Ymgyrch gyffuriau fwyaf Heddlu Dyfed-Powys yn cymryd £12 miliwn o ganabis allan o’r gadwyn gyflenwi

Mae timoedd heddlu sy’n mynd i’r afael â’r bygythiad a gyflwynir gan ffermydd canabis ar raddfa ddiwydiannol wedi cymryd gwerth dros £12 miliwn o ganabis allan o’r gadwyn gyflenwi.

Gan ddwyn cyrch ar adeiladau, o hen ysgolion a siopau gwag yng nghanol trefi i swyddfa papur newydd segur, aflonyddodd Heddlu Dyfed-Powys ar 37 o ffermydd canabis maint masnachol yn llwyddiannus yn ystod y flwyddyn ddiwethaf yn unig, gyda 35 o bobl yn cael eu harestio a’u cyhuddo am eu rhan yn y troseddu.

Bydd eu gwaith yn mynd ymhellach na hynny, wrth i dimoedd plismona rhagweithiol ledled Sir Gaerfyrddin, Ceredigion, Sir Benfro a Phowys barhau i gasglu tystiolaeth a gweithredu arni fel rhan o Ymgyrch Scotney - ymgyrch a arweinir gan CID a lansiwyd mewn ymateb i’r nifer cynyddol o ffatrïoedd canabis ac sy’n cael eu sefydlu gan gangiau troseddu trefnedig.

Mae Scotney wedi profi i fod yn un o ymgyrchoedd cyffuriau ehangaf a mwyaf llwyddiannus yr heddlu hyd yma, gyda gwerth £12 miliwn o ganabis wedi’i atafaelu a’i ddinistrio, ynghyd â thunelli o offer goleuo a gwresogi ar raddfa fasnachol.

Gan esbonio sut ddaeth yr ymgyrch i fodolaeth, dywedodd y Prif Arolygydd Rich Lewis: “Drwy waith plismona rhagweithiol sy’n digwydd ledled yr heddlu, daeth i’n sylw bod nifer o ffatrïoedd canabis ar raddfa fawr yn cael eu darganfod mewn ardaloedd digyswllt i bob golwg. Rydyn ni’n sôn am filoedd o blanhigion yn cael eu hatafaelu yn ystod pob gwarant, a oedd yn anarferol iawn i ni.  

“Sefydlwyd yn eithaf buan bod cysylltiad rhwng y ffatrïoedd hyn wedi’r cyfan. Credwyd bod y bobl yr amheuwyd eu bod yn gyfrifol wedi’u recriwtio gan gangiau troseddu trefnedig tu allan i’r ardal heddlu a oedd yn gobeithio na fyddai neb yn sylwi arnynt yn ein trefi gwledig.

“O ystyried maint y ffatrïoedd a faint o ganabis oedd yn cael ei ddarganfod, gwyddem fod angen gweithredu’n gadarn, felly lansiwyd Ymgyrch Scotney ddechrau 2024.”

Wedi’i arwain gan Adran Ymchwiliadau Troseddol yr Heddlu, mae Ymgyrch Scotney’n gweld swyddogion ditectif, arbenigwyr cudd-wybodaeth a swyddogion plismona rhagweithiol yn cydweithio i ganfod ble mae’r ffatrïoedd yn cael eu sefydlu, ac i ruthro i mewn er mwyn aflonyddu arnynt cyn y gellir amaethu’r canabis.  

Hyd yn hyn, mae 37 o warantau wedi’u gweithredu yn y pedwar rhanbarth, gyda degau o filoedd o blanhigion wedi eu darganfod.

Esboniodd y Ditectif Brif Arolygydd Lewis nad yw’r ffatrïoedd hyn yn cael eu sefydlu mewn llefydd sydd wedi eu cuddio o’r golwg, lle gall troseddwyr fynd a dod heb i neb eu gweld, ond mewn ardaloedd cyhoeddus, canol trefi, a hyd yn oed ar yr un stryd â gorsaf heddlu.

