Polisi Defnyddio Camera Corff

1. Datganiad Polisi

Mae camerâu corff yn cael eu defnyddio ar draws Heddlu Dyfed-Powys gan swyddogion heddlu a staff i gynorthwyo erlyniadau ac amddiffyn cymunedau Dyfed a Phowys. Mae’r camerâu yn rhoi disgrifiad tryloyw a chywir o ddigwyddiadau a rhyngweithiadau.

Mae’r fideo yn darparu tystiolaeth weledol a chlywedol i’w defnyddio yn y llys; sy’n golygu bod troseddwyr yn fwy tebygol o bledio’n euog ac y gellir eu dwyn gerbron y llys yn gynt. Bydd yn gwella’r broses o ymchwilio i gwynion yn erbyn swyddogion a staff ac yn eu gwneud yn fwy atebol i’r cyhoedd. Bydd swyddogion ond yn cofnodi os oes angen plismona a’i fod yn gymesur gwneud hynny.

Pwrpas y polisi hwn yw nodi a chyfeirio at y gweithdrefnau a’r protocolau y mae eu hangen ar gyfer cymhwyso, lleoli a defnyddio camerâu corff gan swyddogion heddlu at ddiben casglu tystiolaeth neu gudd-wybodaeth. Mae’r polisi a’r canllawiau cysylltiedig yn gosod y sail gyfreithiol a’r canllawiau ar gyfer defnyddio camera corff.

Yn berthnasol (ond heb fod yn gyfyngedig) i’r canlynol:  Pob categori o swyddogion a staff Heddlu Dyfed-Powys, boed yn weithwyr llawn amser, rhan amser, parhaol, gweithwyr am gyfnod penodol, gweithwyr dros dro (gan gynnwys staff asiantaeth, partneriaid a chontractwyr) neu staff ar secondiad a gwirfoddolwyr. Rhaid i swyddogion heddlu, staff a gwirfoddolwyr sy’n cyrchu a defnyddio asedau ac eiddo’r Heddlu roi sylw dyledus i gynnwys y polisi hwn.

 

2. Cwmpas y Polisi

Diben y polisi hwn a’r canllawiau cysylltiedig yw galluogi swyddogion i gydymffurfio â deddfwriaeth a chanllawiau i gasglu tystiolaeth i’w defnyddio mewn achosion llys.

Egwyddorion cyffredinol ar gyfer defnydd gweithredol camerâu corff:

• Mae pŵer gwaelodol plismona i ddefnyddio camera corff yn deillio o gyfraith gyffredin, lle gellir ei ddefnyddio wrth gyflawni dyletswyddau’n gyfreithlon, i amddiffyn bywyd ac eiddo, cadw trefn, atal cyflawni troseddau, a dod â throseddwyr o flaen eu gwell.
• Caiff data eu prosesu a’u rheoli yn unol â deddfwriaeth diogelu data, Cod Ymarfer Rheoli Gwybodaeth a Chofnodion yr Heddlu a’r Arfer Proffesiynol Awdurdodedig ar Reoli Gwybodaeth.
• Bydd heddluoedd yn defnyddio camerâu corff i ymgysylltu â’u cymunedau i hyrwyddo tryloywder ac atebolrwydd. Mae’r fideo a geir o gamera corff yn arf allweddol o ran atebolrwydd a chyfreithlondeb yr heddlu a gellir ei ddefnyddio i weithio tuag at feithrin ymddiriedaeth a hyder rhwng yr heddlu a’r cymunedau y maent yn eu gwasanaethu.

Mae camera corff yn ffordd ddefnyddiol o gofnodi tystiolaeth ac ar gyfer dangos tryloywder o ran gweithredoedd yr heddlu mewn digwyddiadau. Fodd bynnag, dim ond i gadarnhau ac nid i ddisodli tystiolaeth o ffynonellau eraill fel swyddogion heddlu, Swyddogion Cefnogi Cymunedol yr Heddlu (SCCHau) neu lygad-dystion y dylid defnyddio camera corff.

