Polisi Ymddygiad Gwrthgymdeithasol

1. Datganiad polisi

Mae Heddlu Dyfed-Powys yn cydnabod ymddygiad gwrthgymdeithasol, a gall ofn o ymddygiad gwrthgymdeithasol effeithio’n sylweddol ar unigolion a chymunedau, gan arwain at drallod, niwed ac ansawdd bywyd is. Mae Heddlu Dyfed-Powys yn cydnabod bod ymyriadau cynnar a chamau a gymerir i darfu ar ymddygiad gwrthgymdeithasol yn flaenoriaeth allweddol, a byddant yn gwneud pob ymdrech i weithio gydag awdurdodau cyfrifol ac asiantaethau allanol perthnasol i leihau ymddygiad gwrthgymdeithasol a’r risgiau cysylltiedig, gan ddefnyddio dull datrys problemau i achosion o ymddygiad gwrthgymdeithasol mynych. 

• Diffiniad

Ymddygiad gwrthgymdeithasol

Mae Deddf Ymddygiad Gwrthgymdeithasol, Troseddu a Phlismona 2014 yn darparu diffiniad o ymddygiad gwrthgymdeithasol.

Mae adran 2 yn cyflwyno diffiniad o ymddygiad gwrthgymdeithasol fel a ganlyn:

1. Ymddygiad sydd wedi achosi, neu sy’n debygol o achosi aflonyddwch, braw neu drallod i unrhyw unigolyn
2. Ymddygiad sy’n gallu achosi niwsans neu annifyrrwch i unigolyn mewn perthynas â meddiannaeth yr unigolyn hwnnw o eiddo preswyl; neu
3. Ymddygiad sy’n gallu achosi niwsans neu annifyrrwch i unrhyw unigolyn

Categorïau o ymddygiad gwrthgymdeithasol

• Personol – yn cyfeirio at ymddygiad sy’n targedu unigolyn neu grŵp o bobl yn fwriadol, yn hytrach na’r gymuned
• Niwsans – yn cyfeirio at ymddygiad sy’n effeithio ar y gymuned ehangach, yn hytrach na dioddefwr unigol
• Amgylcheddol – yn cyfeirio at ymddygiad lle mae unigolion neu grwpiau’n effeithio ar eu hamgylchedd ehangach

**Er bod ymddygiad(au) gwrthgymdeithasol yn aml yn perthyn i fwy nag un categori o ymddygiad gwrthgymdeithasol

Diben Polisi Ymddygiad Gwrthgymdeithasol Heddlu Dyfed-Powys yw i wella ansawdd, effeithiolrwydd a chysondeb ymateb Heddlu Dyfed-Powys i ymddygiad gwrthgymdeithasol a throseddau sy’n gysylltiedig ag ymddygiad gwrthgymdeithasol. Cyflawnir hyn drwy wneud y canlynol:

