Polisi Trwyddedu Arfau Saethu a Ffrwydron
1. Datganiad Polisi
Egwyddor y polisi hwn yw sicrhau bod pob arf saethu, dryll a ffrwydron yn Nyfed a Phowys wedi’u trwyddedu yn unol â’r ddeddfwriaeth berthnasol a’r canllawiau statudol.
Diben y polisi hwn yw fel a ganlyn:
- Diogelu’r cyhoedd drwy drwyddedu arfau saethu a ffrwydron yn ddiogel ac yn briodol.
- Darparu gwasanaeth o ansawdd uchel i’r cyhoedd.
- Ymdrechu i ddarparu’r gwasanaeth gwerth gorau am arian i ddeiliaid tystysgrif Heddlu Dyfed-Powys.
- Trwy gyflawni eu dyletswyddau statudol yn rhagweithiol, mae Heddlu Dyfed-Powys mewn gwell sefyllfa i sicrhau nad yw’r bobl hynny sy’n anaddas, neu nad oes ganddynt hawl gyfreithiol fel arall, yn meddu ar arfau saethu, bwledi a chetris a ffrwydron.
Caiff pob cais sy’n dod i law ei drin yn ôl ei rinweddau ei hun. Yn ei swyddogaeth o ddydd i ddydd, mae Heddlu Dyfed-Powys yn cymhwyso egwyddorion Deddf Arfau Saethu 1968 ynghyd â’i diwygiadau cysylltiol. Mae hyn hefyd yn ystyried yr holl reolau arfau saethu cysylltiol, ynghyd â Rheoliadau Ffrwydron 2014, y canllawiau statudol ar drwyddedu arfau saethu ar gyfer prif swyddogion yr heddlu a chanllawiau’r Swyddfa Gartref ar gyfraith arfau saethu wrth benderfynu ar geisiadau.
Yn berthnasol (ond heb fod yn gyfyngedig) i’r canlynol: Pob categori o swyddogion a staff Heddlu Dyfed-Powys, boed yn weithwyr llawn amser, rhan amser, parhaol, gweithwyr am gyfnod penodol, gweithwyr dros dro (gan gynnwys staff asiantaeth, partneriaid a chontractwyr) neu staff ar secondiad a gwirfoddolwyr. Rhaid i swyddogion heddlu, staff a gwirfoddolwyr sy’n cyrchu a defnyddio asedau ac eiddo’r heddlu roi sylw dyledus i gynnwys y polisi hwn.
2. Cwmpas y Polisi
Mae’r polisi hwn yn berthnasol i unrhyw swyddog heddlu, neu aelod o staff yr heddlu yn Heddlu Dyfed-Powys sydd â chysylltiad â thrwyddedu arfau saethu neu ffrwydron.
Mae’r polisi hefyd yn berthnasol i’r aelodau hynny o’r cyhoedd sydd â thystysgrifau arfau saethu, drylliau neu ffrwydron yn ardal Heddlu Dyfed-Powys.
3. Pwerau a Pholisi/Gofynion Cyfreithiol
Wrth gymhwyso arferion da o ddydd i ddydd, cyfeirir at y canllawiau statudol ar drwyddedu arfau saethu ar gyfer prif swyddogion yr heddlu, canllawiau’r Swyddfa Gartref ar gyfraith trwyddedu arfau saethu, canllawiau arferion da gweithdrefnol gweinyddu trwyddedu arfau saethu a ffrwydron, ynghyd â’r Arferion Proffesiynol Awdurdodedig (APP).
Mewnol
- Polisi Diogelu Data
Allanol
- Deddf Arfau Saethu 1968 a’i diwygiadau
- Canllawiau ar Gyfraith Trwyddedu Arfau Saethu (Tachwedd 2022)
- Gorchymyn Arfau Saethu (Amrywio Ffioedd) 2025
- Deddf Arfau Ymosodol 2024
- Deddf Plismona a Throseddu 2017
- Cyhuddo (Canllawiau’r Cyfarwyddwr) – chweched argraffiad (Rhagfyr 2020)
- Deddf Cydraddoldeb 2010
- Deddf Diogelu Data 2018 a’r Rheoliad Cyffredinol ar Ddiogelu Data (GDPR y DU)
- Deddf Rhyddid Gwybodaeth 2020
- Canllawiau Statudol ar gyfer Prif Swyddogion yr Heddlu (2023)
4. Opsiynau a Chynlluniau Wrth Gefn
Perchennog yr heddlu yw’r Arbenigwr Trwyddedu Arfau Saethu a Ffrwydron, ond:
Y Prif Gwnstabl
Mae’r Prif Gwnstabl wedi dirprwyo ei awdurdod o dan Adran 55 o Ddeddf Arfau Saethu 1968 (fel y’i diwygiwyd) a Rheoliad 2(8) o’r Rheoliadau Ffrwydron i’r Dirprwy Brif Gwnstabl, y Prif Gwnstabl Cynorthwyol, y Cydlynydd Trwyddedu Arfau Saethu a Ffrwydron a’r Rheolwr Trwyddedu Arfau Saethu.