• Mae camera corff yn system agored ac ni ddylid ei defnyddio ar gyfer cofnodi cudd ac eithrio mewn amgylchiadau eithriadol a lle mae’r awdurdodau angenrheidiol wedi’u caniatáu. Rhaid i’r defnydd o gamera corff fod yn gymesur ac yn angenrheidiol i’r sefyllfa. Dylai defnyddio camera corff fod yn ‘ddigwyddiad penodol’.
• Rhaid i ddefnyddwyr camera corff allu cyfiawnhau defnyddio’r camera bob amser a chael sail gyfreithiol a gwrthrychol ar gyfer cofnodi ar fideo. Rhaid i hyn fod yn gymesur â’r digwyddiad/gweithgaredd dan sylw.
• Dylai staff Canolfan Gyfathrebu’r Heddlu, wrth anfon swyddogion neu SCCHau i ddigwyddiad, eu hatgoffa’n rheolaidd i ddechrau’r recordiad ar y camera corff.
• Os bydd swyddog neu SCCH yn bresennol mewn digwyddiad heb ddyfais camera corff, dylid hysbysu Canolfan Gyfathrebu’r Heddlu, a chymeradwyo’r System Gofnodi Digwyddiadau a Defnydd o Adnoddau gyda’r rheswm pam.
• Mae camerâu corff yr uned cŵn a’r trafodwyr yn cael eu gosod mewn modd lled ddirgel (seiniau a goleuadau wedi’u diffodd, ond mae’r haptig (dirgryniad) wedi’i alluogi gan ganiatáu cadarnhad o actifadu er mwyn tawelu meddwl swyddogion).
• Ni ddylid defnyddio camera corff mewn modd cudd heb yr awdurdodau angenrheidiol, gan fod risg y bydd tystiolaeth a geir felly yn cael ei dyfarnu’n annerbyniol a’i gwahardd yn y llys.
• Mae camerâu corff yn fandadol ar gyfer:

Plismona Arfog – rhaid bod camerâu corff yn cael eu gwisgo ar y pen ar gyfer plismona arfog amlwg.

Swyddogion wedi’u Hyfforddi’n Arbennig – ar gyfer defnyddio gynnau Taser.

Mynd i unedau iechyd meddwl ar ddyletswydd – Dywed Adran 12 Deddf Iechyd Meddwl (Defnydd o Rym) 2018 bod yn rhaid i swyddog heddlu wisgo a gweithredu camera corff bob amser y mae’n rhesymol ymarferol gwneud hynny os yw swyddog heddlu’n mynd i uned iechyd meddwl ar ddyletswydd i gynorthwyo staff sy’n gweithio yn yr uned honno.

• Rhaid i bob camera fod â’r sticer AUDIO a VIDEO melyn yn weledol ar y camera i ddangos i aelodau’r cyhoedd bod swyddogion yn gwisgo camera corff. Gall methu â chadw at hyn olygu bod unrhyw dystiolaeth yn annerbyniol.
• Ar gyfer achosion diweddar o drais a throseddau rhywiol difrifol, dylai swyddogion rheng flaen barhau i weithredu eu camera corff cyn mynd i’r lleoliad, hysbysu’r dioddefydd ei fod yn recordio ar gyrraedd, a pharhau i weithredu’r camera corff oni bai mai plentyn yw’r dioddefydd, mae’r dioddefydd yn amlwg yn agored i niwed, neu mae’r dioddefydd wedi gofyn am iddo gael ei ddiffodd. Mae hyn ond yn ymwneud ag adroddiad am drais neu drosedd rhyw difrifol diweddar.
• Rhaid i ddefnyddwyr droi’r pŵer ymlaen ar y camera ar ddechrau pob cylch dyletswydd – mae hyn yn golygu y bydd y camera wedi ei droi ymlaen ac yn y modd byffro, gyda rhagrecordio wedi’i weithredu. Ni ddylid gadael camerâu â’r pŵer i ffwrdd yn ystod dyletswydd defnyddiwr i osgoi’r rhagrecordio.
• Rhaid i ddefnyddwyr sicrhau eu bod nhw’n defnyddio’r camerâu sydd wedi’u pennu iddynt. Mae camerâu AB3/AB4 yn dangos rhif coler swyddog yn glir ar y bar arddangos ar dop y camera pan fydd wedi’i ddocio. Gwaherddir y defnydd o gamera swyddog arall.
• Rhaid docio pob camera corff ar ddiwedd sifft i alluogi’r darnau ffilm i gael eu lanlwytho i Evidence.com.
• Rhaid i ddefnyddwyr sicrhau bod darnau ffilm sydd wedi’u lanlwytho’n cael eu categoreiddio’n gywir yn Evidence.com.
• Rhaid i dystion allweddol yr heddlu ddarparu cyfrif cychwynnol personol yn seiliedig ar ei atgof ei hun yn llwyr cyn gynted â phosibl, cyn gweld unrhyw ddeunydd cyfeirio, i gadw cywirdeb ei dystiolaeth a lleihau’r perygl o lygriad cof.
• Mae’r Rheolwr Ôl-ddigwyddiad yn gyfrifol am bennu p’un a all tyst allweddol yr heddlu gael mynediad at ddeunydd cyfeirio cyn rhoi cyfrif, mewn ymgynghoriad â’r Awdurdod Ymchwiliol Annibynnol a’r Swyddfa Ymchwiliadau Annibynnol/Adran Safonau Proffesiynol. Rhaid cofnodi’r penderfyniad a’r rhesymeg.
• Gellir gweld deunydd cyfeirio, gan gynnwys camerâu corff, lle mae angen er mwyn cynorthwyo ag adalw cywir mewn digwyddiadau cymhleth neu faith. Arf ategol yw camera corff ac ni ddylai gymryd lle atgof tyst allweddol yr heddlu. Ni ddylai swyddogion a staff ddisgrifio materion a ddangosir ar ddarn ffilm nad ydynt yn eu cofio.