• Sicrhau bod pob gweithiwr priodol sy’n wynebu’r cyhoedd yn Heddlu Dyfed-Powys wedi’i hyfforddi’n ddigonol i adnabod ymddygiad gwrthgymdeithasol a throseddau sy’n gysylltiedig ag ymddygiad gwrthgymdeithasol ar y pwynt cyswllt cyntaf
• Bydd pob swyddog, aelod staff a gwirfoddolwr yn deall ac yn gallu cael mynediad at y weithdrefn ymddygiad gwrthgymdeithasol er mwyn cyflawni eu cyfrifoldebau wrth ymdrin ag achosion o ymddygiad gwrthgymdeithasol er mwyn lleihau’r risg o niwed i ddioddefwyr
• Cynnal ymchwiliadau risg ymddygiad gwrthgymdeithasol (neu ddull plismona sy’n canolbwyntio ar broblem pan fo’n briodol) i gofnodi datrys problemau a deall yr opsiynau sydd ar gael i swyddogion, staff a gwirfoddolwyr i ymdrin ag ymddygiad gwrthgymdeithasol
• Darparu ymateb i adroddiadau troseddau ymddygiad gwrthgymdeithasol neu droseddau sy’n gysylltiedig ag ymddygiad gwrthgymdeithasol sy’n rhoi ystyriaeth ddyledus i risg barhaus trwy asesu risg ymddygiad gwrthgymdeithasol wrth ystyried amgylchiadau ac anghenion y dioddefwr
• Defnyddio deddfwriaeth ac offer eraill i gynorthwyo datblygu dull effeithiol o atal a rheoli ymddygiad gwrthgymdeithasol
• Cydnabod y perygl o niwed gan ymddygiad gwrthgymdeithasol ar unigolion, teuluoedd a’r gymuned ehangach, ac ymateb i ddigwyddiadau i amddiffyn unrhyw un y canfyddir ei fod mewn perygl o niwed
• Sicrhau bod troseddwyr yn cael eu dwyn i gyfrif am eu gweithredoedd, yn ogystal â’u cynorthwyo i newid eu hymddygiad, gan sicrhau, lle bo modd, bod ganddynt fynediad at y cymorth perthnasol
• Gweithio gyda’n partneriaid i ddatrys problemau, cyflawni atebion cynaliadwy, a darparu cymorth a gwarchodaeth effeithiol i ddioddefwyr a chymunedau

Mae Heddlu Dyfed-Powys wedi cofrestru ar gyfer yr Addewid Cymorth Ymddygiad Gwrthgymdeithasol, a bydd yn cefnogi ac yn hyrwyddo’r defnydd o’r broses adolygu achosion o ymddygiad gwrthgymdeithasol.

 

2. Cwmpas y polisi

Bydd y polisi hwn ar gael i bob swyddog, aelod o staff a gwirfoddolwr ei ddilyn wrth gyflawni eu dyletswyddau, a bydd canllawiau gweithdrefn penodol yn cael eu darparu i swyddogion, staff a gwirfoddolwyr. Mae’r polisi’n amlinellu sut y bydd Heddlu Dyfed-Powys yn ymdrin ag ymddygiad gwrthgymdeithasol a throseddau sy’n gysylltiedig ag ymddygiad gwrthgymdeithasol (byddwn yn glynu wrth y safonau cenedlaethol cofnodi troseddau trwy gofnodi troseddau’n gywir) a dylai gael ei ddefnyddio gan bob swyddog heddlu a staff yr heddlu, gan gynnwys gwirfoddolwyr yr heddlu sy’n ymchwilio i ymddygiad gwrthgymdeithasol neu’n cael cwynion am ymddygiad o’r fath.

Gellir atgyfeirio dioddefwyr o ymddygiad gwrthgymdeithasol at Gymorth i Ddioddefwyr ar gyfer achosion sydd wedi arwain at radd asesu risg o ymddygiad gwrthgymdeithasol canolig neu uchel. Mae hyn yn cael ei hwyluso pan fydd asesu risg o ymddygiad gwrthgymdeithasol wedi’i gwblhau, a gwneir atgyfeiriad pan fydd dioddefwr yn cydsynio i’r gwasanaeth.

Yn berthnasol (ond heb fod yn gyfyngedig) i’r canlynol: Pob categori o swyddogion a staff Heddlu Dyfed-Powys, boed yn weithwyr amser llawn, rhan-amser, parhaol, am gyfnod penodol neu dros dro (gan gynnwys staff asiantaeth, partneriaid a chontractwyr), a staff ar secondiad a gwirfoddolwyr. Rhaid i swyddogion heddlu, staff a gwirfoddolwyr sy’n cyrchu a defnyddio asedau ac eiddo’r heddlu roi sylw dyledus i gynnwys y polisi hwn.

 

3.  Pwerau a pholisi / gofynion cyfreithiol

Mae’r polisi hwn wedi’i gwmpasu gan nifer o bolisïau / gweithdrefnau mewnol ategol.

