19 Rhag 2017

Ymgymerodd â thasg enfawr. Roedd arolygwyr yn barnu bod angen i’r gwasanaeth wella mewn sawl maes busnes, roedd canlyniadau bodlonrwydd dioddefwyr yn llithro, roedd gweithlu’n teimlo pwysau rhaglenni lleihau costau, roedd nifer y gweithwyr yn lleihau ac roedd galw’n newid yn gyflym, ond, blwyddyn yn ddiweddarach, mae newid i’w weld, a llwyddiant ar gyfer y Prif Gwnstabl Mark Collins, wrth iddo ddod i ddiwedd ei 12 mis cyntaf wrth y llyw yn Heddlu Dyfed-Powys a derbyn gradd ‘da’ gyntaf yr heddlu ym mhroses adolygu blynyddol AHEMGTA.

Ar ôl dechrau ei yrfa fel Cwnstabl Gwirfoddol gyda’r heddlu 30 blynedd yn ôl, mae ganddo gysylltiadau cryf â’r heddlu sy’n ymfalchïo yn y ffaith ei fod yn un o’i gymunedau ac ar gyfer ei gymunedau. Ar ôl cael ei benodi i’r rôl Prif Gwnstabl, sefydlodd Mr Collins ei gynllun yn glir ar gyfer dychwelyd Heddlu Dyfed-Powys i wasanaeth sy’n canolbwyntio ar wneud y pethau sylfaenol yn arbennig o dda, cefnogi’r rhai sydd mwyaf agored i niwed, a chyflwyno gwasanaeth o safon i ddioddefwyr trosedd.

Gan adlewyrchu ar y 12 mis diwethaf, dywedodd y Prif Gwnstabl Collins:

"Roeddwn i mor falch o ddychwelyd i Heddlu Dyfed-Powys llynedd. Roeddwn i’n glir iawn bod angen i mi gymysgu â’m swyddogion a’m staff er mwyn dechrau ar y gwaith roedd arolygwyr wedi nodi bod angen ei wneud, ac yn bwysicaf oll, cyflwyno’r hyn yr oedd ein gweithlu’n dweud wrthym eu bod nhw eisiau gweld. Roeddwn i angen clywed, gweld a theimlo beth oedd wedi newid. Y cymunedau rydyn ni’n eu gwasanaethu yw’r rhai mwyaf diogel yn genedlaethol, ac mae’r tebygolrwydd y bydd troseddwyr yn cael eu dwyn i gyfiawnder yma ymysg yr uchaf yn genedlaethol. Beth arall oedd yn digwydd? Beth oedd wedi newid?

"Yr hyn yr oeddwn i’n gweld ac yn clywed oedd timoedd ymroddedig o bobl a oedd yn ceisio gwneud eu gorau glas mewn amgylchiadau heriol iawn. Roedd dwy raglen arbed arian ac ailstrwythuro wedi gweld adnoddau’n lleihau, gyda swyddogion a staff yn gweithio i gyflenwi gwasanaeth cyfwerth gyda gofynion a oedd yn tyfu.”

Gan adlewyrchu ar yr hyn yr oedd wedi dysgu yn ystod ei fis cyntaf, rhoddodd y Prif Gwnstabl Collins gynllun mewn grym i fynd i’r afael â’i dri maes blaenoriaeth, a fabwysiadwyd yn gyflym gan ei staff fel mantra...  Y pethau sylfaenol. Y rhai sy’n agored i niwed. Y dioddefwyr. Ac, yn waelodol i hyn oll, gwerthfawrogiad ac ymrwymiad tuag at ddatblygu diwylliant o arweinyddiaeth gadarnhaol ar draws yr heddlu.  

Roedd newidiadau cynnar yn cynnwys pwyslais ar wella’r gwasanaeth mae ein dioddefwyr yn ei dderbyn gennym; sicrhau ein bod ni’n diweddaru dioddefwyr am y gwaith sy’n cael ei wneud mewn perthynas â’u hachos; roedden ni’n gwneud y gwaith, ond nodom nad oeddem yn dweud wrthynt bob tro. Gan weithio gyda’r CHTh Dafydd Llywelyn, gwnaed gwelliannau hefyd i’r gwasanaeth sydd mewn grym ar gyfer cefnogi dioddefwyr a thystion trosedd, a chyflwynwyd y gwasanaeth gofal dioddefwyr a thystion a leolir ar y cyd, 'Goleudy'.  Gwelwyd gwelliannau o ran bodlonrwydd dioddefwyr yn gynnar, a mis diwethaf, nododd Goleudy na fu unrhyw oedi o ran rhoi diweddariad i ddioddefydd trosedd.

Yn ogystal, nodwyd gofynion ar amser swyddogion fel maes y gallwn ni fel gwasanaeth wella’n gyflym. Yn draddodiadol, anfonwyd swyddogion i leoliad pob galwad a dderbyniwyd, hyd yn oed os nad oedd yr unigolyn a oedd yn adrodd am y digwyddiad wedi dweud ei fod eisiau gweld swyddog. Nododd AHEMGTA mai dim ond rhai gwasanaethau heddlu yn unig oedd dal yn gwneud hyn. Roedd yr ymagwedd hon yn rhoi pwysau ar lwyth gwaith swyddogion, ac nid dyna oedd ein cymunedau eisiau bob tro. Hefyd, nid oedd yn ddefnydd da o’n hamser bob tro. Mewn ymateb i hyn, sefydlwyd tîm ymchwilio newydd yng Nghanolfan Gyfathrebu’r Heddlu. Maen nhw’n ymdrin â llawer iawn o’r troseddau y mae Heddlu Dyfed-Powys yn derbyn adroddiadau amdanynt, sy’n golygu bod y dioddefydd yn cael gwasanaeth llawer cynt, tra bod amser swyddogion yn cael ei flaenoriaethu ar gyfer galwadau lle mae eu hangen fwyaf. 

