Nifer cynyddol o ddioddefwyr trais rhywiol yn ceisio erlyniad diolch i ymateb newydd yr heddlu

Nifer cynyddol o ddioddefwyr trais rhywiol yn ceisio erlyniad diolch i ymateb newydd yr heddlu

Mae gwasanaeth heddlu sy’n cynnig ymateb tosturiol ystyriol o drawma i ddioddefwyr trais rhywiol wedi cynyddu’r nifer sy’n ceisio erlyniad ac yn cael mynediad at gymorth arbenigol.

Cyflwynodd Heddlu Dyfed-Powys Dîm Bluestone ym mis Mawrth 2024, gyda’r nod o wella eu hymgysylltiad â dioddefwyr, codi ymwybyddiaeth o’r gwasanaethau cymorth sydd ar gael i bobl sy’n adrodd am droseddau trais rhywiol, a chynyddu ymgysylltiad â dioddefwyr yn y broses cyfiawnder troseddol.

Fel rhan o’r gwaith, sefydlwyd ymateb fideo cyflym ar gyfer pobl sydd wedi adrodd am achosion o drais rhywiol ar ôl i’r cyfnod tystiolaeth fforensig ddod i ben, gan roi’r cyfle iddynt ymgysylltu â swyddogion arbenigol o’u cartrefi eu hunain, trwy gyswllt fideo neu dros y ffôn.

Mae hyn yn rhoi mwy o hyblygrwydd i ddioddefwyr o ran ble a phryd maent yn siarad â swyddog am yr hyn sydd wedi digwydd, ac yn caniatáu i swyddogion siarad â nhw’n gyflymach i gael gwybodaeth hanfodol. O ganlyniad i berthynas waith ardderchog gyda’r gwasanaeth cymorth treisio a cham-drin rhywiol mewn argyfwng, Llwybrau Newydd, caiff dioddefwyr bellach gynnig mynediad at weithiwr argyfwng ar unwaith, gan osgoi unrhyw oedi.

Sefydlwyd y broses hon yn dilyn ymgynghoriad ag aelodau fforwm ymgysylltu â dioddefwyr Heddlu Dyfed-Powys, lle gwrandawyd ar brofiadau’r aelodau o adrodd am droseddau a siarad â’r heddlu, gan hefyd weithredu arnynt.

Dywedodd y Ditectif Ringyll Ben Staniforth o Dîm Bluestone: “Mae’r flwyddyn gyntaf o gynnig ymateb rhithwir i ddioddefwyr wedi sicrhau canlyniadau cadarnhaol iawn. Yn dilyn lansiad y cynllun peilot ym mis Mawrth 2024, rydym wedi gweld cynnydd o 18 y cant yn nifer y dioddefwyr sydd bellach yn cefnogi canlyniad cyfiawnder troseddol, a chynnydd o 30 y cant yn nifer y dioddefwyr sy’n derbyn atgyfeiriad i Llwybrau Newydd.

“Nid yn unig y mae hyn yn golygu ein bod yn gallu erlyn mwy o bobl sydd o dan amheuaeth o achosi troseddau difrifol, ond gall y dioddefwyr sydd wedi dioddef y trawma o gael eu treisio gael mynediad at wasanaethau cymorth hanfodol.”

Gan fod sicrhau tystiolaeth fforensig gan ddioddefwyr o bwysigrwydd hanfodol, dim ond ar gyfer adroddiadau o drais rhywiol nad ydynt yn achosion diweddar y mae’r gwasanaeth ymateb fideo ar gael.

Mae gwerthusiad o flwyddyn gyntaf y broses wedi dangos bod 79 y cant o’r dioddefwyr yr ymgysylltwyd â nhw wedi derbyn cymorth gan Gynghorydd Annibynnol ar Drais Rhywiol. Mae hyn yn gynnydd o 30 y cant o’i gymharu â’r flwyddyn flaenorol.

Mae Tîm Bluestone hefyd wedi gweld cynnydd yn nifer y dioddefwyr sy’n gwneud datgeliadau am droseddau nad ydynt am eu hadrodd i’r heddlu i ddechrau, ond sy’n mynd ymlaen i wneud adroddiad ffurfiol.

Esboniodd Ditectif Ringyll Staniforth: “Weithiau mae dioddefwyr ymosodiadau rhywiol yn dweud wrth yr heddlu, staff meddygol neu bobl neu gyrff proffesiynol dibynadwy eraill am eu honiad ond nad ydynt am adrodd am y digwyddiad. Er enghraifft, efallai eu bod wedi dweud wrth barafeddyg neu feddyg teulu yn dilyn ymgynghoriad meddygol, a fydd yn hysbysu’r heddlu. O dan ein proses newydd, byddai ein tîm arbenigol yn cysylltu â’r dioddefwr gyda’r nod o sicrhau eu bod yn ymwybodol o’r cymorth sydd ar gael iddynt, a’u bod yn ymwybodol o’r broses cyfiawnder troseddol.

“Gwneir hyn i gyd mewn ffordd sy’n ystyriol o drawma, ac yn unol â chanllawiau.

“Rhwng mis Mawrth 2024 a mis Mawrth 2025, wedi iddynt fod yn ymwneud â’n tîm ni, mae 13 o ddioddefwyr wedi newid y ‘dweud’ yn adrodd, ac wedi cefnogi canlyniad cyfiawnder troseddol. Bydd hyn, heb os, yn arwain at gynnydd yng nghyfraddau euogfarnau troseddau rhywiol yn y dyfodol, a fydd yn gwella diogelwch ein cymunedau.”

Diolch i’w gwaith parhaus, cipiodd Tîm Bluestone y wobr Arloesi a Datrys Problemau, a oedd yn cael ei noddi gan Robiquity, yng Ngwobrau Heddlu Dyfed-Powys. Cynhaliwyd y seremoni wobrwyo, a oedd yn cael ei noddi gan CDW, ym mhencadlys yr heddlu ddydd Gwener 4 Gorffennaf, lle’r oedd dros 20 o grwpiau ac unigolion yn cael eu cydnabod am eu hymdrechion.

Sut i adrodd am drais neu drosedd rywiol:

• Os ydych chi wedi cael eich treisio neu wedi dioddef ymosodiad rhywiol ond ddim yn barod i adrodd amdano i’r heddlu, gallwch ddod o hyd i gymorth a chefnogaeth yma: Cefnogaeth ar ôl trais rhywiol ac ymosodiad rhywiol | Heddlu Dyfed-Powys.
• Os ydych chi’n barod i adrodd am drais neu drosedd rywiol, ewch i wefan Heddlu Dyfed-Powys yma: Riportio treisio, ymosod rhywiol a throseddau rhywiol eraill | Heddlu Dyfed-Powys.
• Neu gallwch ffonio 101. Os ydych mewn perygl dybryd, dylech ffonio 999 bob amser.