• Polisi graddio ymateb a gweithredu Heddlu Dyfed-Powys
• Safonau cenedlaethol ar gyfer cofnodi digwyddiadau
• Polisi cofnodi ac ymchwilio i droseddau a digwyddiadau Heddlu Dyfed-Powys
• Gweithdrefn ymddygiad gwrthgymdeithasol Heddlu Dyfed-Powys

 

  Mae’r polisi hefyd yn ystyried y gofynion o dan y ddeddfwriaeth ganlynol:

• Deddf Ymddygiad Gwrthgymdeithasol, Troseddu a Phlismona 2014
• Deddf Cydraddoldeb 2010
• Deddf Hawliau Dynol 1998
• Y Rheoliad Cyffredinol ar Ddiogelu Data y DU (GDPR y DU)
• Deddf Diogelu Data 2018
• Deddf Rhyddid Gwybodaeth 2000
• Deddf Iechyd a Diogelwch yn y Gwaith ac ati 1974
• Deddf Trosedd ac Anhrefn 1998
• Deddf y Trefn Gyhoeddus 1986 (adrannau 4, 4a a 5)

 

4.  Dewisiadau a chynlluniau wrth gefn

Cyflawni tactegol

Mae Comander yr Uned Reoli Sylfaenol a’r Prif Arolygydd

yn gyfrifol am y canlynol:

• Sicrhau bod eu staff yn deall, yn rhoi gweithdrefnau perthnasol ar waith, ac yn cydymffurfio â’r polisi hwn
• Nodi swyddogion addas i ymgymryd ag unrhyw hyfforddiant arbenigol a chyflawni dyletswyddau sy’n ofynnol

 

Bydd y Pennaeth Cyswllt a Rheoli Digwyddiadau yn gyfrifol am y canlynol:

• Sicrhau bod y staff o fewn Canolfan Gyfathrebu’r Heddlu yn deall, gweithredu ac yn cydymffurfio â’r polisi hwn
• Sefydlu hyfforddiant addas sy’n ymgorffori anghenion y rhai sy’n ymwneud â chyswllt cychwynnol â dioddefwyr

Bydd gan y prif arolygydd sy’n arwain y Ganolfan Atal Troseddau Ganolog gyfrifoldeb am y canlynol:

• Sicrhau bod eu staff yn deall, gweithredu ac yn cydymffurfio â’r polisi hwn
• Goruchwyliaeth weithredol

Bydd gan Ringyll y Ganolfan Atal Troseddau Ganolog gyfrifoldeb am y canlynol:

• Rheoli ymgynghorwyr adrannol y gwasanaethau hyfforddi ac ymgynghori ymddygiad gwrthgymdeithasol

Bydd arweinydd yr heddlu ar ymddygiad gwrthgymdeithasol yn gyfrifol am y canlynol:

• Sicrhau bod cydymffurfedd yn cael ei fonitro
• Datblygu polisïau a gweithdrefnau
• Sicrhau bod trefniadau amlasiantaeth yn cael eu cynnal gan gynnwys atgyfeiriadau at gymorth i ddioddefwyr
• Nodi meysydd lle gellir dysgu gwersi a rhannu arferion da gyda thimau plismona ac atal bro

 

Rhaid i swyddogion, staff a gwirfoddolwyr sicrhau eu bod yn dilyn y polisi hwn a’r weithdrefn gysylltiedig.

