Polisi Diwedd y Mislif

1. Datganiad Polisi

Mae Heddlu Dyfed-Powys wedi ymrwymo i sicrhau bod pob unigolyn yn cael ei drin yn deg gydag urddas a pharch o fewn ei amgylchedd gwaith. Fel cyflogwr, mae Heddlu Dyfed-Powys yn ceisio sicrhau bod cymorth rhesymol a phriodol ar gael I’r unigolon hynny sy’n profi camau amrywiol perimenopos ac ôl fenopos. Mae’n bwysig fod Heddlu Dyfed-Powys yn deall anawsterau a phryderon pawb sy’n profi’r newid hwn, a byddwn yn rheoli’r mater drwy godi ymwybyddiaeth, hyfforddi a datblygu pob arweinydd, rheolwr llinell a chydweithiwr.

Yn achos nifer o fenywod, mae’r menopos yn rhan naturiol ac anorfod o fywyd, ac yn aml, ystyrir ei fod yn effeithio ar fenywod yn eu pedwardegau hwyr neu eu pumdegau cynnar.

Fodd bynnag, gall effeithio ar fenywod iau oherwydd menopos cynnar, meddygol neu lawfeddygol. Gall hefyd effeithio ar bobl anneuaidd a thrawsryweddol. Cydnabyddir menopos gwrywaidd hefyd.

Er bod llawer ddim yn dioddef unrhyw symptomau, gall eraill ymdopi’n dda gyda’r newidiadau corfforol ac emosiynol a ddaw yn sgil menopos, ond i eraill, mae’n bwysig cydnabod y gall y rhain achosi anawsterau yn y gwaith a thu allan i’r gwaith, ac mae’n bwysig rhoi cymorth i’r rhai sydd ei angen.

Mae 3 cam i’r Menopos – Perimenopos, Menopos ac Ôl fenopos.

Mae’r menopos yn aml yn cael ei ystyried yn bwnc tabŵ neu ‘gudd’ ac mae’n aml yn cael ei gamddeall oherwydd diffyg gwybodaeth a thrafodaeth am y pwnc.

Yn groes i hyn, mae Heddlu Dyfed-Powys eisiau pawb i ddeall beth yw’r menopos, ac i unigolion fedru siarad amdano’n agored, heb deimlo embaras. Nid mater ar gyfer menywod a phobl eraill sy’n mynd trwy’r menopos yw hyn – mae gan ddynion ran bwysig i’w chwarae o ran cefnogi eu cydweithwyr, ffrindiau a theuluoedd hefyd.

Yn ôl adroddiad y Cyngor Meddygol Prydeinig yn 2022, mae rhwng 1% a 3% o fenywod yn profi’r menopos heb achos amlwg cyn 40 oed, a rhwng 5% a 10% yn ei brofi rhwng 40 a 44 oed. Gelwir hyn yn fenopos cynnar neu fethiant ofarïaidd cynamserol. Gall triniaethau llawfeddygol a meddygol a rhai cyflyrau, megis hysterectomi, triniaeth ffrwythlondeb, a therapi hormonau, achosi symptomau menopos. Gall y newidiadau sy’n digwydd yn y corff amrywio o ysgafn i ddifrifol, ac mewn rhai achosion, gall y symptomau fod yn wanychol. Heb y cymorth priodol, gall nifer o gydweithwyr deimlo eu bod ar eu pen eu hunain ac yn agored i niwed.

Mae’r polisi hwn yn nodi gwybodaeth am ddarparu’r cymorth iawn i reoli symptomau’r menopos yn y gwaith.

Ar gyfer staff, nid yw’r polisi hwn yn gytundebol ac nid yw’n ffurfio rhan o delerau ac amodau cyflogaeth. Os bydd Heddlu Dyfed-Powys eisiau diwygio’r polisi, yna ymgynghorir ag unigolion am y newidiadau arfaethedig drwy’r Undeb Llafur cydnabyddedig a rhwydweithiau cymorth staff. Dylid darllen y polisi hwn ar y cyd â’r ddogfen ganllaw ar gyfer y menopos.

Mae’n berthnasol i’r canlynol (ond heb fod yn gyfyngedig i hynny): Holl gategorïau swyddogion a staff Heddlu Dyfed-Powys, boed yn staff llawn amser, rhan amser, parhaol, tymor penodol, dros dro (gan gynnwys staff asiantaeth, contractwyr a chymdeithion) staff ar secondiad a gwirfoddolwyr. Dylai swyddogion, staff a gwirfoddolwyr yr Heddlu sy’n cael mynediad at asedau ac eiddo’r Heddlu ac sy’n eu defnyddio roi ystyriaeth ddyledus i gynnwys y polisi hwn.