Lle mae camera corff neu ddeunydd cyfeirio arall yn cael ei weld cyn cyfrif manwl:

• rhaid bod cyfrif cychwynnol personol eisoes wedi’i gwblhau;
• rhaid dogfennu’r gwylio, amser a rhesymeg; a
• lle bo’n bosibl, dylai’r cyfrif wahaniaethu rhwng atgof personol a materion a nodwyd o’r deunydd neu ddarn ffilm.

Dylid ond gwylio darn ffilm o bell, megis darn ffilm TCC neu ddrôn, mewn amgylchiadau eithriadol, a gyda chydsyniad yr Awdurdod Ymchwiliol Annibynnol.

 

3.  Pwerau a pholisi / gofynion cyfreithiol

Polisïau, Protocolau, Arferion neu Gytundebau Gwasanaeth Cysylltiedig

Mewnol:

Canllaw Hyfforddiant Treialu Camera Corff

Polisi ôl-reoli digwyddiadau Heddlu Dyfed-Powys

Memorandwm cyd-ddealltwriaeth – defnydd yr heddlu o ataliaeth mewn sefyllfaoedd yn ymwneud ag iechyd meddwl ac anableddau dysgu

Y weithdrefn arferol ar gyfer defnyddio camera corff

Polisi Delweddu Digidol Heddlu Dyfed-Powys:

Polisi Cyngor / Cyfarwyddyd yr Uned Gwyliadwraeth Technegol

Ffynonellau Allanol:

Canllawiau 2014 y Coleg Plismona ar ddefnyddio camerâu corff

Datganiad sefyllfa plismona cenedlaethol Cyngor Cenedlaethol Penaethiaid yr Heddlu:Defnyddio camera corff i gofnodi cyswllt cychwynnol â dioddefwyr, tystion a phobl yr amheuir

Canllawiau technegol y Swyddfa Gartref ar gyfer dyfeisiau camera corff

Datganiad sefyllfa Swyddfa Annibynnol Ymddygiad yr Heddlu ar gamerâu corff a data’r Swyddfa Gartref ar gamerâu corff mewn achosion diogelu

Polisi defnyddio camera corff Cyngor Cenedlaethol Penaethiaid yr Heddlu 2023

 