Prif Uwch-arolygydd Cyfiawnder Troseddol a’r Ddalfa
Cyfrifoldeb cyffredinol dros berfformiad strategol a gweithredol yr adran
Cyfrifoldeb dros archwilio ac adolygu penderfyniadau.
Awdurdod dirprwyedig gan y Prif Gwnstabl.
- Y Cydlynydd/Yr Arweinydd Trwyddedu Arfau Saethu a Ffrwydron
Mae Cydlynydd Trwyddedu Arfau Saethu a Ffrwydron yn gyfrifol, yn rhinwedd awdurdod dirprwyedig y Prif Gwnstabl, dros gyhoeddi ac adnewyddu tystysgrifau arfau saethu, drylliau a ffrwydron. Mae’r Cydlynydd/Arweinydd hefyd yn gyfrifol dros archwilio ceisiadau am dystysgrif risg uchel, a phenderfynu a ddylid eu cymeradwyo, eu gwrthod, neu eu dirymu (fel y pennir yn y Canllawiau Statudol 3.50)
Mae’r meysydd cyfrifoldeb eraill yn cynnwys fel a ganlyn:
- Gwneud penderfyniadau gan ddefnyddio’r model Gwneud Penderfyniadau Cenedlaethol
- darparu adroddiad chwarterol mewn perthynas ag archwilio
- Rheolwr Trwyddedu Arfau Saethu
Mae Rheolwr Trwyddedu Arfau Saethu a Ffrwydron yn gyfrifol, yn rhinwedd awdurdod dirprwyedig y Prif Gwnstabl, dros gyhoeddi ac adnewyddu tystysgrifau arfau saethu, drylliau a ffrwydron. Mae’r Cydlynydd/Arweinydd hefyd yn gyfrifol dros archwilio ceisiadau am dystysgrif, a phenderfynu a ddylid eu cymeradwyo, eu gwrthod, neu eu dirymu.
Mae’r meysydd cyfrifoldeb eraill yn cynnwys fel a ganlyn:
- Gwneud penderfyniadau gan ddefnyddio’r model Gwneud Penderfyniadau Cenedlaethol
- Pob swyddog heddlu ac aelod staff yr heddlu sy’n ymwneud â thrwyddedu arfau saethu a ffrwydron
Rhaid i bob swyddog heddlu ac aelod staff yr heddlu sy’n ymwneud â thrwyddedu arfau saethu a ffrwydron sicrhau ei bod wedi darllen a deall y polisi.
Mae’r egwyddorion canlynol yn y Cod Moeseg yn berthnasol i’r polisi hwn –
- Dewrder
- Parch ac empathi
- Gwasanaeth cyhoeddus
5. Gweithredu ac Adolygu
Adran Trwyddedu Arfau Saethu yr Adran Cyfiawnder Troseddol sy’n berchen ar y polisi hwn. Cynhelir y broses adolygu gan y Cydlynydd/Arweinydd Trwyddedu Arfau Saethu a Ffrwydron ar sail adolygiad bob pedair blynedd er mwyn sicrhau effeithiolrwydd parhaus y polisi, a chan ystyried unrhyw newidiadau i ddeddfwriaeth, canllawiau cenedlaethol ac arferion proffesiynol cymeradwy.
Caiff effeithiolrwydd y polisi ei fonitro’n rheolaidd ar ben y cyfnod adolygu, a chaiff unrhyw bryderon mawr eu codi fel y bo’n briodol.