 

2. Cwmpas y Polisi

Nod y polisi yw:-

• Creu amgylchedd lle y gall unigolion gychwyn sgyrsiau neu gymryd rhan mewn trafodaethau ynglŷn â diwedd y mislif yn agored a chyfforddus.
• Sicrhau bod pawb yn deall beth yw diwedd y mislif, yn medru cael sgyrsiau da yn hyderus, ac yn glir ynghylch polisi ac arferion yr Heddlu, a gefnogir gan yr Adran Adnoddau Dynol a’r Uned Iechyd Galwedigaethol.
• Rhoi cymorth i unrhyw aelod staff sy’n cael ei effeithio gan symptomau menopos yn y cartref lle mae ei briod, partner neu rywun mae’n byw gyda nhw o bosibl yn dioddef symptomau menopos difrifol
• Addysgu a hysbysu rheolwyr am symptomau posibl diwedd y mislif, a sut y gallant gefnogi eu cydweithwyr.
• Sicrhau bod unrhyw un sy’n profi symptomau menopos yn teimlo’n hyderus i godi’r pwnc, i drafod y cymorth sydd ar gael iddynt.

Mae’r polisi hwn a’r ddogfen ganllaw gysylltiedig yn berthnasol i holl Swyddogion, Staff, Cwnstabliaid Gwirfoddol a Gwirfoddolwyr Heddlu Dyfed-Powys.

 

3.  Pwerau a Gofynion Polisi/Cyfreithiol

Mae dau brif linyn o’r gyfraith a allai ymwneud â’r cyfnod cyn diwedd y mislif a diwedd y mislif:

• Mae Deddf Cydraddoldeb 2010 yn amddiffyn gweithwyr rhag rhagfarn. Mae hyn yn cynnwys rhagfarn yn erbyn oed, anabledd a rhyw. Mae’r Ddyletswydd Cydraddoldeb Rhyw (o dan Ddeddf 2010) yn nodi rhwymedigaeth i hyrwyddo cydraddoldeb rhwng y rhywiau a dileu gwahaniaethu.
• Mae Deddf Iechyd a Diogelwch yn y Gwaith 1974 yn dweud bod yn rhaid i gyflogwr sicrhau iechyd, diogelwch a lles yn y gwaith lle bo hynny’n resymol ymarferol

Dylid ystyried y cyd-destun cyfreithiol canlynol hefyd

• Adran 2 Deddf Iechyd a Diogelwch yn y Gwaith (1974): mae’n rhaid i weithwyr sicrhau iechyd, diogelwch a lles pob gweithiwr yn y gwaith;
• Rheoliadau (Iechyd, Diogelwch a Lles) y Gweithle (1992): mae’n gosod dyletswydd ar gyflogwyr i wneud gweithleoedd yn addas ar gyfer pob gweithiwr;
• Rheoliadau Rheoli Iechyd a Diogelwch yn y Gwaith (1999): mae’r rhain yn mynnu bod cyflogwyr yn cynnal asesiadau risg ac yn atal gweithwyr rhag wynebu peryglon.

Mewnol:

• Canllawiau Menopos Heddlu Dyfed-Powys

 

4.  Opsiynau a Dewisiadau wrth Gefn

Cyfrifoldebau unigolion

Rhaid i bob swyddog, aelod staff a gwirfoddolwr wneud y canlynol –

• Cymryd cyfrifoldeb personol dros ofalu am ei iechyd ei hun;
• Ceisio cyngor meddygol os oes angen. Cyfeiriwch at y dogfennau “Rhestr Wirio Symptomau” a “Diwedd y Mislif a’ch Meddyg Teulu”.
• Os ydynt yn cael trafferth ymdopi â symptomau, yn enwedig lle y gallant effeithio ar eu gwaith, codi hyn gyda’u rheolwr llinell. 
• Os yw swyddogion, staff neu wirfoddolwyr yn teimlo nad ydynt yn gallu siarad â’u rheolwr llinell, neu nid yw eu rheolwr llinell yn gefnogol, gallant siarad â’r Adran Adnoddau Dynol, eu Hundeb/Ffederasiwn, Rhwydwaith Cymorth neu staff o’r Uned Iechyd Galwedigaethol.
• Pwy bynnag maen nhw’n siarad â nhw, mae bod yn agored ac onest mewn sgyrsiau gyda phobl yn allweddol.
• Cyfrannu at amgylchedd gweithio parchus a chynhyrchiol.
• Bod yn barod i helpu a chefnogi cydweithwyr eraill.
• Ceisio deall unrhyw addasiadau gofynnol y gall cydweithwyr fod yn eu derbyn o ganlyniad i symptomau menopos.