4.  Opsiynau a Chynlluniau Wrth Gefn

Rolau a Chyfrifoldebau

• Mae TGCh yn gyfrifol am gyhoeddi camerâu corff ac amnewid dyfeisiau coll neu ddyfeisiau sydd wedi’u difrodi. Byddant yn cynnal cofnod o gamerâu corff personol a gyhoeddwyd.
• Bydd TGCh yn gyswllt allweddol mewn perthynas ag ymholiadau sydd gan ddefnyddwyr am y defnydd o gamerâu corff ac Evidence.com.
• Mae’r Tîm Prosiect yn gyfrifol am roi diweddariadau a chymorth gyda chamerâu corff ac Evidence.com. Maen nhw hefyd yn gyfrifol am yr holl ddogfennau mewn perthynas â chamerâu corff a sicrhau eu bod yn cael eu diweddaru; byddant yn rhoi diweddariadau pan fydd angen.
• Rhoddir camerâu corff i unigolion mewn rolau penodol lle yr ystyrir bod angen y ddyfais er mwyn iddynt gyflawni eu swydd i’r safon orau. Mae gan bob defnyddiwr gyfrifoldeb i fynychu hyfforddiant cyn derbyn eu dyfais a sicrhau eu bod nhw’n hyderus o ran defnyddio’r camera corff cyn ei ddefnyddio.
• Mae’r adran Dysgu a Datblygu’n gyfrifol am hyfforddiant camerâu corff. Mae swyddogion a staff sydd angen camera corff yn gyfrifol am archebu cyrsiau hyfforddi drwy’r Uned Rheoli Adnoddau.
• Mae staff a swyddogion unigol sydd wedi derbyn camera corff yn gyfrifol am gadw eu camera corff eu hunain yn ddiogel, ei gynnal a’i reoli. Maen nhw’n gyfrifol am sicrhau eu bod yn deall y ddeddfwriaeth, y polisïau, a’r holl ddogfennau cyn defnyddio camera corff. Maen nhw’n gyfrifol am reoli’r dystiolaeth maen nhw’n cipio’n gywir, ac os bydd ffeil achos yn cael ei gyflwyno, maen nhw’n gyfrifol am rannu’r darn ffilm â’r GEG gofynnol.
• Dylai swyddogion a staff sydd wedi derbyn camera corff ymgyfarwyddo â’r ddogfen ganllaw camera corff er mwyn sicrhau defnydd derbyniol o’r camera corff.
• Mae swyddogion a staff unigol yn gyfrifol am ddychwelyd eu camera corff os ydynt yn gadael y sefydliad neu’n cychwyn swydd lle na ddefnyddir camera corff.
• Mae rheolwyr llinell yn gyfrifol am sicrhau bod eu staff yn dychwelyd eu camera corff os ydynt yn gadael y sefydliad neu’n cychwyn rôl lle nad oes angen camera corff.

 

Y rolau a fydd yn defnyddio Evidence.com fydd y canlynol:

• Gweinyddwyr Heddlu Dyfed-Powys
• Gweinyddwyr (Pro)
• Defnyddwyr Camera Heddlu Dyfed-Powys
• Rheolwyr Heddlu Dyfed-Powys / Rheolwyr Digwyddiadau yr Heddlu
• Adran Safonau Proffesiynol Heddlu Dyfed-Powys
• Uned Gwrth-lygredigaeth Heddlu Dyfed-Powys
• Cyd-uned Arfau Tanio

Mae camerâu corff yn cipio sefyllfaoedd wrth iddynt ddigwydd, gan recordio fideo a sain y lleoliad, y swyddogion a’r cyhoedd cysylltiedig.

Mae camerâu corff yn sicrhau bod swyddogion yn atebol am eu gweithredoedd, penderfyniadau ac esgeulustod eu hun; mae hefyd yn sicrhau bod yr holl sefyllfaoedd ac unigolion yn cael eu trin â thegwch, parch, cywirdeb a gonestrwydd oherwydd mae’r darn ffilm wedi’i recordio a gellir defnyddio’r darn ffilm ei ddefnyddio fel tystiolaeth. 

Mae swyddogion yn gyfrifol am sicrhau eu bod nhw’n hysbysu unigolion yn gywir am y recordiad camera corff a bod yn agored ac onest o ran y defnydd o’r ddyfais a’r darn ffilm.

Mae egwyddorion y cod moeseg yn berthnasol i’r polisi hwn –

• Dewrder
• Parch ac empathi
• Gwasanaeth cyhoeddus

 

5.  Gweithredu ac adolygu

Mae’n arfer da cael proses ar waith sy’n sicrhau bod adolygiad ffurfiol rheolaidd o’r holl bolisïau a chanllawiau yn cael eu cynnal. I’w hystyried:

• Effeithiolrwydd y dogfennau
• Unrhyw newidiadau i ddeddfwriaeth / canllawiau’r Swyddfa Gartref
• Heriau i’r polisi
• Unrhyw aneffeithlonrwydd a nodwyd mewn perthynas â gweithredu

Bydd y polisi hwn yn cael ei adolygu bob dwy flynedd oni bai fod angen ei adolygu ymlaen llaw.

