Cau y bar cyhoeddiad
Rhybudd
Hysbysiad
Rydym yn ymwybodol o broblem sy'n effeithio ar y chwiliwr cyfeiriadau ar rai ffurflenni. Mae hyn yn gysylltiedig â phroblem gyda gwasanaeth allanol, a allai olygu na allwch gwblhau eich adroddiad neu gais ar hyn o bryd. Rydym yn monitro'r sefyllfa'n agos a byddwn yn rhoi diweddariadau cyn gynted â phosibl. Rhowch gynnig arall arni yn nes ymlaen. Ymddiheurwn am unrhyw anghyfleustra.
Swyddogion Cefnogi Cymunedol yr Heddlu – wrth galon ein cymunedau
Cynnwys y prif erthygl
Nhw yw’r wyneb cyfarwydd mewn gwisg du a glas, a phresenoldeb gweledol yr Heddlu sy’n tawelu’r meddwl ar draws Cymru ers 2003. Yr wythnos yma, byddwn yn eich cyflwyno i rai ohonynt, ac yn rhoi mewnwelediad i’r gwaith amrywiol maent yn ei wneud wrth galon ein cymunedau i wneud nhw’n lefydd gwell a mwy diogel.
Yn Heddlu Dyfed-Powys yn unig, ac mi fydd yr un peth yn wir yn yr heddluoedd arall, mae SCCH wedi derbyn canmoliaeth gan y Prif Gwnstabl am ystod o weithgaredd yn cynnwys: ymgysylltu ȃ’r cyhoedd, delio ȃ ymdrechion hunan laddiad, caethiwo rhai dan amheuaeth, rhoi cymorth achub bywyd ayyb. Maent hefyd yn cael eu cydnabod yng Ngwobrau Blynyddol y Llu am eu ymddygiad ysbrydoledig, dewrder a thosturi. Yng ngwobrau llynedd, enilloddd 14 o SCCH mewn nifer o gategoriau: y Wobr Dewrder, Gwobr Datrys Problemau, Tȋm y Flwyddyn, a’r wobr #WeCare sy’n cael ei bleidleisio amdano gan y cyhoedd.
Maent yn lleihau’r ofn o drosedd, yn cadw pobl yn ddiogel rhag niwed ac yn cynyddu ymddiriedaeth a hyder y gymuned trwy weithio gyda’r gymuned leol i daclo materion sy’n achosi pryder lleol.
Mae SCCH yn hanfodol I lwyddiant plismona bro ac yn ddolen rhwng cymunedau lleol a’r heddlu. Mae’n yrfa sy’n chwarae rȏl ganolog yn y cymunedau hynny, ac yn gallu gwneud gwahaniaeth go iawn – ac i’r rhai mwyaf bregus.
Mae hyn wedi bod yn amlwg yn y rhan bwysig meant wedi chwarae yn ystod yr argyfwng iechyd, Coronafeirws. Maent wedi darparu yn gyson ymgysylltu positif ȃ chymunedau, defnyddio cynlluniau heddlu gogwydd problem i fynd i’r afael ȃ rheoli’r cyfnodau aros adref/ teithio hanfodol o’r pandemig. Maent hefyd wedi mynd i’r afael ȃ phryderon cymunedol trwy batrolau wedi eu targedu ar y cyd ȃ phartneriaid. Fe wnaeth y lluoedd yng Nghymru hefyd roi pwerau ychwanegol i SCCH i orfodi rheoliadau a rhoi hysbysiadau cosb benodedig mewn amgylchiadau eithriadol.
Mae’n wahanol i fod yn Heddwas gwarantedig, gan nad oes ganddynt y pŵer i arestio, ond maent yn gallu caethiwo pobl pan fod angen, ac mae ganddynt bwerau dynodedig ynghylch ymddygiad gwrthgymdeithasol, tybaco a alcohol, a hysbysiadau cosb benodedig er engraifft. Mae’r rȏl yn cefnogi heddweision mewn amrywiaeth eang o senarios ac maent wedi cymryd ymlaen nifer o rolau arbenigol fel datrys problemau a seibrdroseddu.