Gan siarad am y cymunedau a wasanaethir gan ardal heddlu fwyaf Cymru a Lloegr yn ddaearyddol, dywedodd y Prif Gwnstabl Collins:

"Rydyn ni’n ffodus iawn, iawn ein bod ni’n byw yn yr ardal hon ac yn gwasanaethu’r cymunedau rydyn ni’n eu gwasanaethu, ond dydw i ddim yn dweud nad yw troseddau’n digwydd. Mae troseddau’n digwydd, ac mae eu natur yn newid. Mae’n rhaid i ni fod yn arloesol o ran y ffordd rydyn ni’n cyflenwi’n gwasanaeth.

Mae buddsoddiad diweddar gennyf i a’r CHTh i’r Uned Seiberdroseddu’n golygu bod gennym allu ymchwilio arobryn sy’n edrych ar droseddau ar-lein, ac mae’n destun eiddigedd i nifer yn genedlaethol. Fodd bynnag, ar ben arall y sbectrwm, mae gennym gymunedau arunig iawn a galw hollol wahanol. Mae arolwg diweddar o’r rhai ar draws ein cymunedau ffermio’n dweud wrthym fod gwaith i’w wneud o ran y ffordd rydyn ni’n ymgysylltu â nhw. Mis diwethaf, lansiais ein strategaeth troseddau gwledig newydd, mewn ymateb uniongyrchol i’r adborth a roddwyd i ni gan ein cymunedau. Byddaf yn cynnal ein fforwm gwledig cyntaf yn gynnar yn y flwyddyn newydd, ac ar 8 Ionawr, byddwn ni’n lansio’n grŵp Facebook Gwarchod Cefn Gwlad newydd - cam syml, ond un y gellir ei wneud yn hawdd, ac yn bwysicaf oll, mae’n ymateb uniongyrchol i gais gan gymuned.”  

Tanategir y strategaeth troseddau gwledig gan ymrwymiad i bennu adnoddau penodol i’n cymunedau mwyaf gwledig. Dros y 12 mis diwethaf, mae timoedd penodol hefyd wedi’u sefydlu er mwyn cyflenwi meysydd blaenoriaeth eraill ar gyfer Heddlu Dyfed-Powys, gan gynnwys timoedd plismona rhagweithiol lefel sirol sy’n gweithredu ar gudd-wybodaeth lefel stryd er mwyn mynd i’r afael â chyflenwi a dosbarthu cyffuriau; Tîm Archwilio Ar-lein yr heddlu, sydd wedi cyflawni llawer iawn o waith rhagweithiol i ymchwilio i gam-fanteisio’n rhywiol ar blant ar-lein; ac ail-fuddsoddi yn y Tîm Cymorth Diogelwch Cymunedol, sef tîm sy’n canolbwyntio ar gydlynu ar ymyrraeth gynnar ac atal i gyfeirio pobl i ffwrdd rhag trosedd ac ymddygiad gwrthgymdeithasol.

Y Prif Gwnstabl yw’r arweinydd cenedlaethol ar gyfer iechyd meddwl a phlismona, ac mae’n ymwybodol iawn na ellir cyflawni’r newid a’r canlyniadau a gafwyd eleni, a pharhau â’r gwaith sydd angen er mwyn parhau â’r gwelliannau mae’n dymuno ar gyfer Heddlu Dyfed-Powys, heb weithlu cryf ac iach.

Meddai,

"Yr hyn sydd wedi sefyll allan i mi yn ystod fy mlwyddyn gyntaf yw ymrwymiad ac ymroddiad ein swyddogion, ein staff a’n gwirfoddolwyr tuag at y cymunedau maen nhw’n gwasanaethu. Mae plismona’r yrfa heriol, ac nid yw gweld adroddiad ar ôl adroddiad sy’n dweud bod angen gwella, ynghyd â newid cyson o ran galw a newid o ran arweinwyr uwch, wedi bod yn hawdd iddynt. 

"Wrth wraidd popeth rydyn ni wedi cyflawni gyda’n gilydd eleni bu sgwrsio, gonestrwydd a didwylledd. Rydyn ni wedi gorffen eleni â’n gradd ‘da’ gyntaf yn adroddiad Cyfreithlondeb AHEMGTA, ac rydyn ni wedi gwneud cynnydd mawr o ran ein taith arweinyddiaeth. Yn ôl ein harolwg staff diweddaraf, mae pobl yn teimlo’n fwy hyderus ac maen nhw’n teimlo eu bod nhw’n medru herio. Maen nhw’n teimlo bod ganddynt fwy o rym, ac maen nhw’n teimlo eu bod nhw’n cael eu clywed. Bydd ymgorffori’n strategaeth arweinyddiaeth a lles newydd yn cymryd hyn ymhellach ac yn parhau i gryfhau’r sylfaen rwy’n gobeithio y bydd Heddlu Dyfed-Powys yn parhau i’w hadeiladu dros y blynyddoedd nesaf.”

Gan sôn am flwyddyn gyntaf y Prif Gwnstabl Collins, a llwyddiannau’r heddlu yn 2017, dywedodd Dafydd Llywelyn, Comisiynydd yr Heddlu a Throseddu:  

"Mae llawer wedi’i gyflawni yn ystod blwyddyn gyntaf Mark, ac rydyn ni wedi ymrwymo i gydweithio er mwyn cyflawni gwelliannau pellach yn y gwasanaeth ar gyfer ein cymunedau yn 2018.”