Swyddi o dan Gyfyngiadau Gwleidyddol - Staff yr Heddlu

1. Datganiad polisi

Mae’r cyhoedd yn disgwyl y safonau uchaf o ran uniondeb ac ymddygiad gan y gwasanaeth heddlu. Mae’n hanfodol bod aelodau Heddlu Dyfed-Powys yn sicrhau ac yn cynnal hyder y cymunedau y maent yn eu gwasanaethu yn unol â safonau ymddygiad proffesiynol.

Mae angen i Heddlu Dyfed-Powys amddiffyn buddiannau ac uniondeb pob swyddog heddlu a rhai aelodau penodol o staff yr heddlu mewn perthynas â honiadau posibl o ragfarn neu ffafr wleidyddol a allai godi trwy unrhyw ymlyniad neu weithgaredd gwleidyddol.

Yn berthnasol (ond heb fod yn gyfyngedig) i’r canlynol: Staff heddlu penodol yn unig.

2. Cwmpas y polisi

Mae’r polisi hwn yn berthnasol i rai rolau staff yr heddlu o dan gyfarwyddyd a rheolaeth y Prif Gwnstabl.

Nid yw swyddogion heddlu wedi’u cynnwys o dan ddarpariaethau Deddf Llywodraeth Leol a Thai 1989. Fodd bynnag, mae Rheoliad 6 (atodlen 1) o Reoliadau’r Heddlu 2003 yn nodi cyfyngiadau penodol ar fywydau preifat swyddogion.

Dylid darllen y cyfyngiadau hyn ar y cyd â’r Cod Moeseg sy’n amlinellu’r safonau ymddygiad proffesiynol disgwyliedig sy’n berthnasol i’r holl staff a swyddogion.

 

3. Pwerau a pholisi / gofynion cyfreithiol

Yn 1989, cyflwynodd Deddf Llywodraeth Leol a Thai 1989 yr egwyddor o ‘swydd o dan gyfyngiadau gwleidyddol’ a chyfyngu ar weithgareddau gwleidyddol gweithwyr awdurdodau lleol.

Mae adran 30 o Ddeddf Democratiaeth Leol, Datblygu Economaidd ac Adeiladu 2009 yn gwneud gwelliannau i Ddeddf Llywodraeth Leol a Thai 1989 mewn perthynas â’r dull o nodi swyddi sydd o dan gyfyngiadau gwleidyddol drwy ddileu’r ddyletswydd i gynnal rhestr o swyddi sy’n ennill uwchlaw cyflog enwebedig. Daeth hyn i rym o 12 Ionawr 2010 gyda’r canlyniad bod angen i awdurdodau adolygu’r swyddi a ystyriwyd yn flaenorol yn rhai o dan gyfyngiadau gwleidyddol oherwydd lefel cyflog er mwyn asesu a ddylent fod o dan gyfyngiadau gwleidyddol gwirioneddol oherwydd y dyletswyddau y maent yn eu cyflawni.

Mae swyddi o dan gyfyngiadau gwleidyddol yn perthyn i ddau brif gategori: swyddi penodedig a swyddi sensitif.

Effaith bod mewn swydd o dan gyfyngiadau gwleidyddol yw atal yr unigolyn rhag cael unrhyw rôl wleidyddol weithredol naill ai yn y gweithle neu y tu allan iddo.

Bydd gweithwyr mewn swyddi sydd o dan gyfyngiadau gwleidyddol yn cael eu gwahardd yn awtomatig rhag sefyll am swydd etholedig neu rhag dal swydd etholedig megis:

• cynghorwyr lleol  
• Aelodau Seneddol  
• Aelodau o Senedd Ewrop  
• Aelodau Llywodraeth Cymru  
• Aelodau Senedd yr Alban  

Maent hefyd wedi’u cyfyngu rhag canfasio ar ran plaid wleidyddol neu unigolyn sy’n ymgeisydd neu’n ceisio bod yn ymgeisydd, a siarad â’r cyhoedd yn gyffredinol neu gyhoeddi unrhyw waith ysgrifenedig neu artistig a allai roi’r argraff eu bod yn eirioli dros gefnogi plaid wleidyddol. 

