Carcharu landlord ar ôl i 200 o blanhigion canabis gael eu canfod yn ei eiddo

Mae dyn a ganiataodd aelodau o giang troseddu trefnedig i sefydlu ffatri ganabis ar raddfa fasnachol yn ei eiddo wedi’i garcharu.

Honnodd Martin Evans nad oedd yn ymwybodol o faint yr ymgyrch a oedd yn cael ei chynnal o’i gartref pan ymddangosodd yn Llys y Goron Abertawe, fodd bynnag, drwy osod rhan o’i eiddo, ystyriwyd bod y dyn 37 oed yn ‘hwylusydd’ ar gyfer y gweithgarwch anghyfreithlon.  

Cafodd ei arestio pan gynhaliodd Heddlu Dyfed-Powys warant yn ei gartref tu allan i Gydweli ar 18 Chwefror 2025. Ffurfiodd y weithred ran o Ymgyrch Scotney, sef ymgyrch wedi’i hanelu at fynd i’r afael â ffermydd canabis maint masnachol a arweinir gan CID ledled yr ardal heddlu.

Cafodd swyddogion cudd o’r tîm plismona rhagweithiol,  trinwyr cŵn, y tîm troseddau gwledig, y tîm plismona bro ac atal a pheilot drôn fynediad i’r Felin drwy ffens weiren bigog, lle y daeth Evans, 37 oed, atynt ar unwaith.

Ar ôl esbonio bod gwarant chwilio gyda nhw, dywedodd Evans wrth swyddogion, “Mae e mewn fana,” a phwyntiodd tuag at y tŷ fferm.

Daethpwyd o hyd i ddyn o’r enw Fatjon Xafa yn byw mewn ystafell wely dros dro yn y cyntedd, tra bod pob ystafell arall yn y tŷ wedi’i drawsnewid i dyfu canabis. Atafaelwyd bron 200 o blanhigion aeddfed, ynghyd â golau soffistigedig, a systemau bwydo ac awyru.  

Amcangyfrifwyd mai £264,100 oedd gwerth y planhigion ar y stryd.

Wrth archwilio ffôn Evans, daeth swyddogion o hyd i dystiolaeth o’i gysylltiad â thyfu canabis, gan gadarnhau amheuon ei fod yn ymwybodol o’r gweithgarwch anghyfreithlon. Fe wnaethant ddarganfod negeseuon a oedd yn cyfeirio at ddrôn yr heddlu, ac yn nodi bod angen cynyddu’r gwres a’r lleithder er mwyn cyflymu’r broses aeddfedu.

Plediodd Evans a Xafa, 26 oed, yn euog i gynhyrchu canabis, gydag Evans yn cyfaddef i gyhuddiad ychwanegol o fod yn gysylltiedig â chyflenwi canabis.  

Yn y llys, clywyd bod Evans wedi gosod prif adeilad yr eiddo a’i fod yn byw mewn cartref symudol llathenni yn unig i ffwrdd o’r man lle’r oedd y canabis yn tyfu. Cafodd ei ddisgrifio gan y barnwr fel ‘hwylusydd’ ar gyfer y gweithgarwch anghyfreithlon.

Cafodd Evans ei garcharu am 18 mis, tra bod Xafa wedi’i ddedfrydu i 29 wythnos o garchar.

Dywedodd y Ditectif Brif Arolygydd Rich Lewis o Heddlu Dyfed-Powys: “Roedd hon yn warant lwyddiannus iawn, a arweiniodd at ffermwr canabis yn cael ei dynnu o’r broses gynhyrchu, yn ogystal â’r unigolyn a ganiataodd i’w eiddo gael ei ddefnyddio ar gyfer gweithgarwch troseddol.

“Does gen i ddim amheuaeth bod Evans yn gwybod yn union beth oedd yn mynd ymlaen yn ei gartref, ei fod wedi gobeithio y byddai gwledigrwydd y lleoliad yn caniatáu iddynt fynd heb eu canfod, ac y byddai wedi caniatáu iddo barhau lawer yn hwy pe na baem wedi aflonyddu ar y gweithgarwch. 

“Drwy gydol Ymgyrch Scotney, rydym wedi cynnal gwarantau mewn dwsinau o adeiladau a chartrefi gosod, fodd bynnag, hwn yw’r tro cyntaf yr ydym wedi dod ar draws landlord a oedd mor ymwybodol bod ei eiddo’n cael ei ddefnyddio gan giang troseddol.  

“Mae’n annhebygol iawn mai hwn yw’r olaf, ac anogaf bob landlord i ymweld â’u heiddo a’u gwirio’n rheolaidd er mwyn sicrhau bod eu tenantiaid yn ddiffuant. Mae’r troseddwyr hyn yn dinistrio cartrefi a bywoliaeth pobl, felly os oes gennych unrhyw bryderon am eich eiddo eich hun, adroddwch amdanynt fel ein bod ni’n medru ymchwilio.”  

Er mwyn cael gwybod mwy am Ymgyrch Scotney, neu arwyddion cynhyrchu canabis, cliciwch yma: Ymgyrch Scotney | Heddlu Dyfed-Powys