Penderfyniadau y tu allan i’r llys
Yn yr adran hon:
Mewn rhai achosion, gellir datrys troseddau heb i neb orfod mynd i’r llys. Gelwir y rhain yn ‘benderfyniadau y tu allan i’r llys’.
Beth allwch ei ddisgwyl gan benderfyniad y tu allan i’r llys
Yn gyffredinol, mae dau brif fath o benderfyniad y tu allan i’r llys:
Penderfyniadau cymunedol:
- Canlyniad anffurfiol yw’r rhain lle nad yw’r troseddwr yn cael cofnod troseddol.
- Maent yn cynnwys amodau gwirfoddol i’r troseddwr gydymffurfio â nhw.
- Os yw’r troseddwr yn torri’r amodau hyn, ni chymerir unrhyw gamau yn ei erbyn.
Rhybuddion:
- Canlyniad ffurfiol yw’r rhain lle mae’r troseddwr yn cael cofnod troseddol.
- Gallant gynnwys amodau i’r troseddwr gydymffurfio â nhw.
- Os yw’r troseddwr yn torri’r amodau hyn, gellir ei anfon i’r llys.
Enghreifftiau o amodau
Gall amodau penderfyniadau y tu allan i’r llys fod yn helaeth. Mae enghreifftiau cyffredin yn cynnwys troseddwr yn gorfod gwneud y canlynol:
- talu iawndal i’r dioddefwr
- ymddiheuro i’r dioddefwr
- cymryd rhan mewn ‘prosesau cyfiawnder adferol’, megis cyfarfod â’r dioddefwr a chyfryngwr hyfforddedig er mwyn helpu i unioni’r niwed a achoswyd
- cael cymorth a chefnogaeth i’w hatal rhag aildroseddu (er enghraifft, trwy fynychu cwrs rheoli dicter neu raglen triniaeth alcohol)
Manteision penderfyniad y tu allan i’r llys
Mae penderfyniadau y tu allan i’r llys wedi’u bwriadu i:
- ddal troseddwyr i gyfrif am eu gweithredoedd a mynd i’r afael â’u hymddygiad
- mynd i’r afael ag unrhyw niwed a achoswyd gan y drosedd
- darparu cyfiawnder cyflym ac ystyrlon
- helpu i leihau aildroseddu
Cynlluniau dargyfeirio ac erlyn gohiriedig
Mae rhai heddluoedd hefyd yn gweithredu ‘cynlluniau dargyfeirio ac erlyn gohiriedig’. Mae’r rhain yn debyg i benderfyniadau y tu allan i’r llys gan eu bod yn ei gwneud yn ofynnol i’r troseddwr gytuno i rai amodau.
Maent fel arfer yn anffurfiol ac nid ydynt yn tueddu i arwain at gofnod troseddol i’r troseddwr.
Siaradwch â’r swyddog sy’n delio â’ch achos i weld a ydynt yn cynnig y cynlluniau hyn.
Dysgu mwy
Er nad ydynt yn addas ym mhob achos, gallwch ofyn i ni ystyried opsiynau y tu allan i’r llys i chi.
Gallwch ddysgu mwy am benderfyniadau y tu allan i’r llys ar wefan Coleg yr Heddlu.