Dywedodd Y Dirprwy Weinidog a Prif Chwip, Jane Hutt: “Mae Llywodraeth Cymru wedi darparu cyllid ar gyfer Swyddogion Cefnogi Cymunedol yr Heddlu ar draws Cymru ers 2011, ac yn y gyllideb diweddar fe wnaethom gadarnhau ein hymrwymiad ar gyfer 2021-22.
“Mae SCCH yn rhoi presenoldeb heddlu gweledol ar lefel lleol, yn tawelu meddwl y cyhoedd, yn deall anghenion lleol, yn pontio’r bwlch rhwng cymunedau a heddluoedd, ac yn helpu adeiladu Cymru mwy diogel a chynhwysol.
“Maent wedi gwneud gwahaniaeth anferth ar draws Cymru yn ystod yr ymateb i pandemig Covid-19 trwy helpu I daclo pryderon lleol a chefnogi’r rhai mwyaf bregus yn ein cymunedau. Rwyf eisiau cymeradwyo a dathlu’r gwaith maent wedi ei wneud.”
Ychwanegodd y Comisiynydd Alun Michael, Arweinydd Cymru dros Gomisiynwyr Heddlu a Throsedd ar SCCH: “Mae rȏl y SCCH yn cael ei werthfawrogi’n aruthrol gan gymunedau ym mhob cwr o Gymru, ac yn hanfodol yn y modd mae’r pedwar heddlu yng Nghymru yn cynnal plismona bro trwy gyfnod lle mae Llymder wedi arwain rhai heddluoedd yn Lloegr I symud I ffwrdd o ran o blismona yr ydym ni’n ystyried yn anhepgor. Mae’n rȏl sy’n cael ei werthfawrogi ynddo’i hun – tra fod swyddogion gwarantedig yn aml yn cael eu defnyddio I ymateb I heriau a digwyddiadau sy’n aml yn ddybryd ac yn arwyddocaol, pwrpas y SCCH yw I fod yna yn y gymuned bob amser – ac mae’n gweithio. Mae eu rȏl yn driphlyg: cyfathrebu trwy siarad ȃ cymunedau a gwrando I’r hyn mae’r cyhoedd yn ei ddweud, datrys problemau trwy weithio drwy materion bob dydd sy’n achosi pryder yn y gymuned, rhoi’r grym I gymunedau I helpu bobl leol I wella ansawdd bywyd lleol. Mae cefnogaeth Llywodraeth Cymru yn golygu fod gennym dwbl y nifer o SCCH yn heddluoedd Lloegr ac mae hynny yn atgyfnerthu’r tȋm plismona cyfan yn eu rȏl o helpu ein cymunedau I fod yn gryf, diogel a hyderus. Ac mae’r storiau unigol o’r gwaith mae SCCH yn gwneud yn wirioneddol ysbrydoledig – gan ategu y gwaith gwych mae ein swyddogion a gweddill staff yr heddlu yn gwneud yng Nghymru.”
Dywedodd Prif Gwnstabl Dros Dro Claire Parmenter, Arweinydd Plismona ar Swyddogion Cefnogi Cymunedol ar draws Cymru: “Mae SCCH yn chwarae rȏl hanfodol yn ein cymunedau, ac rwy’n gwybod pa mor werthfawr maent a’r gwaith gwych maent yn ei wneud I atal trosedd a chysuro ein cymunedau ar draws Cymru. Mae’r pedwar llu yng Nghymru yn cael eu cefnogi gan Lywodraeth Cymru sy’n aiannu cyfran o SCCH dros Gymru gyfan. Mae hyn yn cynorthwyo i gynnal yr adnodd pwysig yma, mewn cyfnod lle fod gan Heddluoedd nifer o ofynion cyllid sy’n cystadlu a’u gilydd. Rydym yn gwerthfawrogi ac yn parchu eu gwaith, ac yn cydnabod eu hymrwymiad wrth I ni gyd weithio gyda’n gilydd I leihau niwed a throsedd yng Nghymru. Rwy’n edrych ymlaen I glywed straeon rai o’n SCCH ymroddedig a phroffesiynol yr wythnos yma – efallai fydd pobl yn synnu ar yr ehangder ac amrywiaeth o’u gwaith a’u heffaith arwyddocaol ar ein cymunedau.”