Effaith gronnus y cyfyngiadau hyn yw cyfyngu deiliaid swyddi sydd o dan gyfyngiadau gwleidyddol i aelodaeth o bleidiau gwleidyddol yn unig, heb ganiatáu unrhyw gyfranogiad gweithredol o fewn y blaid. 

Swyddi Penodedig [prif swyddogion statudol ac anstatudol, penaethiaid adrannol (swyddogion sy’n atebol i brif swyddog) a swyddogion sy’n ymarfer pwerau dirprwyedig]. Mae’r swyddi hyn wedi’u rhestru fel a ganlyn:

Cyfarwyddwr Cyllid

Cyfarwyddwr Pobl a Datblygu Sefydliadol

Pennaeth TGCh

Pennaeth Darparu Gwasanaethau AD

Pennaeth y Gwasanaethau Cyfreithiol

Pennaeth Cyllid Corfforaethol

Pennaeth Cyfathrebu Corfforaethol

Pennaeth Caffael a Chontractau

Pennaeth Gwasanaethau Fforensig

Pennaeth Rheoli Cyswllt a Digwyddiadau

Pennaeth Ystadau

Pennaeth Gwasanaethau Fflyd

Pennaeth Talent

Swyddi Sensitif [swyddi sy’n rhoi cyngor yn rheolaidd i’r sefydliad ei hun neu i unrhyw bwyllgor neu fwrdd y sefydliad neu’n siarad ar ran y sefydliad yn rheolaidd â newyddiadurwyr neu ddarlledwyr]. Rhestrir y swyddi hyn fel a ganlyn:

Uwch-reolwr Iechyd, Diogelwch a Chynaliadwyedd

Uwch-reolwr Recriwtio.

Uwch-reolwr Cynllunio Olyniaeth a Gwobrwyo

Uwch-reolwr Systemau Ariannol.

Uwch-reolwr Safonau Proffesiynol

Uwch-reolwr Gweithredol TGCh (Cyflenwi)

Uwch-reolwr Gweithredol TGCh (Cymorth)

Uwch-reolwr Cymwysiadau TGCh

Uwch-reolwr Iechyd Galwedigaethol a Llesiant

Rheolwr Cydraddoldeb, Amrywiaeth a’r Gymraeg

Cyfreithiwr

Uwch-swyddog Cyfathrebu

Swyddog Cyfathrebu [swyddog y wasg yn flaenorol]

Cofrestrydd Troseddau’r Heddlu

Rheolwr Gwybodaeth

Uwch-reolwr Llywodraethiant a Newid

Uwch-reolwr y Gwasanaeth Fforensig Digidol

Uwch-reolwr Perfformiad a Dadansoddeg

Uwch-reolwr Gweithrediadau Fforensig

Uwch-reolwr Cyfleusterau

Uwch-reolwr Cymorth Gwyddonol

 

4. Opsiynau a chynlluniau wrth gefn

Cyfrifoldebau

Mae holl staff yr heddlu yn gyfrifol am gydymffurfio â’r gofynion a nodir yn y polisi hwn os ydynt yn dal swydd o dan gyfyngiadau gwleidyddol.

Mae rheolwyr llinell yn gyfrifol am y canlynol:

• Nodi, ar y cyd â chefnogaeth gan yr adran Pobl a Datblygu Sefydliadol, a yw unrhyw swydd newydd neu swydd ddiwygiedig yn bodloni’r diffiniad o swydd benodedig neu sensitif.
• Hysbysu staff sydd wedi’u recriwtio i swyddi o dan gyfyngiadau gwleidyddol a staff sydd eisoes mewn swyddi o dan gyfyngiadau gwleidyddol am sut mae’r polisi hwn yn effeithio arnynt cyn penodi neu cyn gweithredu unrhyw newid yn y dosbarthiad.

