Cynllun ildio newydd ar gyfer cadw arfau peryglus oddi ar y strydoedd yn cychwyn

Mae mesurau ar gyfer cadw arfau peryglus oddi ar y strydoedd gam ymhellach heddiw (dydd Iau 10 Rhagfyr) wrth i gynllun ildio gychwyn o dan waharddiadau a gyflwynwyd yn y Ddeddf Arfau Ymosodol.

Mae’r cynllun ildio’n nodi datblygiad pwysig yn ymrwymiad y Llywodraeth tuag at fynd i’r afael â thrais difrifol a chryfhau pwerau’r heddlu ar gyfer gweithredu yn ei erbyn.  

O dan y cynllun, gellir ildio arfau tramgwyddus a fydd wedi’u gwahardd cyn hir, yn ogystal â reifflau tanio cyflym, sy’n tanio ar raddfa sy’n agosach at reifflau lled-awtomatig, i’r heddlu. Bydd modd i berchnogion cyfreithlon hawlio iawndal am yr eitemau yn y rhan fwyaf o achosion. 

Mae hyn yn dilyn y Ddeddf Arfau Tramgwyddus, sy’n gwahardd meddu ar arfau tramgwyddus a pheryglus yn breifat. Mae’r rhestr arfau’n cynnwys cyllyll sombi, cyllyll seiclon, dyrnau haearn, cyllyll seren farwol, cyllyll clec, cyllyll disgyrchiant, batonau, cyllyll wedi’u cuddio, dagrau gwthio ac arfau eraill tramgwyddus. Yr oedd eisoes yn anghyfreithlon meddu ar gyllell neu arf bygythiol yn gyhoeddus.

Dywedodd y Gweinidog Trosedd a Phlismona, Kit Malthouse:

“Yr wyf wedi ymrwymo i sicrhau bod ein strydoedd yn ddiogel rhag troseddau treisgar.

“Yr ydym yn gwahardd perchnogaeth ar arfau peryglus lle mae llawer o botensial i achosi niwed – mae pob eitem sy’n cael ei hildio’n un eitem sy’n methu â syrthio i ddwylo troseddwyr rhagor.

“Prif flaenoriaeth y Llywodraeth bob amser yw cadw’r cyhoedd yn ddiogel, ac rydym yn sicrhau bod ein cyfreithiau a phwerau’r heddlu’n cyflenwi’r ymrwymiadau hyn.”  

Bydd y cynllun yn rhedeg am 3 mis o 10 Rhagfyr 2020 tan 9 Mawrth 2021. Bydd modd i berchnogion cyfreithlon hawlio iawndal os yw gwerth yr hawliad yn fwy na £30. Gellir cyflwyno hawliadau i’r heddlu gan ddefnyddio ffurflen heddlu, sydd ar gael ar gov.uk. Mae’r cynllun hwn yn ychwanegol i’r amnestau cyllyll sy’n cael eu cynnal gan heddluoedd o bryd i’w gilydd. 

Dywedodd arweinydd Cyngor Cenedlaethol yr Heddlu ar droseddau cyllyll, y Dirprwy Gomisiynydd Cynorthwyol Graham McNulty:

"Mae mynd i’r afael â throseddau cyllyll a lleihau trais yn un o brif flaenoriaethau’r heddlu. Bydd y cynllun ildio’n ein galluogi i gael gwared ag arfau peryglus o’r strydoedd ac yn ein cynorthwyo i gadw’n cymunedau’n ddiogel. 

“Mae pob arf y ceir gwared ohono o bosibl yn fywyd sydd wedi’i arbed, ac rwy’n annog pobl i’n helpu i wneud ein strydoedd yn fwy diogel.”

Mae’r Ddeddf Arfau Ymosodol yn rhan o ymrwymiad ehangach y Llywodraeth i leihau troseddau treisgar difrifol, a darparu cymdogaethau a strydoedd mwy diogel i bawb. Mae hyn yn cynnwys: 

• cyflwyno Gorchmynion Atal Cyllyll, sydd wedi’u bwriadu i fod yn ataliol, gan helpu pobl ifainc sydd mewn perygl o gael eu hudo i gyflawni troseddau cyllyll i newid eu hymddygiad;
• ei gwneud hi’n anghyfreithlon anfon cynnyrch â llafn sy’n cael eu gwerthu ar-lein heb fesurau mewn grym ar gyfer sicrhau nad ydynt yn cael eu cyflwyno i rywun sy’n iau na 18 oed;
• newid y diffiniad cyfreithiol ar gyfer bygwth rhywun ag arf bygythiol er mwyn gwneud erlyniadau’n haws;
• gwahardd gwerthu a dosbarthu cynnyrch cyrydol i bobl dan 18 oed a’i gwneud hi’n drosedd meddu ar sylwedd cyrydol mewn man cyhoeddus.

Mae’r Llywodraeth hefyd yn rhoi hwb i niferoedd swyddogion heddlu drwy gyflwyno 20,000 o swyddogion ychwanegol. Mae 6,000 o swyddogion eisoes wedi’u recriwtio. Bydd cyfreithiau newydd hefyd yn ei gwneud hi’n haws i’r heddlu ddefnyddio pwerau stopio a chwilio ar gyfer y rhai sydd wedi’u heuogfarnu o droseddau cyllyll yn y gorffennol.

Mae'r cynllun ildio llawn yn gymwys yng Nghymru a Lloegr ac mae'n ymwneud â chyllyll penodol ac arfau ymosodol eraill, yn ogystal â reifflau tanio cyflym, eu cyfarpar ategol a'u stociau tanio. Dim ond mewn perthynas ag arfau tanio, eu cyfarpar ategol a'u stociau tanio y mae'r cynllun yn berthnasol yn yr Alban a Gogledd Iwerddon.

Mae canllawiau ar gael ar gov.uk sy'n cynnwys rhestr o'r eitemau dan sylw, a chanllawiau ar sut i deithio gydag arfau a'u hildio yn ddiogel, ynghyd â lefelau iawndal.