 

Cyfrifoldebau Rheolwyr Llinell

Dylai pob rheolwr llinell:

• Ymgyfarwyddo â’r Polisi Menopos, y ddogfen ganllaw, y rhestr wirio asesiad risg a dogfennau cysylltiedig. Mae dolenni I’r rhain wedi’u cynnwys yn y dogennau canllaw ar gyfer Menopos.
• Bod yn barod i gael trafodaethau agored ynglŷn â diwedd y mislif, gan werthfawrogi natur bersonol y sgwrs a thrin y drafodaeth yn sensitif a phroffesiynol;
• Ystyried effaith unrhyw newidiadau annisgwyl i swydd a/neu fan gwaith unigolyn, er enghraifft, unigolion sydd angen mynd i leoliadau digwyddiad (weithiau ar fyr rybudd) a sicrhau bod cyfleusterau addas ar gael.
• Defnyddio’r ddogfen ganllaw ar gyfer diwedd y mislif i gyfeirio unigolion at gymorth a chyngor a chytuno ar y ffordd orau o gefnogi’r unigolion hyn, ac unrhyw addasiadau sydd angen, gyda’i gilydd.
• Gweithio gydag’r unigolyn i gwblhau asesiad risg. Cyfeiriwch at y ddogfen “Asesiad Risg”. Mae gan reolwyr llinell ddyletswydd gyfreithiol i sicrhau nad yw amodau gweithio’n gwaethygu symptomau person. Gallai asesiad risg hefyd nodi addasiadau a allai helpu gweithiwr i gyflawni i’w potensial llawn.
• Cofnodi unrhyw addasiadau rhesymol y cytunwyd arnynt ac unrhyw gamau gweithredu. Cyfeiriwch at y ddogfen “Pasbort Gwaith a Lles”.

Dylid cefnogi rhywun sydd â symptomau diwedd y mislif yn yr un ffordd â gweithiwr ag unrhyw gyflwr iechyd parhaus. Gall addasiadau bach i swydd neu batrwm gwaith rhywun ei helpu i reoli ei symptomau a pharhau i gyflawni ei swydd yn dda. Fel arfer, yr unigolyn sydd yn y sefyllfa orau i nodi beth allai ei helpu, felly dylai rheolwyr gael sgyrsiau agored gydag aelodau o’u timoedd

• Sicrhau trafodaethau parhaus gydag unigolion a chytuno ar ddyddiadau adolygu;
• Sicrhau cyfathrebu parhaus gydag unigolion drwy gytuno ar ddyddiadau adolygu, gan fonitro unrhyw addasiadau y cytunwyd arnynt.

Lle nad yw addasiadau’n ddefnyddiol, neu os yw symptomau’n newid neu’n gwaethygu, rhaid i’r Rheolwr Llinell - 

• Drafod cyfeiriad i’r Uned Iechyd Galwedigaethol am gyngor meddygol pellach gyda’r unigolyn;
• Cwblhau ffurflen gyfeirio i’r Uned Iechyd Galwedigaethol ar gyfer yr unigolyn;
• Adolygu cyngor yr Uned Iechyd Galwedigaethol, a gweithredu unrhyw awgrymiadau lle bo’n rhesymol ymarferol;
• Diweddaru’r pasbort gwaith a lles, a pharhau i gynnal adolygiadau rheolaidd.
• Parhau i gael sgyrsiau agored ac onest gyda’r unigolyn.

 

Cyfrifoldebau’r Adran Adnoddau Dynol

Bydd aelodau o’r tîm Adnoddau Dynol yn:

• Cynnig arweiniad i reolwyr ar ddadansoddi’r polisi a dogfennau canllaw;
• Mynd i sesiynau hyfforddi a datblygu sesiynau gwybodaeth ar gyfer aelodau staff;
• Monitro a gwerthuso effeithiolrwydd y polisi hwn mewn perthynas â pherfformiad a lefelau absenoldeb cysylltiedig.

 

Cyfrifoldebau’r Tîm Iechyd Galwedigaethol

Rôl yr Uned Iechyd Galwedigaethol yw:

• Cynnal asesiad holistig o unigolion o ran pa un ai a allai diwedd y mislif fod yn cyfrannu at symptomau/lles ai peidio, gan roi cyngor ac arweiniad yn unol ag ymchwil diweddar;
• Cyfeirio at ffynonellau cymorth a chyngor priodol (cyfeiriwch at y ddogfen ganllaw am ragor o wybodaeth);
• Rhoi cymorth a chyngor i’r adran Adnoddau Dynol a Rheolwyr Llinell o ran pennu a chytuno ar addasiadau rhesymol, os oes angen;
• Monitro cyfeiriadau oherwydd symptomau diwedd y mislif a darparu cyfeirio ychwanegol lle mae angen;
• Mynd i sesiynau hyfforddi, a datblygu sesiynau gwybodaeth, ar gyfer staff;

 

Cyfrifoldebau Unsain, y Ffederasiwn a Rhwydweithiau Cymorth Staff.

