Heddlu Dyfed-Powys yn lansio prosiect er mwyn torri cylch troseddau ieuenctid

Mae cynllun peilot ar gyfer cefnogi pobl ifainc yn y ddalfa a helpu i dorri cylch trosedd wedi’i lansio ar draws ardal Heddlu Dyfed-Powys.

Mae’r prosiect Momentau Cyraeddadwy’n anelu i sicrhau bod pobl ifainc yn y ddalfa’n derbyn y cymorth iawn ar yr amser iawn, gan ymgysylltu â nhw drwy weithiwr Adferiad Momentau Cyraeddadwy, a’u harwain tuag at ddewisiadau bywyd cadarnhaol.

Dywedodd y Prif Arolygydd Jenna Jones: “Tra’n bod ni, fel heddlu, yn canolbwyntio ar atal ac ymyrraeth yn y gymuned i atal plentyn rhag mynd i’r ddalfa, fe wnaethom adnabod a chydnabod bod bwlch sylweddol o ran cymorth unwaith mae plentyn yn cael ei arestio a’i gymryd i’r ddalfa.

“Pan mae pobl ifainc yn cael eu harestio neu eu cadw yn y ddalfa, maen nhw’n aml yn treulio llawer iawn o amser yn disgwyl cael eu prosesu neu eu cyfweld. Mae’r amser aros hwn yn cyflwyno moment cyraeddadwy hanfodol – cyfle i weithiwr proffesiynol hyfforddedig ymgysylltu ag unigolyn ifanc ar adeg lle mae llai o ddylanwad cyfoedion ac aelodau o’r teulu sy’n cyfrannu at ei droseddu arno, a phryd y gallai fod yn fwy agored i gymorth.

“Ein nod yn y pen draw yw torri’r cylch troseddu, a dylanwadu’n gadarnhaol arnynt i newid eu hymddygiad.”

Mae’r heddlu wedi cyflwyno mesurau craffu eraill o gwmpas plant yn y ddalfa sydd eisoes wedi gweld gostyngiad yn nifer y plant sy’n dod trwy ddalfeydd. Yn 2024, arestiwyd a chymerwyd 432 o blant i’r ddalfa. Erbyn diwedd 2025, ar ôl gweithredu lefel craffu uwch o gwmpas arestio plant, gwelwyd gostyngiadau sylweddol, gyda 326 o blant yn cael eu harestio’r flwyddyn honno.

Tra bod pob un o’r cyfarfodydd hyn yn cyflwyno “momentau cyraeddadwy” - cyfleoedd hollbwysig ar gyfer ymyrryd pan mae pobl ifainc fwyaf agored i newid - mae’r prosiect yn anelu i leihau nifer y plant mewn dalfeydd ymhellach drwy gael dealltwriaeth o achosion troseddu a chynnig y cymorth iawn.

Mae’r prosiect peilot, a lansiwyd ar 12 Ionawr 2026, yn cynnig gwasanaeth ‘ar alwad’ 24/7 ar gyfer swyddogion mewn dalfeydd, gan sbarduno ymateb gan Weithiwr Momentau Cyraeddadwy.

Bydd y gweithiwr yn mynd i’r ddalfa er mwyn:

• Ymgysylltu â’r unigolyn ifanc mewn lleoliad diogel un-i-un
• Darparu cymorth emosiynol, arweiniad ymarferol, a mentora tymor byr
• Ceisio deall achosion craidd yr ymddygiad troseddol
• Cysylltu nhw â gweithgareddau dargyfeiriol, gwasanaethau cymunedol, a chymorth tymor hir er mwyn helpu i atal aildroseddu.

Mae’r prosiect yn cael ei gyflwyno gan Adferiad, elusen Gymreig sy’n darparu cymorth, cefnogaeth a gofal i bobl sydd ag anghenion cymorth iechyd meddwl a defnyddio sylweddau, yn ogystal â phroblemau cymhleth eraill.

Roedd gan Heddlu Dyfed-Powys berthynas weithio gadarnhaol gyda’r elusen yn barod trwy eu gwasanaeth Oedolyn Priodol sy’n gweithredu mewn dalfeydd ledled yr ardal heddlu.

“Ar gyfer y prosiect hwn, mae profiad Adferiad o ran cefnogi plant a phobl ifainc yn allweddol,” meddai’r Prif Arolygydd Jones.

“Mae plentyn sy’n cael ei dywys i’r ddalfa wedi cyrraedd pwynt hollbwysig, ac un lle mae’n aml yn teimlo’n agored i niwed, yn ansicr ac yn unig. Efallai ei fod mewn perygl o gael ei gamfanteisio, ymuno â giang, neu syrthio i gylch aildroseddu.

“Efallai mai dyna pryd y bydd yn dewis ymgysylltu hefyd.

“Gweithwyr proffesiynol hyfforddedig yw gweithwyr Momentau Cyraeddadwy, sydd ddim yn rhan o unrhyw awdurdod statudol, sy’n gallu cynnig cefnogaeth mewn man diogel heb farnu, gan helpu’r unigolyn ifanc i adlewyrchu ar ei sefyllfa ac ystyried llwybrau amgen.

“Byddant yn meithrin perthynas ymddiriedus, yn cynnig arweiniad a chefnogaeth emosiynol, ac yn helpu i atal niwed pellach, trawma, a chysylltiad â throsedd yn y dyfodol, yn ogystal â lleihau’r trawma a achosir drwy fod yn y ddalfa fel plentyn.”

Yn dilyn y cyfarfod cychwynnol yn y ddalfa, bydd y gweithiwr Momentau Cyraeddadwy’n cysylltu â’r unigolyn ifanc eto i drefnu apwyntiadau dilynol, a sicrhau bod asiantaethau priodol hefyd wedi bod mewn cysylltiad.

Mae’r gwasanaeth ar gael 24 awr y dydd, 7 diwrnod yr wythnos. Yn dilyn y cynllun peilot, cynhelir gwerthusiad llawn o’r prosiect er mwyn caniatáu ar gyfer gwneud penderfyniadau o gwmpas parhau i’w ddefnyddio.