Yn gyntaf, dyma gyflwyno ddau SCCH o Heddlu Dyfed-Powys – SCCH Joshua Chapman a SCCH Lowri Evans.
Cwrdd â'n SCCH
Mae Josh yn Swyddog Ymgysylltu ȃ’r Gymuned o fewn Tȋm Plismona Bro Llanelli Gwledig. Cafodd y rȏl arbenigol yma ei greu llynedd ar ol I Heddlu Dyfed-Powys gynnal adolygiad o strwythurau Timoedd Plismona Bro.
Dywedodd Josh: “Yr hyn dwi’n ei fwynhau mwyaf am y swydd, yw’r ffaith nad ydych byth yn gwybod beth rydych yn mynd I fod yn delio ȃ. Mae bob dydd a bob digwyddiad rydym yn delio ȃ yn wahanol. Rwyf hefyd yn mwynhau adeiladu perthnasoedd gweithio da a ymddiriedaeth gyda’r aelodau mwyaf bregus o’r gymuned rwy’n gwasanaethu, sef y rhai dwi’n teimlo na fyddai ganddynt lais hebddo ni.”
Yn ei rȏl mae’n meddwl am sut I ddefnyddio ei sgiliau ymgysylltu yn ddyddiol i gyrraedd ei gynulleidfa yn y modd mwyaf effeithiol a buddiol I nhw. Ac ers y pandemig maent wedi gorfod gwneud pethau ychydig yn wahanol. Ar gyfer wythnos Ymwybyddiaeth Trosedd Casineb, penderfynnodd Josh gynhyrchu fideo wedi ei dargedu at eu cymuned Llanelli Wledig trwy gyfrif Twitter y tȋm. roedd gan y cyfrif dros 1000 o ddilynwyr lleol, ac roedd fideos wedi bod yn llwyddiannus I rannu gwybodaeth a chodi ymwybyddiaeth yn flaenorol. Fe wnaeth i weddill y tȋm gymryd rhan I gyfathrebu’r neges bwysig o ddweud na I drosedd casineb a gweithio gyda’u gilydd i wneud y gymuned yn fwy cynhwysol a diogel, gan ei fod yn ymwybodol fod y rhan fwyaf ohonynt yn wynebau cyfarwydd i’r gynulleidfa. Ond fe wnaeth hefyd gydnabod yr amrywiaeth yn ei gymuned a’u gofynion ieithyddol – felly er mwyn cyrraedd cymaint a phosib o bobl fe ddefnyddiodd Cymraeg, Saesneg, Pwyleg a Iaith Arwyddion Prydain yn y fideo. Byddai hyn yn annog nhw I fedru riportio troseddau a digwyddiadau casineb yn hyderus i’r tȋm, yn y modd roeddynt fwyaf cyffyrddus i gyfathrebu. Mae’r fideo wedi cael ei wylio tua 2000 o weithiau – ond yn bwysicach mae e wedi galluogi dechrau sgwrs yn y gymuned ynghylch y mater anodd, brawychus yma, a gwneud nhw’n ymwybodol fod riportio yn gwneud gwhaniaeth – I nhw, eu ffrindiau a’u bywydau.
Roedd Josh wrth ei fodd pan gwblhaodd yn llwyddiannus cymhwyster lefel 1 Iaith Arwyddion Prydain – a hynny mewn 12 diwrnod yn unig. Mae e ar hyn o bryd yn gweithio’r eiddgar ar gwblhau cymhwyster lefel 2.