Mae’r adran Pobl a Datblygu Sefydliadol yn gyfrifol am y canlynol:

• Nodi, ar y cyd â rheolwyr llinell, a yw unrhyw swydd newydd neu swydd ddiwygiedig yn bodloni’r diffiniad o swydd benodedig neu swydd sensitif.
• Sicrhau bod disgrifiadau swyddi, hysbysebion recriwtio a chynigion cyflogaeth yn nodi a yw swydd o dan gyfyngiadau gwleidyddol.
• Hysbysu Pennaeth Darparu Gwasanaethau Adnoddau Dynol bod rôl i’w chynnwys yn y polisi.

 

Mae egwyddorion y Cod Moeseg canlynol yn berthnasol i’r polisi a’r weithdrefn hon.

• Dewrder
• Parch ac empathi
• Gwasanaeth cyhoeddus

Nod y polisi hwn a’r weithdrefn gysylltiedig yw cefnogi Ein Cynllun a'n Llw Diwylliant.

 

5. Gweithredu ac adolygu

Bydd y polisi hwn yn cael ei adolygu’n rheolaidd i sicrhau ei effeithiolrwydd, a cheisir adborth gan randdeiliaid allweddol a’r heddlu ehangach.

Bydd unrhyw adborth ar y polisi, neu anfodlonrwydd, yn cael ei gofnodi a’i drafod â pherchennog y polisi a chymerir camau gweithredu priodol.

COD MOESEG - TYSTYSGRIF GYDYMFFURFIO

Mae'r polisi hwn wedi'i ddrafftio yn unol â'r Coed Moeseg ac fe'i hadolygwyd ar sail ei gynnwys a'r dystiolaeth ategol a bernir ei fod yn cydymffurfio â'r Cod hwnnw a'r egwyddorion sy'n sail iddo.

 

TYSTYSGRIF GYDYMFFURFIO'R DDEDDF HAWLIAU DYNOL

Mae'r polisi hwn wedi'i ddrafftio yn unol â'r Ddeddf Hawliau Dynol ac fe'i hadolygwyd ar sail ei gynnwys a'r dystiolaeth ategol a bernir ei fod yn cydymffurfio â'r Ddeddf honno a'r egwyddorion sy'n sail iddi.

 

ASESIAD O'R EFFAITH AR GYDRADDOLDEB

Mae adran 4 o Ddeddf Cydraddoldeb 2010 yn nodi'r nodweddion gwarchodedig sy'n gymwys i'w gwarchod o dan y Ddeddf fel a ganlyn: Oedran; Anabledd; Ailbennu Rhywedd; Priodas a Phartneriaeth Sifil; Beichiogrwydd a Mamolaeth; Hil; Crefydd neu Gred; Rhyw; Cyfeiriadedd Rhywiol.

Mae dyletswydd cydraddoldeb y sector cyhoeddus yn gosod gofyniad cyfreithiol rhagweithiol ar gyrff cyhoeddus i ystyried, wrth arfer eu swyddogaethau, yr angen i:

• ddileu gwahaniaethu, aflonyddu, erledigaeth, ac unrhyw ymddygiad arall sy'n anghyfreithlon o dan y Ddeddf;
• hyrwyddo cyfle cyfartal rhwng unigolion sy'n rhannu nodwedd warchodedig berthnasol ac unigolion nad ydynt yn ei rhannu;
• meithrin perthnasoedd da rhwng unigolion sy'n rhannu nodwedd warchodedig berthnasol ac unigolion nad ydynt yn ei rhannu.

Mae'r ddyletswydd cydraddoldeb yn berthnasol i'r holl nodweddion gwarchodedig ac eithrio Priodas a Phartneriaeth Sifil: dim ond y ddyletswydd i ystyried yr angen i ddileu gwahaniaethu sy’n berthnasol i’r nodwedd hon.

Mae cynnal asesiad o effaith ar gydraddoldeb yn cynnwys asesu'n systematig effeithiau tebygol neu wirioneddol polisïau ar bobl mewn perthynas â'r holl nodweddion gwarchodedig a nodir uchod.

Dylid cynnal asesiad o effaith ar gydraddoldeb ar unrhyw bolisi sy'n berthnasol i ddyletswydd cydraddoldeb y sector cyhoeddus.

CWBLHAWYD ASESIAD O'R EFFAITH AR GYDRADDOLDEB: Mehefin 2026