Caiff yr egwyddorion a’r arferion polisi eu hadolygu yn erbyn gallu’r swyddog i ddefnyddio’r camera corff a chan swyddogion nad ydynt yn camddefnyddio camerâu corff na’r system. Gellir ymchwilio ac adrodd ar y defnydd cywir o’r camerâu corff a’r system trwy’r swyddogaeth archwilio o fewn y system. Mae swyddogion hefyd yn dilyn y gweithdrefnau cywir o’r polisi ar gyfer cael camera corff ac ar gyfer dychwelyd y ddyfais os bydd wedi bod ar goll neu wedi’i thorri, neu os ydynt yn newid rôl.

Mae’r holl ddiweddariadau neu bryderon ynghylch camerâu corff yn cael eu codi yn y Grŵp Strategaeth TGCh a’r Grŵp Strategaeth TG. Darperir diweddariadau trwy eithriad. Mae’r holl bolisïau, canllawiau a dogfennaeth berthnasol arall mewn perthynas â chamerâu corff yn cael eu cyflwyno i’r Grŵp Strategaeth TGCh i’w hadolygu gan bawb sy’n bresennol.

Wrth i brosesau gael eu rhoi ar waith, cynhelir proses adolygu i sefydlu effeithiolrwydd y broses ac i fesur unrhyw fanteision.

COD MOESEG - TYSTYSGRIF GYDYMFFURFIO

Mae'r polisi hwn wedi'i ddrafftio yn unol â'r Coed Moeseg ac fe'i hadolygwyd ar sail ei gynnwys a'r dystiolaeth ategol a bernir ei fod yn cydymffurfio â'r Cod hwnnw a'r egwyddorion sy'n sail iddo.

 

TYSTYSGRIF GYDYMFFURFIO'R DDEDDF HAWLIAU DYNOL

Mae'r polisi hwn wedi'i ddrafftio yn unol â'r Ddeddf Hawliau Dynol ac fe'i hadolygwyd ar sail ei gynnwys a'r dystiolaeth ategol a bernir ei fod yn cydymffurfio â'r Ddeddf honno a'r egwyddorion sy'n sail iddi.

 

ASESIAD O'R EFFAITH AR GYDRADDOLDEB

Mae adran 4 o Ddeddf Cydraddoldeb 2010 yn nodi'r nodweddion gwarchodedig sy'n gymwys i'w gwarchod o dan y Ddeddf fel a ganlyn: Oedran; Anabledd; Ailbennu Rhywedd; Priodas a Phartneriaeth Sifil; Beichiogrwydd a Mamolaeth; Hil; Crefydd neu Gred; Rhyw; Cyfeiriadedd Rhywiol.

Mae dyletswydd cydraddoldeb y sector cyhoeddus yn gosod gofyniad cyfreithiol rhagweithiol ar gyrff cyhoeddus i ystyried, wrth arfer eu swyddogaethau, yr angen i:

• ddileu gwahaniaethu, aflonyddu, erledigaeth, ac unrhyw ymddygiad arall sy'n anghyfreithlon o dan y Ddeddf;
• hyrwyddo cyfle cyfartal rhwng unigolion sy'n rhannu nodwedd warchodedig berthnasol ac unigolion nad ydynt yn ei rhannu;
• meithrin perthnasoedd da rhwng unigolion sy'n rhannu nodwedd warchodedig berthnasol ac unigolion nad ydynt yn ei rhannu.

Mae'r ddyletswydd cydraddoldeb yn berthnasol i'r holl nodweddion gwarchodedig ac eithrio Priodas a Phartneriaeth Sifil: dim ond y ddyletswydd i ystyried yr angen i ddileu gwahaniaethu sy’n berthnasol i’r nodwedd hon.

Mae cynnal asesiad o effaith ar gydraddoldeb yn cynnwys asesu'n systematig effeithiau tebygol neu wirioneddol polisïau ar bobl mewn perthynas â'r holl nodweddion gwarchodedig a nodir uchod.

Dylid cynnal asesiad o effaith ar gydraddoldeb ar unrhyw bolisi sy'n berthnasol i ddyletswydd cydraddoldeb y sector cyhoeddus.

CWBLHAWYD ASESIAD O'R EFFAITH AR GYDRADDOLDEB: Mai 2026