 

Cyflawni gweithredol

Bydd gan y timau plismona ac atal bro gyfrifoldeb am y canlynol:

• Sicrhau bod pob cynllun datrys problemau ymddygiad gwrthgymdeithasol yn nodi’r broblem yn llawn, yn cynnwys digon o fanylion wedi’u cofnodi yn unol â gweithdrefn yr heddlu
• Sicrhau bod asesiadau risg priodol yn cael eu cwblhau yn unol ag amserlenni’r heddlu i ganfod anghenion y dioddefwr
• Sicrhau bod y dioddefwr yn cael yr wybodaeth ddiweddaraf erbyn yr amseroedd a thrwy’r dulliau cyswllt y cytunwyd arnynt (ffôn / neges destun / e-bost)

Bydd gan ringyll y timau plismona ac atal bro gyfrifoldeb am y canlynol:

• Sicrhau bod ymddygiad gwrthgymdeithasol yr adroddir amdano neu a ganfyddir yn cael ei gofnodi yn unol â gweithdrefn yr heddlu
• Sicrhau bod timau’n defnyddio model oSARA yn effeithiol ym mhob cofnod o ymddygiad gwrthgymdeithasol
• Sicrhau goruchwyliaeth reolaidd o bob cofnod o ymddygiad gwrthgymdeithasol gan sicrhau bod swyddog yr achos yn cyflawni ei gyfrifoldebau

Mae gan Swyddogion Cefnogi Cymunedol yr Heddlu (SCCHau) ar gyfer ymddygiad gwrthgymdeithasol (a reolir gan y Ganolfan Atal Troseddau Ganolog) gyfrifoldeb am y canlynol:

• Sicrhau bod pob cofnod o ymddygiad gwrthgymdeithasol yn cydymffurfio
• Sicrhau bod timau’n defnyddio model oSARA yn effeithiol ym mhob ymchwiliad risg o ymddygiad gwrthgymdeithasol
• Sicrhau goruchwyliaeth reolaidd o bob cofnod o ymddygiad gwrthgymdeithasol gan sicrhau bod swyddog yr achos yn cyflawni ei gyfrifoldebau
• Sicrhau bod arweiniad a chymorth yn cael eu ceisio cyn gynted â phosibl pan na fydd sicrwydd ar sut i symud ymlaen ag unrhyw dasgau neu heriau

 

Bydd arolygydd Uned Reoli Sylfaenol y timau plismona ac atal bro yn gyfrifol am y canlynol:

• Sicrhau bod ymddygiad gwrthgymdeithasol yr adroddir amdano neu a ganfyddir yn cael ei gofnodi yn unol â gweithdrefn yr heddlu
• Sicrhau bod rhingylliaid y timau plismona ac atal bro yn rheoli pob ymchwiliad risg o ymddygiad gwrthgymdeithasol wrth ganolbwyntio ar ddatrys problemau ac mewn modd amserol
• Darparu diweddariadau misol ar bob ymchwiliad risg o ymddygiad gwrthgymdeithasol

 

Adrodd

Mae pedair ffordd o roi gwybod am ymddygiad gwrthgymdeithasol a throseddau sy’n gysylltiedig ag ymddygiad gwrthgymdeithasol i Heddlu Dyfed-Powys:

• Ffonio 999 / 101 i gysylltu â Chanolfan Gyfathrebu’r Heddlu
• Adroddiadau ar-lein drwy’r Hafan Ar-lein Unigol
• Adrodd i’r Swyddog Ymholiadau Cyhoeddus yn yr orsaf heddlu
• Adrodd i swyddogion rheng flaen ar batrôl

*Gall adroddiadau gael eu gwneud yn uniongyrchol gan ddioddefwyr, neu ar ran dioddefwyr trwy drydydd parti.

Dylai adroddiadau sy’n gofyn am gamau diogelu ar unwaith gael eu trin gan y swyddogion sy’n ymateb, a nhw fydd yn darparu’r ymateb diogelu cychwynnol. Bydd pob adroddiad yn ystyried defnyddio asesiad THRIVE (Bygythiad, Niwed, Risg, Ymchwiliad, Bregusrwydd, Ymgysylltu, Diogelu i ganfod lefel yr ymateb y mae ei hangen.

