ffermwyr, perchnogion tir a chymunedau lleol i roi gwybod i’r heddlu am unrhyw beth sy’n ymddangos yn amheus neu’n anghyffredin drwy alw 101 neu drwy anfon e-bost at contactcentre@dyfed-powys.pnn.police.uk.”

Dros y ddwy flynedd ddiwethaf mae Cyfoeth Naturiol Cymru wedi gwario dros £10,000 o arian cyhoeddus yn glanhau’r llanastr sy’n cael ei adael gan rêfs anghyfreithlon. Mae hyn wedi cynnwys sbwriel, cerbydau sydd wedi eu gadael, offer cyffuriau a gwastraff dynol.

Dywedodd Dai Rees, Arweinydd Tîm Rheoli Tir Cyfoeth Naturiol Cymru:

“Y llynedd, achosodd y ref anghyfreithlon yng nghoedwig Brechfa ofid i drigolion lleol, ac roedd angen amser ac arian sylweddol i lanhau’r llanastr ar ei ôl.

“Ers hynny, rydyn ni wedi rhoi mesurau mewn grym i geisio atal hyn rhag digwydd eto, drwy osod rhwystrau y gellir eu cloi wrth sawl pwynt mynediad i’r goedwig. Byddwn ni hefyd yn ymweld â’r goedwig yn amlach yn ystod y cyfnod yn arwain at benwythnosau, gan ei gwneud hi’n anoddach i bobl sefydlu’r rêfs hyn.

“Rydyn ni’n parhau i weithio’n agos gyda Heddlu Dyfed-Powys a’r gymuned leol er mwyn atal rêfs anghyfreithlon rhag digwydd yn ein coedwigoedd. Rydyn ni’n annog unrhyw un sy’n pryderu am weithgarwch amheus yn eu coedwig leol i roi gwybod i’r heddlu drwy alw 101, neu 999 os yw’n argyfwng.”

Adnabod yr arwyddion:

Dylech fod yn ymwybodol o rai mathau o ymddygiad amheus. Os fyddwch chi’n gweld neu’n profi unrhyw un o’r ymddygiadau hyn, galwch ni ar 101 os gwelwch chi’n dda.  

  • Nifer anghyffredin o gerbydau, yn arbennig faniau gwersylla, faniau neu dryciau yn yr ardal.
  • Tresmaswyr anghyfreithlon a fydd efallai’n rhagchwilio safleoedd cyn unrhyw ref.
  • Unigolion sy’n cysylltu â thirfeddianwyr neu’n ymholi ynghylch tir, a hynny drwy roi’r argraff eu bod yn dymuno llogi ar gyfer gweithgareddau sy’n ymddangos yn dderbyniol, fel merlogampau neu wersylloedd sgowtiaid.
  • Os ydych chi’n amau bod rhywun sy’n eich holi ynghylch llogi tir yn dweud celwydd am bwy ydyw, peidiwch ag oedi i gysylltu â’r heddlu.
  • Mae rhwydweithiau cymdeithasol yn ei gwneud hi’n haws i drefnwyr ledaenu’r gair - gall nifer y bobl mewn rêf dyfu’n sylweddol mewn amser byr, a gall lleoliadau newid yn gyflym.