“Yr hyn sy’n rhyfeddol, ynghyd â faint o ganabis rydyn ni wedi’i ddarganfod yn cael ei dyfu, yw ymagwedd haerllug y rhai sy’n gyfrifol,” meddai’r Ditectif Brif Arolygydd Lewis.

“Rydyn ni wedi gweld hen ysgolion, siopau gwag, a hen swyddfa papur newydd yn cael eu defnyddio fel ffatrïoedd canabis, ac roedd nifer o’r rhain yng nghanol trefi lle y byddai’n anodd iawn i bobl beidio â sylwi arnynt. Gwnaeth hyn inni gredu bod y gangiau’n defnyddio tactegau eofn megis esgus bod yn adeiladwyr neu’n landlordiaid er mwyn mynd i mewn ac allan o’r adeiladau hynny heb godi amheuon.

“Eu tacteg oedd cuddio yng ngolwg pawb – pwy fyddai’n amau y gallai rhywun sy’n gwisgo siaced lachar ac yn cario bocsys mawr i mewn i adeilad segur yng ngolau dydd fod yn sefydlu ffatri ganabis?  

“Mae’r ffaith bod 400 o blanhigion wedi’u canfod 4 drws i lawr wrth yr orsaf heddlu yng Nghastellnewydd Emlyn yn dangos eu penderfynoldeb i gyflawni eu hymdrechion troseddol – ond mae ein penderfynoldeb i’w hatal yn fwy.”

Yn hytrach na chael eu dadrithio gan faint a graddfa’r ffatrïoedd canabis hyn, mae Heddlu Dyfed-Powys yn fwy ymroddedig nag erioed i ddileu’r bygythiad, gyda ffynonellau cudd-wybodaeth yn destun craffu dyddiol a chynlluniau’n cael eu rhoi ar waith yn gyflym lle yr amheuir bod ffatri ganabis wedi’i sefydlu.  

Dros gyfnod o flwyddyn, mae 35 o bobl wedi eu harestio a’u cyhuddo dan Ymgyrch Scotney: mae 29 o’r rheiny wedi eu carcharu, mae pedwar yn disgwyl eu dedfrydu, mae dau eto i gofnodi ple, ac mae dau o bobl ychwanegol wedi eu hallgludo yn dilyn eu harestio.

Wrth iddynt barhau â’u gwaith, maen nhw’n gofyn i aelodau o’r cyhoedd fod yn wyliadwrus, bod yn ymwybodol o’r arwyddion bod ffatri ganabis yn gweithredu, ac adrodd am unrhyw bryderon wrth yr heddlu.

“Rydyn ni wedi rhannu canlyniadau gwarantau Ymgyrch Scotney, a byddwn ni’n parhau i wneud hynny wrth inni fynd i mewn i 2025,” meddai’r Ditectif Brif Arolygydd Lewis.

“Mae wedi bod yn ymgyrch lwyddiannus iawn hyd yn hyn, ac rydyn ni’n cymryd camau mawr ymlaen tuag at flaenoriaeth yr heddlu o wneud ardal Dyfed-Powys yn elyniaethus i’r rhai sy’n gwerthu cyffuriau.

“Byddwn ni’n parhau â’n gwaith i fynd i’r afael â’r gwendid a achosir gan y gangiau hyn, a byddwn ni’n gweithredu ar unrhyw gudd-wybodaeth a ddarperir gan y cyhoedd a allai’n helpu i gyflawni’r nod hwn.

“Ochr yn ochr â hyn, byddwn ni’n canolbwyntio ar yr unigolion hynny sy’n galluogi’r gweithgarwch troseddol hwn i ddigwydd yn eu heiddo. Drwy hyn, rydyn ni’n golygu ymchwilio pobl sy’n rhentu neu’n prydlesu eiddo heb ddiwydrwydd dyladwy, y rhai sy’n darparu nwyddau trydanol a chaledwedd, gan gynnwys hydroponeg, ac unrhyw un sy’n elwa o’r ymdrech hwn.”