 

5.  Gweithredu ac adolygu

Bydd y polisi hwn a’r ddogfen weithdrefn gysylltiedig yn cael eu monitro i sicrhau eu bod yn parhau i fod yn berthnasol ac yn effeithiol, gan ystyried heriau i’r polisi ac unrhyw newidiadau i ddeddfwriaeth a chanllawiau cenedlaethol.

Bydd monitro cydymffurfedd yn cynnwys gwerthuso adborth gan ddioddefwyr / tystion drwy arolygon boddhad.  Bydd craffu ar adroddiadau risg uchel ac adolygiadau o reoli achosion parhaus o fewn ymchwiliadau risg ymddygiad gwrthgymdeithasol, a dull plismona sy’n canolbwyntio ar y broblem.  Anogwch ymarferwyr i ddefnyddio’r Llyfrgell Dysgu Gwersi i rannu arferion da a chofnodi dysgu.

Bydd yr adrodd yn digwydd yn fewnol – i gyfarfod strategol y timau plismona ac atal bro, a’r Bwrdd Plismona Gweithredol.

 

COD MOESEG - TYSTYSGRIF GYDYMFFURFIO

Mae'r polisi hwn wedi'i ddrafftio yn unol â'r Coed Moeseg ac fe'i hadolygwyd ar sail ei gynnwys a'r dystiolaeth ategol a bernir ei fod yn cydymffurfio â'r Cod hwnnw a'r egwyddorion sy'n sail iddo.

 

TYSTYSGRIF GYDYMFFURFIO'R DDEDDF HAWLIAU DYNOL

Mae'r polisi hwn wedi'i ddrafftio yn unol â'r Ddeddf Hawliau Dynol ac fe'i hadolygwyd ar sail ei gynnwys a'r dystiolaeth ategol a bernir ei fod yn cydymffurfio â'r Ddeddf honno a'r egwyddorion sy'n sail iddi.

 

ASESIAD O'R EFFAITH AR GYDRADDOLDEB

Mae adran 4 o Ddeddf Cydraddoldeb 2010 yn nodi'r nodweddion gwarchodedig sy'n gymwys i'w gwarchod o dan y Ddeddf fel a ganlyn: Oedran; Anabledd; Ailbennu Rhywedd; Priodas a Phartneriaeth Sifil; Beichiogrwydd a Mamolaeth; Hil; Crefydd neu Gred; Rhyw; Cyfeiriadedd Rhywiol.

Mae dyletswydd cydraddoldeb y sector cyhoeddus yn gosod gofyniad cyfreithiol rhagweithiol ar gyrff cyhoeddus i ystyried, wrth arfer eu swyddogaethau, yr angen i:

• ddileu gwahaniaethu, aflonyddu, erledigaeth, ac unrhyw ymddygiad arall sy'n anghyfreithlon o dan y Ddeddf;
• hyrwyddo cyfle cyfartal rhwng unigolion sy'n rhannu nodwedd warchodedig berthnasol ac unigolion nad ydynt yn ei rhannu;
• meithrin perthnasoedd da rhwng unigolion sy'n rhannu nodwedd warchodedig berthnasol ac unigolion nad ydynt yn ei rhannu.

Mae'r ddyletswydd cydraddoldeb yn berthnasol i'r holl nodweddion gwarchodedig ac eithrio Priodas a Phartneriaeth Sifil: dim ond y ddyletswydd i ystyried yr angen i ddileu gwahaniaethu sy’n berthnasol i’r nodwedd hon.

Mae cynnal asesiad o effaith ar gydraddoldeb yn cynnwys asesu'n systematig effeithiau tebygol neu wirioneddol polisïau ar bobl mewn perthynas â'r holl nodweddion gwarchodedig a nodir uchod.

Dylid cynnal asesiad o effaith ar gydraddoldeb ar unrhyw bolisi sy'n berthnasol i ddyletswydd cydraddoldeb y sector cyhoeddus.

CWBLHAWYD ASESIAD O'R EFFAITH AR GYDRADDOLDEB: Mawrth 2025