19 Chw 2019

Mae swyddogion troseddau gwledig yn Sir Benfro yn gwneud mwy nag ymdrin â throseddau, ac yn dangos eu gwerth i ffermwyr a phobl wedi eu hynysu sydd mewn perygl o ddioddef afiechyd meddwl.

Mae’r Cwnstabl Gerwyn Davies a Swyddog Cefnogi Cymunedol yr Heddlu Jude Parr yn rhoi lles y cymunedau y maen nhw’n eu gwasanaethu wrth wraidd eu gwaith, gan ddefnyddio galwadau rheolaidd i adnabod arwyddion fod efallai angen cefnogaeth bellach ar bobl.

Mae’r pâr yn gweithio’n agos gyda Sefydliad DPJ, ac wedi cyfeirio nifer o bobl at yr elusen ar gyfer cwnsela a chefnogaeth iechyd meddwl.

Cafodd y sefydliad ei ffurfio yng Ngorffennaf 2016 gan Emma Picton-Jones yn dilyn marwolaeth ei gŵr Daniel. Amcan y sefydliad yw chwalu’r stigma ynghylch afiechyd meddwl, a chefnogi pobl mewn cymunedau gwledig, yn enwedig dynion yn y gymdeithas amaethyddol.

Dwedodd y Cwnstabl Gerwyn Davies fod ffermwyr yn aml yn cael trafferth i gael mynediad at y gefnogaeth sydd ei hangen arnynt.

“Mae’r ffordd y mae llawer o wasanaethau iechyd meddwl yn gweithredu’n anaddas i bobl yn y gymuned wledig sy’n wynebu heriau unigryw ac a fydd yn aml yn cadw eu problemau iddynt eu hunain,” meddai.

“Fel swyddogion troseddau gwledig, rydyn ni’n dod i gysylltiad gyda phobl o’r diwydiant amaethyddol bob dydd. Rydyn ni’n gweld arwyddion fod angen cefnogaeth bellach ar bobl – pobl sy’n byw mewn modd ynysig, sy’n dioddef oherwydd colli rhywun yn y teulu, neu sydd â phroblemau iechyd – a gallwn ni nawr eu cyfeirio at y sefydliad hwn.”

Esboniodd y Cwnstabl Davies y bydd ef a SCCH Parr yn cael eu galw i eiddo i ymdrin â mater plismona, ond pan eu bod yno gyda’r ffermwr byddant yn sefydlu’r darlun ehangach.

“Roedd yna ffermwr unwaith a oedd wedi colli ei fam - roedd e’n unig iawn a doedd e ddim yn dod i ben yn dda iawn,” meddai. “Roedd ganddo rai problemau iechyd, ond roedd yn gwrthod mynd at y meddyg gan ei fod yn dweud ei fod yn rhy brysur yn gweithio.

“Fe wnaethom ni gysylltu gyda Sefydliad DPJ a threfnodd y sefydliad fod nyrs yn mynd allan i’w weld e. Maen nhw’n gwybod bob ffermwyr yn brysur, felly maen nhw’n gwneud trefniadau i bobl ymweld â nhw yn eu cartref.”

Un o’r prif broblemau y mae ffermwyr yn eu hwynebu yw unigrwydd, a hynny oherwydd bod eu horiau gwaith yn hir ac yn anghymdeithasol, meddai’r Cwnstabl Davies, ac mae’r ymateb y mae ef a SCCH Parr yn ei dderbyn yn aml yn dorcalonnus.

“Fe wnaethom ni alw i weld un ffermwr gan fod ein SCCH wedi cael gwybod ei fod yn unig,” meddai. “Roedd bron mewn dagrau pan aethon ni i’w gartref. Dwedodd nad oedd e’n meddwl y byddai unrhyw un yn meddwl amdano. Roedd pobl yn arfer gofalu am ei gilydd, roedden nhw’n arfer gweld mwy o bobl, a nawr gall ffermio fod yn alwedigaeth unig iawn.”

Yn ogystal â byw mewn modd ynysig, ffactorau eraill a all effeithio ar iechyd meddwl ffermwyr yw pwysau ariannol, deddfwriaeth a’r tywydd. Ac mae’n gyffredin i bobl deimlo effaith mwy nag un o’r rhain ar un adeg.

“Byddai un o’r rhain yn anodd ymdrin ag ef, ond rydyn ni’n dod ar draws ffermwyr sy’n wynebu pwysau o dri neu bedwar o ffactorau gwahanol, sy’n ormod,” meddai.

“Dydy ochr gymdeithasol ffermio ddim yno ragor – does ganddyn nhw neb i bwyso arnynt. Rwy’n gwybod o brofiad fod ffermwyr yn rhoi eu gwaith cyn eu hanghenion eu hunain, felly rydyn ni’n eu helpu nhw i sylweddoli fod angen i’w hiechyd nhw eu hunain – yn gorfforol ac yn feddyliol – ddod yn gyntaf.”

I gysylltu â Sefydliad DPJ, neu am fwy o wybodaeth, ewch at http://www.thedpjfoundation.com/