Gan adlewyrchu, dywedodd: “Tra’n gweithio yng ngorsaf Heddlu Llwynhendy un diwrnod, fe wnaeth teulu byddar ddod i’r orsaf. Roeddynt angen siarad ȃ SCCH I riportio troseddau, ond hefyd eisiau cyngor am Covid. Roeddwn yn falch iawn I fedru defnyddio fy sgiliau Iaith Arwyddion Prydenig I wneud iddynt deimlo’n gyffyrddus, tra’n sgwrsio gyda nhw I gael y wybodaeth a chynnig cyngor. Mae’n bwysig iawn I fi bod y gymuned fyddar yn cael yr un cyfleoedd a gweddill y gymuned o ran rhwyddineb cysylltu ȃ’r heddlu. Er mwyn cynnal fy hyder ac adeiladu ar fy sgiliau, ers hynny rwyf wedi cael nifer o sgyrsiau gyda aelodau byddar o’r gymuned yn ardal Llanelli wledig, ac rydwyf bob amser yn chwilio am gyfleoedd I adeiladu’r bond ymhellach rhwng y gymuned fyddar a’r heddlu yn fy mro. Rwy’n edrych ymlaen I fynd I Glwb Byddar Llanelli pan fydd cyfyngiadau Coronafeirws yn caniatau.”
Un o’r pethau mae e fwyaf balch ohono ers fod yn SCCH oedd cynrychioli’r heddlu ym Mhencampwriaeth Plismona Cenedlaethol Achub Bywydau fis Mehefin 2019.
“Cafodd y sgiliau hanfodol cymorth cyntaf roeddwn wedi dysgu fel rhan o’m rȏl, eu profi i’r eithaf fel rhan o’r tȋm cymysg I Heddlu Dyfed-Powys yn y Pencampwriaeth. Roedd y safon yn uchel iawn ar draws yr holl dimoedd, felly roeddwn yn falch dros ben I adael gyda medal aur a thlws ar gyfer y tȋm cymysg, ac ennill arian yn y digwyddiadau dynion unigol. Mae’n galonogol oherwydd nid wyf yn gwybod pryd fydd angen I fi roi ar waith y sgiliau achub bywyd hyn yn y swydd.”
Mae Lowri yn aelod o dȋm Plismona Bro Llanelli. Mae weid gweithio I Heddlu Dyfed-Powys ers pum mlynedd – fel triniwr galwadau yng Nghanolfan Gyfathrebu yr heddlu am y ddwy flynedd gyntaf, ac yna fel SCCH yn Llanelli ers y tair mlynedd ddiwethaf.
“Rwy’n caru bod yn SCCH – ac er ei fod yn ystrydeb, mae’n rhoi cyfle I fi I wirioneddol helpu pobl yn y gymuned dwi’n gwasanaethu,” dywedodd Lowri.
“Mae bob dydd yn wahanol ac yn heriol – o dawelu meddwl y cyhoedd trwy fod allan ar batrolau gweledol, I gyfeirio aelodau o’r cyhoedd at asiantaethau eraill sydd fwyaf addas I helpu nhw. A gwneud pob peth y gallai I gefnogi pobl fregus o fewn y gymuned. Rwy’n mwynhau’r hyblygrwydd I feddwl am bethau gwahanol I ddatrys materion y rhai dan sylw.”
Yn ystod y pandemig Coronafeirws, mae wedi bod yn rhagweithil yn chwarae ei rhan I helpu amddiffyn y GIG a achub bywydau yn ei bro. Fe wnaeth wirfoddoli i wneud patrolau ychwanegol ar y cyd ȃ phartneriaid o trwyddedu a safonau masnachu. Mae’r rheolau Covid wedi bod yn ddeinamig ac weithiau wedi achosi dryswch – ond mae Lowri wedi bod yn frwdfrydig yn y dull o ymgysylltu, esbonio, ac annog I fynd i’r afael ȃ hyn.