• Siarad yn agored am y Menopos.
• Rhoi gwybodaeth a deunydd defnyddiol
• Rhoi gwybod i unigolion sut a ble y gallant gael cymorth a chefnogaeth.
• Hyrwyddo unrhyw ganllawiau hyfforddiant defynyddiol.

Mae egwyddorion y Cod Moeseg yn berthnasol I’r polisi hwn –

• Dewrder
• Parch ac empathi
• Gwasanaeth Cyhoeddus

Mae'r polisi hwn yn anelu i gefnogi cyfelnwi Ein Cynllun a'n Llw Diwylliant.

 

5.  Gweithredu ac Adolygu

Bydd Heddlu Dyfed-Powys yn monitro gweithredu’r polisi hwn, ac mae ganddo’r disgresiwn i’w adolygu unrhyw bryd drwy fecanweithiau ymgynghori priodol ac yng ngoleuni unrhyw ddatblygiadau o ran deddfwriaethau cyflogaeth ac arferion cyflogaeth da.

Y tîm Datblygu Pobl a’r Sefydliad sy’n gyfrifol am weithredu, monitro a datblygu’r polisi hwn. Bydd y Bwrdd Pobl, Diwylliant a Moeseg yn goruchwylio’r polisi hwn.

 

COD MOESEG - TYSTYSGRIF GYDYMFFURFIO

Mae'r polisi hwn wedi'i ddrafftio yn unol â'r Coed Moeseg ac fe'i hadolygwyd ar sail ei gynnwys a'r dystiolaeth ategol a bernir ei fod yn cydymffurfio â'r Cod hwnnw a'r egwyddorion sy'n sail iddo.

 

TYSTYSGRIF GYDYMFFURFIO'R DDEDDF HAWLIAU DYNOL

Mae'r polisi hwn wedi'i ddrafftio yn unol â'r Ddeddf Hawliau Dynol ac fe'i hadolygwyd ar sail ei gynnwys a'r dystiolaeth ategol a bernir ei fod yn cydymffurfio â'r Ddeddf honno a'r egwyddorion sy'n sail iddi.

 

ASESIAD O'R EFFAITH AR GYDRADDOLDEB

Mae adran 4 o Ddeddf Cydraddoldeb 2010 yn nodi'r nodweddion gwarchodedig sy'n gymwys i'w gwarchod o dan y Ddeddf fel a ganlyn: Oedran; Anabledd; Ailbennu Rhywedd; Priodas a Phartneriaeth Sifil; Beichiogrwydd a Mamolaeth; Hil; Crefydd neu Gred; Rhyw; Cyfeiriadedd Rhywiol.

Mae dyletswydd cydraddoldeb y sector cyhoeddus yn gosod gofyniad cyfreithiol rhagweithiol ar gyrff cyhoeddus i ystyried, wrth arfer eu swyddogaethau, yr angen i:

• ddileu gwahaniaethu, aflonyddu, erledigaeth, ac unrhyw ymddygiad arall sy'n anghyfreithlon o dan y Ddeddf;
• hyrwyddo cyfle cyfartal rhwng unigolion sy'n rhannu nodwedd warchodedig berthnasol ac unigolion nad ydynt yn ei rhannu;
• meithrin perthnasoedd da rhwng unigolion sy'n rhannu nodwedd warchodedig berthnasol ac unigolion nad ydynt yn ei rhannu.

Mae'r ddyletswydd cydraddoldeb yn berthnasol i'r holl nodweddion gwarchodedig ac eithrio Priodas a Phartneriaeth Sifil: dim ond y ddyletswydd i ystyried yr angen i ddileu gwahaniaethu sy’n berthnasol i’r nodwedd hon.

Mae cynnal asesiad o effaith ar gydraddoldeb yn cynnwys asesu'n systematig effeithiau tebygol neu wirioneddol polisïau ar bobl mewn perthynas â'r holl nodweddion gwarchodedig a nodir uchod.

Dylid cynnal asesiad o effaith ar gydraddoldeb ar unrhyw bolisi sy'n berthnasol i ddyletswydd cydraddoldeb y sector cyhoeddus.

CWBLHAWYD ASESIAD O'R EFFAITH AR GYDRADDOLDEB: Mai 2025