Mesurir effeithiolrwydd y polisi drwy adolygu ffeiliau penderfyniadau’n rheolaidd. Mae Heddlu Dyfed-Powys hefyd yn destun archwiliadau (mewnol) TIAA ac arolygiadau Arolygiaeth Cwnstabliaeth a Gwasanaethau Tân ac Achub Ei Fawrhydi (HMICFRS). Yn ogystal, mae dirymu a gwrthod rhoi neu adnewyddu tystysgrifau yn destun craffu annibynnol gan Lys y Goron drwy’r broses apelio fel yr amlinellir yn Adran 44 o Ddeddf Arfau Saethu 1968. Mae mesur nifer yr ymholiadau a gyfeirir at y tîm Trwyddedu Arfau Saethu mewn perthynas â’r polisi yn caniatáu mesur ei effeithiolrwydd.
Os oes gennych unrhyw ymholiadau ynghylch y polisi hwn, ei gynnwys, neu ddogfennau canllaw cysylltiol – dylai unigolion gysylltu â’r canlynol:
- Cydlynydd/Arweinydd Trwyddedu Arfau Saethu a Ffrwydron Heddlu Dyfed-Powys.
Mae gwybodaeth am arfau saethu a gwneud cais am dystysgrif arf saethu, dryll a/neu ffrwydron hefyd ar gael ar wefan Heddlu Dyfed-Powys. Mae ffurflen gyswllt ar gael drwy’r wefan.
COD MOESEG - TYSTYSGRIF GYDYMFFURFIO
Mae'r polisi hwn wedi'i ddrafftio yn unol â'r Coed Moeseg ac fe'i hadolygwyd ar sail ei gynnwys a'r dystiolaeth ategol a bernir ei fod yn cydymffurfio â'r Cod hwnnw a'r egwyddorion sy'n sail iddo.
TYSTYSGRIF GYDYMFFURFIO'R DDEDDF HAWLIAU DYNOL
Mae'r polisi hwn wedi'i ddrafftio yn unol â'r Ddeddf Hawliau Dynol ac fe'i hadolygwyd ar sail ei gynnwys a'r dystiolaeth ategol a bernir ei fod yn cydymffurfio â'r Ddeddf honno a'r egwyddorion sy'n sail iddi.
ASESIAD O'R EFFAITH AR GYDRADDOLDEB
Mae adran 4 o Ddeddf Cydraddoldeb 2010 yn nodi'r nodweddion gwarchodedig sy'n gymwys i'w gwarchod o dan y Ddeddf fel a ganlyn: Oedran; Anabledd; Ailbennu Rhywedd; Priodas a Phartneriaeth Sifil; Beichiogrwydd a Mamolaeth; Hil; Crefydd neu Gred; Rhyw; Cyfeiriadedd Rhywiol.
Mae dyletswydd cydraddoldeb y sector cyhoeddus yn gosod gofyniad cyfreithiol rhagweithiol ar gyrff cyhoeddus i ystyried, wrth arfer eu swyddogaethau, yr angen i:
- ddileu gwahaniaethu, aflonyddu, erledigaeth, ac unrhyw ymddygiad arall sy'n anghyfreithlon o dan y Ddeddf;
- hyrwyddo cyfle cyfartal rhwng unigolion sy'n rhannu nodwedd warchodedig berthnasol ac unigolion nad ydynt yn ei rhannu;
- meithrin perthnasoedd da rhwng unigolion sy'n rhannu nodwedd warchodedig berthnasol ac unigolion nad ydynt yn ei rhannu.
Mae'r ddyletswydd cydraddoldeb yn berthnasol i'r holl nodweddion gwarchodedig ac eithrio Priodas a Phartneriaeth Sifil: dim ond y ddyletswydd i ystyried yr angen i ddileu gwahaniaethu sy’n berthnasol i’r nodwedd hon.
Mae cynnal asesiad o effaith ar gydraddoldeb yn cynnwys asesu'n systematig effeithiau tebygol neu wirioneddol polisïau ar bobl mewn perthynas â'r holl nodweddion gwarchodedig a nodir uchod.
Dylid cynnal asesiad o effaith ar gydraddoldeb ar unrhyw bolisi sy'n berthnasol i ddyletswydd cydraddoldeb y sector cyhoeddus.
CWBLHAWYD ASESIAD O'R EFFAITH AR GYDRADDOLDEB: Mawrth 2025