Yn ystod y Cyfnod Atal Byr, fe wnaeth gydlynu ac arwain gweithrediad pwynt gwirio ar gerbydau yn dod I fewn I Llanelli. Cafodd mwy na 200 o bobl eu stopio, a 13 cerbyd eu troi o gwmas I fynd adref. Fe wnaeth ganfod lleoliad oedd yn dioddef o Ymddygiad Gwrth-Gymdeithasol rheolaidd yn y dref, a phenderfynodd rhoi’r gorsaf Heddlu Symudol yno I gynyddu gwelededd a mynd i’r afael ȃ phryderon y gymuned – o ganlyniad anfonwd chwech o bobl adref.
Ond y llwyddiant mae fwyaf balch ohono, o bell ffordd, oedd cael y gefnogaeth llawn amser oedd angen ar ddyn bregus, yn ystod y pandemig. Roedd Lowri wedi sylwi fod yna gynnydd yng ngalwadau 999 wrth y dyn bron a bod yn ddyddiol, a dros ychydig o fisoedd roedd mwy na 100 o alwadau o natur debyg wrtho.
Ychwanegodd Lowri: “Daeth y dyn yma I fy sylw ar ol I fi sylwi cynnydd mewn galwadau 999 wrtho oedd yn peri pryder tua dechrau’r pandemig. Ar ol cysylltu ȃ fe I ddechrau I ddeall yn well beth oedd yn mynd ymlaen, fe wnes i wedyn weithio gyda fe a un o fy nghyd weithwyr SCCH am bron i flwyddyn.
“Roedd nifer o asiantaethau partneriaid yn gweithio o adref mwy oherwydd y pandemig, felly roedd yn fwy anodd I gael y gefnogaeth oedd angen arno fe. Roeddem yn gweithio gyda fe o leiaf unwaith yr wythnos, yn mynd i’w gartref yn dilyn galwadau, cyfeirio fe I’r asiantaethau mwyaf addas, cefnogi fe drwy drefnu a throsgludo parsel bwyd o’r banc bwyd, darparu pethau sylfaenol fel cyllyll a ffyrc, trefnu dillad iddo a sicrhau na fyddai’n dioddef o ‘mate crime’ oherwydd ei fregusrwydd.
“Roedd yn bwysig I ni fod yn lais iddo, a wastad yn cyfleu ein pryderon gyda phartneriaid a gwasanaethau cefnogi. Yn aml mae’n rhaid i unigolion hunan-gyfeirio a bod yn fodlon I ofyn am gefnogaeth er mwyn cael mynediad iddo, ond roedd y person yma yn ynysig ac yn methu adnabod ei fregusrwydd ei hun. Roedd y pandemig yn amlwg yn gwneud y sefyllfa’n anoddach oherwydd bod llai o ymweliadau wyneb yn wyneb. Ond yn y pendraw fe wnaeth ein hymdrechion weithio, ac fe wnaethom sicrhau y gefnogaeth llawn amser priodol oedd angen arno.”
Pan fod Lowri yn gwisgo’r wisg ar gyfer sift, mae’n falch I gerdded yn ei bro a bod yn bresenoldeb gweledol yr heddlu i dawelu meddwl y gymuned. Mae’n angerddol am feithrin perthynas a ymddiriedaeth gyda nhw, I adnabod unrhyw broblemau sy’n dod I’r amlwg a phryderon sydd angen sylw. Mae gweithio’n agos gyda phartneriaid I weithio mewn dull datrys problemau ar gyfer materion hir-dymor, cyfeirio aelodau o’r cyhoedd I’r asiantaethau mwyaf addas am gyfnogaeth, a lleihau ymddygiad Gwrth-Gymdeithasol yn flaenoriaethau iddi, er mwyn gwella bywydau y rhai sydd yn ei chymuned.